પૃથ્વીથી 4.06 લાખ Kmથી દૂર પહોંચ્યાં 4 અવકાશયાત્રીઓ:નાસાના 'આર્ટેમિસ 2' મિશને 'એપોલો-13'નો 56 વર્ષ જૂનો રેકોર્ડ તોડ્યો; ચંદ્રના ગુરુત્વાકર્ષણની મદદથી પાછા ફરશે

અમેરિકન સ્પેસ એજન્સી નાસા (નેશનલ એરોનોટિક્સ એન્ડ સ્પેસ એડમિનિસ્ટ્રેશન)ના 'આર્ટેમિસ II' મિશને પૃથ્વીથી સૌથી વધુ અંતરની યાત્રા કરીને કોઈપણ માનવીય અવકાશ મિશનનો રેકોર્ડ તોડ્યો છે. આ રેકોર્ડ 1970માં 'એપોલો 13 મિશન'માં બન્યો હતો. 'એપોલો-13'નો રેકોર્ડ પૃથ્વીથી 4,00,171 કિમીના અંતરનો હતો. ‘આર્ટેમિસ II’ના 4 અવકાશયાત્રીઓએ 6 એપ્રિલે ભારતીય સમય અનુસાર રાત્રે 11:26 વાગ્યે આ રેકોર્ડ તોડ્યો. ચંદ્રની પાછળ ઉડાન ભરતી વખતે 'ઓરિયન સ્પેસક્રાફ્ટ' પૃથ્વીથી તેના મહત્તમ અંતર પર પહોંચી ગયું. નાસા અનુસાર, 'પૃથ્વીથી તેનું અંતર લગભગ 4,06,771 કિમી થઈ ગયું. સ્પેસક્રાફ્ટ ચંદ્રની સૌથી નજીક પણ પહોંચ્યું. આ દરમિયાન ચંદ્રથી અંતર માત્ર 6,545 કિમી રહ્યું. હવે આ અવકાશયાત્રીઓ પૃથ્વી તરફ પાછા ફરવાના માર્ગ પર છે. કમાન્ડર વાઈસમેનની પત્ની 'કેરોલ'ના નામ પર હશે મૂન ક્રેટર ‘આર્ટેમિસ II’ મિશને જેવું જ 'એપોલો 13'નો અંતરનો રેકોર્ડ તોડ્યો, કેનેડિયન સ્પેસ એજન્સીના અવકાશયાત્રી જેરેમી હેન્સને કેટલીક વાતો કહી અને ક્રૂ તરફથી એક સૂચન પણ આપ્યું. હેન્સને પોતાની ટીમ વતી ચંદ્ર પર હાજર બે નવા ક્રેટર્સને નામ આપવા વિનંતી કરી. તેમણે કહ્યું કે 'ઓમ ક્રેટર'ની નજીકના ક્રેટરનું નામ 'ઇન્ટિગ્રિટી' રાખવામાં આવે. જ્યારે 'ગ્લુશ્કો' નામના એક ચમકદાર ક્રેટરની નજીકના ખાડાનું નામ 'આર્ટેમિસ II'ના કમાન્ડર રીડ વાઈસમેનના દિવંગત પત્નીના સન્માનમાં 'કેરોલ' રાખવામાં આવે. આર્ટેમિસ-II ફ્લાયબાયનું સંપૂર્ણ શેડ્યૂલ ચંદ્રના અંધારા ભાગની ફોટોગ્રાફી નાસાએ ‘આર્ટેમિસ II’ના 4 ક્રૂ મેમ્બર્સને ચંદ્રની સપાટીના 30 ખાસ લક્ષ્યોની યાદી મોકલી હતી, જેમની તેમને ફોટોગ્રાફી કરવાની હતી. આમાં સૌથી મુખ્ય ‘ઓરિએન્ટલ બેસિન’ છે. આ બેસિન 3.8 અબજ વર્ષ પહેલા ઉલ્કાપિંડના ટકરાવાથી બન્યું હતું. તેમણે 'હર્ટ્ઝસ્પ્રંગ બેસિન'નો પણ અભ્યાસ કર્યો, જેથી સમજી શકાય કે સમય સાથે ચંદ્રની સપાટી કેવી રીતે બદલાઈ. ચંદ્રના ગુરુત્વાકર્ષણથી પૃથ્વી પર પાછું ફરશે અવકાશયાન હવે યાન ચંદ્રના ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્રમાંથી બહાર નીકળીને પાછું પૃથ્વી તરફ પોતાની યાત્રા શરૂ કરશે. ‘આર્ટેમિસ II’નો રસ્તો મોટાભાગે 1970ના 'એપોલો-13 મિશન' જેવો છે. આ ચંદ્રના ગુરુત્વાકર્ષણનો ઉપયોગ 'ગોફણ'ની જેમ કરશે, જે યાનને પાછું પૃથ્વી તરફ ધકેલશે. આખા મિશનમાં ચારેય અવકાશયાત્રીઓ લગભગ 11.02 લાખ કિમીનો પ્રવાસ કરશે. 11 એપ્રિલે પ્રશાંત મહાસાગરમાં પડશે અવકાશયાન ભારતીય સમય અનુસાર 11 એપ્રિલે સવારે 5:30 વાગ્યે ઓરિયન પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશ કરશે. 