સુપ્રીમ કોર્ટમાં જજોની સંખ્યા વધીને 37 થશે:કેબિનેટે પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી, સંસદના આગામી સત્રમાં બિલ રજૂ થશે

કેન્દ્રીય કેબિનેટે સુપ્રીમ કોર્ટમાં જજોની સંખ્યા 33થી વધારીને 37 કરવાના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી દીધી છે. સરકાર સંસદના આગામી સત્રમાં આ સંબંધિત બિલ રજૂ કરશે. કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે મંગળવારે જણાવ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટમાં હાલમાં ચીફ જસ્ટિસ સહિત 33 જજોની નિર્ધારિત સંખ્યા છે. સરકાર તેમાં ચાર નવા જજો ઉમેરવા માંગે છે. આ માટે સંસદના આગામી સત્રમાં બિલ લાવવામાં આવશે. કેબિનેટની મંજૂરી બાદ 1956ના કાયદામાં સુધારો કરવામાં આવશે. બંધારણના અનુચ્છેદ 124(1) હેઠળ સુપ્રીમ કોર્ટમાં જજોની સંખ્યા વધારવાનો અધિકાર સંસદ પાસે છે. કાયદો લાગુ થયા પછી, સુપ્રીમ કોર્ટ કોલેજિયમ નવા જજોના નામ સરકારને મોકલશે. 2019માં છેલ્લીવાર સંખ્યા વધારવામાં આવી હતી 2019માં સુપ્રીમ કોર્ટમાં જજોની સંખ્યા 31 થી વધારીને 33 કરવામાં આવી હતી. હવે 6 વર્ષ પછી ફરીથી સંખ્યા વધારવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ પહેલા સરકારે 2008માં સુપ્રીમ કોર્ટમાં જજોની સંખ્યા 26 થી વધારીને 31 કરી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટમાં હાલ 2 પદ ખાલી હાલમાં સુપ્રીમ કોર્ટમાં બે પદ ખાલી છે. જસ્ટિસ બી.આર. ગવઈ નવેમ્બર 2025માં અને જસ્ટિસ રાજેશ બિંદલ એપ્રિલ 2026માં નિવૃત્ત થયા હતા. આવનારા મહિનાઓમાં સુપ્રીમ કોર્ટમાં વધુ ત્રણ પદ ખાલી થવાના છે. જસ્ટિસ જે.કે. મહેશ્વરી અને જસ્ટિસ પંકજ મિત્તલ જૂન 2026માં નિવૃત્ત થશે, જ્યારે જસ્ટિસ સંજય કરોલ ઓગસ્ટ 2026માં નિવૃત્ત થશે. બંધારણના અનુચ્છેદ 124(3) મુજબ, સુપ્રીમ કોર્ટના જજ તે જ બની શકે છે જે ભારતીય નાગરિક હોય. આ માટે વ્યક્તિનું ઓછામાં ઓછા પાંચ વર્ષ સુધી હાઈકોર્ટમાં જજ તરીકે રહેવું અથવા 10 વર્ષ સુધી વકીલ તરીકે કામ કરવું જરૂરી છે. કોઈ પ્રતિષ્ઠિત કાયદા નિષ્ણાતને પણ સુપ્રીમ કોર્ટના જજ બનાવી શકાય છે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં 92 હજારથી વધુ કેસ પેન્ડિંગ સુપ્રીમ કોર્ટમાં આ સમયે 92,385 પેન્ડિંગ કેસ છે. કોવિડ પછી ઈ-ફાઈલિંગ વધવાથી કેસોની સંખ્યા સતત વધી છે. કેન્દ્ર સરકારે 11 ડિસેમ્બર 2025 ના રોજ રાજ્યસભામાં જણાવ્યું કે દેશભરની કોર્ટમાં કુલ 5.49 કરોડથી વધુ કેસ પેન્ડિંગ છે. આમાં 90,897 કેસ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અને દેશની 25 હાઈકોર્ટમાં 63,63,406 કેસ પેન્ડિંગ હતા. -------------