હવે 'ડિજિટલ અરેસ્ટ'ની ધમકીથી ડરવાની જરૂર નથી!:'અભય' ચેટબોટ તમને નિર્ભય બનાવશે; જાણો સાયબર ઠગોની જાળમાંથી કેવી રીતે બચશો

છત્તીસગઢના બિલાસપુરમાં થોડા દિવસો પહેલા જ એક નિવૃત્ત મહિલા પ્રોફેસરને ઠગોએ 7 દિવસ સુધી ઘરમાં ડિજિટલ અરેસ્ટ રાખ્યા. ટેરર ફંડિંગનો ડર બતાવ્યો અને 1.4 કરોડ રૂપિયા પડાવી લીધા. આ એકલો કિસ્સો નથી; દેશમાં ડિજિટલ છેતરપિંડીનો ભોગ બનનારાઓમાં 60%થી વધુ વૃદ્ધો અને નિવૃત્ત કર્મચારીઓ છે. અહીં, ઠગો પણ હવે OTP કે વીજળી બિલ જેવા બહાના પૂરતા મર્યાદિત નથી, તેઓ ટેરર ફંડિંગ, પાર્સલમાં ડ્રગ્સ, મની લોન્ડરિંગ, ટ્રાઈ, CBI ઓફિસરના નામથી કોલ જેવા તરીકાઓથી ડરાવે છે. આવા સમયે વૃદ્ધો કેવી રીતે બચે? આમાં તાજેતરમાં આવેલા AI ચેટબોટ ‘અભય’ જેવી ટેકનોલોજી મદદ કરી શકે છે. ચાલો નવી ટેકનોલોજી અને છેતરપિંડીના નવા તરીકાઓથી સુરક્ષા વિશે જાણીએ. ‘અભય’ તમને નિર્ભય બનાવશે - આ રીતે ઉપયોગ કરો નોટિસની સાચી ઓળખ કરશે અભય AI-પાવર્ડ નોટિસ વેરિફિકેશન ચેટબોટ છે. શંકાસ્પદ નોટિસ, મેસેજ-કોલ જે CBIના નામથી આવે છે, તેમને તે ડેટાબેઝથી તરત મેચ કરીને ચેક કરી દેશે. QR કોડ દ્વારા સુરક્ષા આપશે સીબીઆઈની હવે દરેક નોટિસ પર ક્યૂઆર કોડ હશે. જો સ્કેમર્સ ક્યૂઆર કોડવાળી નોટિસ મોકલે, તો ચેટબોટથી સ્કેન કરતા જ હકીકત ખબર પડી જશે. સાચો નિર્ણય લેવામાં મદદ કરશે સ્કેમર્સ ડિજિટલ અરેસ્ટ દરમિયાન અનેક રીતે વૃદ્ધોને ડરાવે છે. આવી સ્થિતિમાં અભય યુઝર્સને શાંત રહેવા અને સાચો નિર્ણય લેવામાં પણ મદદ કરશે. મોબાઇલમાં આ સાવચેતીઓ તમને ડિજિટલ અરેસ્ટ જેવા ફ્રોડથી બચાવશે 1. ડીએનડી સર્વિસ એક્ટિવેટ કરી લો તમારા સ્માર્ટફોનમાં ટ્રાઈની ડીએનડી સેવા એક્ટિવ રાખો. તેના સેટિંગ્સ માટે મેસેજ બોક્સમાં જાઓ. મોટા અક્ષરોમાં ‘FULLY BLOCK’ લખીને 1909 પર મોકલી દો. આ પછી કોમર્શિયલ-સ્પામ કોલ આવવાના બંધ થઈ જશે. એન્ડ્રોઇડ અને આઇફોન બંનેમાં ડુ નોટ ડિસ્ટર્બનું બટન હોય છે. 2. સ્પામ કોલ-મેસેજથી બચાવ કરો ફોનમાં સ્પામ કોલ-મેસેજ ફિલ્ટરને ઓન રાખો. એન્ડ્રોઇડમાં આ વિકલ્પ મેસેજ સેટિંગ્સમાં સ્પામ પ્રોટેક્શનમાં મળશે. આઇફોનમાં ફિલ્ટર અનનોન સેન્ડર્સ ઓન કરો. જેના પર સ્પામ લખેલું હોય, તે કોલ પણ રિસીવ ન કરો. 3. વોટ્સએપમાં ઓટો ડાઉનલોડ બંધ રાખો વોટ્સએપની સેટિંગ્સમાં જઈને મીડિયા ઓટો ડાઉનલોડને બંધ રાખો. જેથી કોઈ પણ શંકાસ્પદ ફોટો કે વીડિયો આપમેળે ડાઉનલોડ ન થઈ શકે. સાયલન્ટ અનનોન કોલને પણ ઓન રાખો. 4. બેંક અને તમારા યુપીઆઈને સુરક્ષિત કરો તમારા મોબાઇલ ફોનમાં બેંકિંગ એપ્સ અને ગૂગલ પે કે ફોનપે જેવી પેમેન્ટ એપ્સ પર ફિંગરપ્રિન્ટ અથવા ફેસ લોક અવશ્ય લગાવો, જેથી વધારાની સુરક્ષા જળવાઈ રહે. તેની સેટિંગ્સ પણ તમારા પૌત્ર-પૌત્રીઓ પાસે કરાવી લો. 5. મુશ્કેલીમાં તરત હેલ્પલાઇન પર કૉલ કરો જો તમને એવો અહેસાસ થાય કે કોઈ સાયબર છેતરપિંડીનો શિકાર બનવાના છો, તો તરત જ નેશનલ સાયબર ક્રાઈમ રિપોર્ટિંગ પોર્ટલ પર ફરિયાદ નોંધાવો. હેલ્પલાઇન 1930/112 પર તાત્કાલિક કૉલ કરીને જણાવો. અધિકૃત વેબસાઇટનો ઉપયોગ કરો મોબાઇલ-કમ્પ્યુટર પર https://abhay.cbi.gov.in/ ટાઇપ કરો. અભય ચેટબોટ પર તમારું નામ, મોબાઇલ નંબર દાખલ કરો. આના પર શંકાસ્પદ નોટિસ અપલોડ કરો.