5:36 વાગ્યે તે સેન ડિએગો નજીક પ્રશાંત મહાસાગરમાં 'સ્પ્લેશડાઉન' કરશે. ત્યારબાદ હ્યુસ્ટનમાં એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ યોજાશે, જેમાં મિશનની માહિતી આપવામાં આવશે. હેતુ: 'લાઇફ સપોર્ટ સિસ્ટમ'ની તપાસ કરવા માંગે છે નાસા મિશનનો હેતુ સ્પેસક્રાફ્ટના 'લાઇફ સપોર્ટ સિસ્ટમ'ની તપાસ કરવાનો છે. નાસા જોવા માંગે છે કે, અવકાશમાં મનુષ્યોના રહેવા માટે તે કેટલું સુરક્ષિત છે. યાન હજુ ચંદ્રની સપાટી પર ઉતરશે નહીં, પરંતુ ભવિષ્યમાં ચંદ્ર પર મનુષ્યોના વસવાટનો માર્ગ સરળ બનાવશે. 4 અવકાશયાત્રીઓ: પહેલીવાર કોઈ મહિલા ચંદ્રની નજીક પહોંચી મિશનમાં નાસાના ત્રણ અને કેનેડિયન સ્પેસ એજન્સી (CSA)ના એક અવકાશયાત્રીનો સમાવેશ થાય છે. 1. રીડ વાઈસમેન: યુએસ નેવીના ભૂતપૂર્વ ટેસ્ટ પાયલટ વાઈસમેન (50) મિશન કમાન્ડર છે. 2014માં સ્પેસ સ્ટેશન પર 6 મહિના વિતાવનાર વાઈસમેન જમીન પર ઊંચાઈથી ડરે છે. 2020માં પત્ની ગુમાવ્યા પછી, વાઈસમેન બે દીકરીઓનો એકલા ઉછેર કરી રહ્યા છે. 2. ક્રિસ્ટિના કોચ: એન્જિનિયર અને ફિઝિસિસ્ટ ક્રિસ્ટિના કોચ (47) મિશન સ્પેશિયાલિસ્ટ છે. તેમણે અવકાશમાં સૌથી લાંબા સમય સુધી રહેનારી મહિલા (328 દિવસ)નો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. બાળપણમાં 'એપોલો-8' દ્વારા લેવાયેલી 'અર્થરાઇઝ' તસવીર જોઈને તેમણે અવકાશયાત્રી બનવાનું નક્કી કર્યું હતું. 3. જેરમી હેન્સન: કેનેડાના ભૂતપૂર્વ ફાઇટર પાયલટ જેરમી હેન્સન (50) મિશન સ્પેશિયાલિસ્ટ છે. હેન્સન આ મિશન દ્વારા ચંદ્રની નજીક પહોંચનારા પ્રથમ બિન-અમેરિકન બન્યા છે. હેન્સન પોતાની સાથે કેનેડાનો પ્રખ્યાત મેપલ સીરપ અને કૂકીઝ લઈ ગયા છે. 4. વિક્ટર ગ્લોવર: મિશન માટે પાયલટ તરીકે પસંદ કરાયેલા ગ્લોવર (49) ચંદ્રની નજીક પહોંચનાર પ્રથમ અશ્વેત વ્યક્તિ બન્યા છે. ગ્લોવર પોતાની સાથે બાઇબલ, પોતાની લગ્નની વીંટી લઈ ગયા છે. તેઓ કહે છે કે, બ્રહ્માંડમાં પોતાની જગ્યા શોધવી અને શીખવું એ જ મનુષ્ય હોવાનો સાચો અર્થ છે. એપોલો અને આર્ટેમિસ પ્રોગ્રામ વચ્ચે મોટો તફાવત 70ના દાયકામાં થયેલા 'એપોલો મિશન'નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સોવિયત સંઘ (હાલમાં રશિયા) સાથે ચાલી રહેલી 'સ્પેસ રેસ'માં પોતાને શ્રેષ્ઠ સાબિત કરવાનો હતો. 'આર્ટેમિસ પ્રોગ્રામ' સંપૂર્ણપણે ભવિષ્યની તૈયારી છે. નાસા આ વખતે ચંદ્ર પર એક કાયમી બેઝ બનાવવા માંગે છે, જેથી મનુષ્ય ત્યાં રહીને કામ કરવાનું શીખી શકે. આ અનુભવ ભવિષ્યમાં મંગળ પર જવાની કલ્પનાને સાકાર કરવામાં મદદ કરશે. નાસાનું 'આર્ટેમિસ-II' મિશન 2 એપ્રિલે લોન્ચ થયું હતું અમેરિકી સ્પેસ એજન્સી નાસાએ ભારતીય સમય અનુસાર 2 એપ્રિલે 'આર્ટેમિસ-2' મિશન લોન્ચ કર્યું હતું. સવારે 4:05 વાગ્યે 'સ્પેસ લોન્ચ સિસ્ટમ' (SLS) ઓરિયન સ્પેસક્રાફ્ટમાં 4 અવકાશયાત્રીઓને લઈને ચંદ્ર તરફ રવાના થયું. વર્ષ 1972માં 'એપોલો-17' પછી આ પહેલો અવસર છે, જ્યારે કોઈ મનુષ્ય પૃથ્વીની નીચલી કક્ષા (LEO- લોઅર અર્થ ઓર્બિટ) ને પાર કરીને ચંદ્રની નજીક પહોંચ્યો હોય. ચારેય યાત્રીઓએ સ્પેસક્રાફ્ટથી ચંદ્રની આસપાસ ચક્કર લગાવ્યા, હવે પૃથ્વી તરફ પાછા ફરશે. આ મિશન 10 દિવસનું છે. નોલેજ પાર્ટ: