વૈશાલીએ ચેસ કેન્ડિડેટ્સ ટુર્નામેન્ટ જીતી:પ્રથમ ભારતીય મહિલા બની; હવે વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપમાં ચીનની ઝુ વેનજુન સામે ટક્કર

ભારતીય ગ્રાન્ડમાસ્ટર વૈશાલી રમેશબાબુએ FIDE વિમેન્સ કેન્ડિડેટ્સ ટુર્નામેન્ટ 2026નો ખિતાબ જીતી લીધો છે. તેણે 15 એપ્રિલે સાયપ્રસના કેપ સેન્ટ જ્યોર્જ હોટેલમાં રમાયેલા ફાઇનલ રાઉન્ડ પછી પોઈન્ટ્સ ટેબલમાં ટોચ પર રહીને ખિતાબ પોતાના નામે કર્યો. વૈશાલીએ ફાઇનલ રાઉન્ડમાં સફેદ મોહરાઓથી રમતા રશિયાની અનુભવી ખેલાડી કેટરિના લગ્નોને હરાવી. 24 વર્ષની વૈશાલી કેન્ડિડેટ્સ ટુર્નામેન્ટ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય મહિલા બની. હવે તે વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપમાં ચીનની વર્તમાન વર્લ્ડ ચેમ્પિયન ઝુ વેનજુનને પડકારશે. ઓપનિંગથી જ મજબૂત પકડ બનાવી રશિયાની કેટરિનાએ મુકાબલાની શરૂઆતમાં સિસિલિયન ડિફેન્સની ડ્રેગન વેરિએશન અપનાવી. એટલે કે, તેણે પોતાના કિંગને સુરક્ષિત રાખતા કાળા મોહરાઓને એવી રીતે ગોઠવ્યા કે તેનો ઊંટ ખૂણામાંથી લાંબા અંતર સુધી અસર કરી શકે. તેના જવાબમાં વૈશાલી રમેશબાબુએ યુગોસ્લાવ અટેક રમ્યો. તેણે શરૂઆતથી જ સફેદ મોહરાઓથી કિંગ સાઇડ પર ઝડપી હુમલો કરવાની રણનીતિ અપનાવી અને રમત પર પકડ બનાવી લીધી. લગભગ 16મી ચાલ સુધી વૈશાલી પાસે સ્પષ્ટ લીડ હતી. ત્યારબાદ તેણે ઉતાવળ કર્યા વિના રશિયન ખેલાડીની ભૂલોનો પણ પૂરો ફાયદો ઉઠાવ્યો. 48મી ચાલ પર લગ્નોએ હાર માની લીધી. બીજી મેચના ડ્રોથી મળ્યો ફાયદો છેલ્લો રાઉન્ડ શરૂ થાય તે પહેલાં વૈશાલી રમેશબાબુ અને કઝાકિસ્તાનની બિબિસારા અસૌબાયેવા 7.5 પોઈન્ટ સાથે બરાબરી પર હતા. છેલ્લા મુકાબલામાં કઝાકિસ્તાની ખેલાડીને ભારતની દિવ્યા દેશમુખે ડ્રો પર રોકી દીધી. આનો ફાયદો વૈશાલીને મળ્યો, જેનાથી તેને લીડ મળી અને તે ચેમ્પિયન બની. ધીમી શરૂઆત બાદ શાનદાર વાપસી વૈશાલી ટુર્નામેન્ટમાં સૌથી ઓછી રેટિંગ ધરાવતી ખેલાડી હતી. પ્રથમ ચાર મુકાબલા ડ્રો રહ્યા અને પાંચમામાં હાર મળી. ત્યારબાદ તેણે સતત સારો દેખાવ કરીને વાપસી કરી અને ખિતાબ જીતી લીધો. 10 વર્ષ પછી કોઈ બિન-ચીની ખેલાડી ફાઇનલમાં વર્ષ 2016 થી વિમેન્સ વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપ સંપૂર્ણપણે ચીની ખેલાડીઓના કબજામાં રહી છે. વૈશાલી છેલ્લા એક દાયકામાં પ્રથમ એવી ખેલાડી છે જે ચીનના આ વર્ચસ્વને પડકારશે. રમત નિષ્ણાતો હવે વૈશાલીની સરખામણી ગુકેશ સાથે કરી રહ્યા છે, જેણે 2024માં ચીનના જ ડિંગ લિરેનને હરાવીને વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપ જીતી હતી. આશા રાખવામાં આવી રહી છે કે 2026માં વૈશાલી પણ ઝુ વેનજુનને હરાવીને તે જ કારનામું દોહરાવશે. ગુકેશે જીતી હતી છેલ્લી કેન્ડિડેટ્સ ટુર્નામેન્ટ છેલ્લી વખત ભારતના ડી. ગુકેશે આ જીતીને ચીનના ડિંગ લિરેનને પડકાર્યો હતો. ત્યારે ગુકેશ કેન્ડિડેટ્સ ટુર્નામેન્ટ જીતનાર ભારતના બીજા ખેલાડી બન્યા હતા. 5 વખતના વર્લ્ડ ચેમ્પિયન વિશ્વનાથન આનંદે 1995માં પહેલીવાર કેન્ડિડેટ્સ ટુર્નામેન્ટ જીતી હતી. કેન્ડિડેટ્સ ટુર્નામેન્ટ શું છે અને શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે કેન્ડિડેટ્સ ટુર્નામેન્ટને ચેસની દુનિયાની સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઇવેન્ટ માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે જ નક્કી કરે છે કે વર્લ્ડ ચેમ્પિયનનો આગામી ચેલેન્જર કોણ હશે. તેને વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપનો સેમિફાઇનલ પણ કહેવામાં આવે છે. વિજેતાને સીધા વર્લ્ડ ચેમ્પિયન સામે રમવાની તક મળે છે. આ શતરંજની સૌથી મોટી ક્વોલિફાઇંગ ટુર્નામેન્ટ છે. કેન્ડિડેટ્સ ટુર્નામેન્ટ દર બે વર્ષે યોજાય છે અને વિજેતા વર્લ્ડ ચેમ્પિયનને પડકારે છે. ઓપન કેટેગરીના વિજેતાનો મુકાબલો ભારતના ડી. ગુકેશ સાથે, જ્યારે વિમેન્સ કેટેગરીની વિજેતા ચીનની ઝુ વેનજુન સાથે થશે.