સ્કૂલ બસોનું લંડન જેવું હાઈટેક નેટવર્ક હવે તેલંગાણામાં:એક રૂટ પર અનેક શાળાઓ માટે શેરિંગ બસ, ખાસ એપથી જોડાશે વાલીઓ, શાળા અને આપરેટર્સ

તેલંગાણાની રાજધાની હૈદરાબાદનો હાઈટેક વિસ્તાર ‘સાયબરાબાદ’માં હવે મોટું પરિવર્તન આવશે. અવારનવાર ટ્રાફિક જામ અને શાળા છોડતી વખતે થતી અફરાતફરીનો સામનો કરતા આ વિસ્તાર માટે સાયબરાબાદ પોલીસે અને ‘સોસાયટી ફોર સાયબરાબાદ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલ’ (એસસીએસસી) એ ‘લંડન ટ્રાન્સપોર્ટ મોડેલ’થી પ્રેરિત માસ્ટરપ્લાન તૈયાર કર્યો છે. નવી ‘સ્ટુડન્ટ મોબિલિટી સિસ્ટમ’નો હેતુ જામ સમાપ્ત કરવો, બાળકોની સુરક્ષાને અભેદ્ય બનાવવી, માતા-પિતાનો તણાવ ઘટાડવાની સાથે સ્થાનિક સમુદાય માટે રોજગારની તકો પણ ઊભી કરવાનો છે. સાયબરાબાદ પોલીસ કમિશનર ડો. એમ. રમેશ જણાવે છે કે, ‘હાઈટેક સિટી અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ટ્રાફિકનો મોટો હિસ્સો શાળાએ જતા બાળકો અને તેમને છોડવા જતા ખાનગી વાહનોનો હોય છે. વિસ્તારની મોટાભાગની શાળાઓ પોતાની બસ સેવા આપતી નથી. આ કારણોસર વાલીઓ ખાનગી વાહનોથી બાળકોને છોડે છે, જેનાથી ટ્રાફિકનું દબાણ વધે છે.’ ડો. રમેશે કહ્યું કે, પોલીસ ખાસ એપ વિકસાવી રહી છે. આ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ વાલીઓ, શાળાઓ અને બસ ઓપરેટરોને એક તાંતણે બાંધશે. જોકે આ 'ગેમ-ચેન્જર' એપનું નામ હજુ નક્કી થવાનું બાકી છે, કારણ કે અધિકારીઓ તમામ હિતધારકોના અભિપ્રાય લઈને અસરકારક નામ રાખવા માંગે છે. યોજનાનો સૌથી મહત્વાકાંક્ષી ભાગ બસોની સંખ્યામાં વધારો કરવાનો છે. વર્તમાનમાં ચાલતી 3 હજાર સ્કૂલ બસોના કાફલાને વધારીને 15 હજાર કરવાનો લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યો છે. પોલીસનું માનવું છે કે જ્યારે વિદ્યાર્થીઓ અસુરક્ષિત ખાનગી વાહનો કે માતા-પિતાની ગાડીઓ બદલે આ શેર કરેલી બસ સેવાનો ઉપયોગ કરશે, ત્યારે ખાનગી વાહનોનો બોજ ઘટશે. અંદાજ છે કે તેનાથી ટ્રાફિક જામમાં 30% સુધીનો ઘટાડો થશે. ડો. રમેશ જણાવે છે, ‘પ્રોજેક્ટમાં સામાજિક ભાગીદારી પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. તેમાં સ્થાનિક સ્વયં સહાય જૂથોની મહિલાઓ, આશા અને આંગણવાડી કાર્યકરોને જોડવામાં આવશે. બસોમાં કાયમી એટેન્ડન્ટની સાથે સાથે ‘હોમ પિક-અપ’ની સુવિધા પણ હશે, જેનાથી સ્થાનિક મહિલાઓ માટે રોજગાર અને વધારાની આવકના અવસર ઊભા થશે. બાળકોની સુરક્ષા માટે ડ્રાઇવરો અને એટેન્ડન્ટનું પોલીસ વેરિફિકેશન અને ખાસ તાલીમ જરૂરી રહેશે. AI થી રૂટિંગ, પોલીસ કંટ્રોલ રૂમ સાથે કનેક્ટિવિટી રહેશે સિસ્ટમને હાઇટેક બનાવવા માટે AI અને GIS (જિયોગ્રાફિક ઇન્ફોર્મેશન સિસ્ટમ) ની મદદ લેવામાં આવી રહી છે. AI દ્વારા વિશ્લેષણ થશે કે કયા વિસ્તારના વિદ્યાર્થીઓ કઈ શાળામાં જઈ રહ્યા છે. તે જ આધારે સ્માર્ટ રૂટિંગ કરવામાં આવશે. તેનાથી એક જ વિસ્તારની ઘણી શાળાઓ માટે સામાન્ય બસ રૂટ તૈયાર કરી શકાશે. તેનાથી સમય અને ઇંધણ બંનેની બચત થશે. સિસ્ટમની સુરક્ષા લંડનના 'ટ્રાન્સપોર્ટ ફોર લંડન' મોડેલ પર આધારિત હશે. CCTV અને કમાન્ડ એન્ડ કંટ્રોલ સેન્ટરથી બસોનું લાઇવ મોનિટરિંગ કરવામાં આવશે. તેની સીધી કનેક્ટિવિટી પોલીસ કંટ્રોલ રૂમ સાથે રહેશે જેથી કટોકટીની સ્થિતિમાં તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરી શકાય.