સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું, માતા-પિતા IAS તો બાળકોને અનામત કેમ?:ક્રીમી લેયરના બાળકો રિઝર્વેશન લેતા રહેશે તો તેમાંથી ક્યારેય બહાર નહીં નીકળી શકે

સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે સરકારી નોકરીમાં ક્રીમી લેયરના ઉમેદવારોના અનામત લેવા પર ચિંતા વ્યક્ત કરી. કોર્ટે કહ્યું- જો માતા-પિતા બંને IAS અધિકારી હોય, તો તેમના બાળકોને અનામત શા માટે મળવું જોઈએ? શિક્ષણ અને આર્થિક સશક્તિકરણની સાથે-સાથે સામાજિક ગતિશીલતા પણ આવે છે. આવા સંજોગોમાં જો સમૃદ્ધ બાળકો માટે ફરીથી અનામત માંગવામાં આવે, તો આપણે ક્યારેય આ ચક્રમાંથી બહાર નીકળી શકીશું નહીં. જસ્ટિસ બીવી નાગરત્ના અને જસ્ટિસ ઉજ્જવલ ભુઈયાંની બેન્ચે આ ટિપ્પણી ત્યારે કરી. જ્યારે તેઓ કર્ણાટક હાઈકોર્ટના એક નિર્ણય વિરુદ્ધ દાખલ કરાયેલી અરજી પર સુનાવણી કરી રહ્યા હતા. અરજદારને ક્રીમી લેયરના આધારે અનામતના દાયરામાંથી બહાર રાખવામાં આવ્યો હતો, કારણ કે તેના માતા-પિતા બંને રાજ્ય સરકારના કર્મચારી છે. ઉમેદવાર કર્ણાટકના કુરુબા સમુદાયનો, માતા-પિતા સરકારી નોકરીમાં આ મામલો કર્ણાટકમાં 'કુરુબા' સમુદાય સાથે સંકળાયેલા એક ઉમેદવારનો છે. કર્ણાટકના પછાત વર્ગોની યાદીમાં આ સમુદાયને 'શ્રેણી II(A)' હેઠળ રાખવામાં આવ્યો છે. ઉમેદવાર એટલે કે અરજદારની 'કર્ણાટક પાવર ટ્રાન્સમિશન કોર્પોરેશન લિમિટેડ'માં 'સહાયક ઇજનેર'ના પદ પર પસંદગી થઈ હતી. તેની અનામત ક્વોટા હેઠળ નિમણૂક કરવામાં આવી હતી. જોકે, 'જિલ્લા જાતિ અને આવક ચકાસણી સમિતિ'એ ઉમેદવારને 'જાતિ પ્રમાણપત્ર' આપવાનો ઇનકાર કર્યો અને કહ્યું કે તે 'ક્રીમી લેયર'ના દાયરામાં આવે છે. ઉમેદવારના પરિવારની વાર્ષિક આવક આશરે ₹19.48 લાખ અંદાજવામાં આવી હતી. અધિકારીઓએ શોધી કાઢ્યું કે તેના માતા-પિતા બંને સરકારી કર્મચારીઓ છે અને તેમની કુલ આવક 'ક્રિમિ લેયર' માટે નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ છે. નિયમો અનુસાર, OBC અનામતમાં 'ક્રિમિ લેયર'ની વર્તમાન આવક મર્યાદા વાર્ષિક 8 લાખ રૂપિયા છે. એટલે કે, જો કોઈ OBC પરિવારની વાર્ષિક આવક 8 લાખ રૂપિયાથી વધુ હોય, તો સામાન્ય રીતે તેમના બાળકોને OBC અનામતનો લાભ મળતો નથી. સુપ્રીમ કોર્ટની 3 ટિપ્પણીઓ; અનામતમાં સંતુલન જરૂરી અરજદારની 3 દલીલો; કહ્યું- પગારથી ક્રીમી લેયર નક્કી ન થાય કર્ણાટક હાઈકોર્ટમાં બે વાર ચુકાદો બદલવામાં આવ્યો સુપ્રીમ કોર્ટ પહેલાં આ મામલો કર્ણાટક હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચ પાસે હતો. પહેલાં હાઈકોર્ટના સિંગલ જજે ઉમેદવારની તરફેણમાં ચુકાદો આપ્યો હતો. સિંગલ જજે કહ્યું હતું કે ક્રીમી લેયર નક્કી કરતી વખતે ઉમેદવારના માતા-પિતાના પગારને આવકમાં ઉમેરવો જોઈએ નહીં. સાથે જ જાતિ માન્યતા પ્રમાણપત્ર જારી કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ બાદમાં ડિવિઝન બેન્ચે આ નિર્ણયને પલટી દીધો. કોર્ટે કહ્યું કે કેન્દ્ર સરકારનો 8 સપ્ટેમ્બર 1993નો આદેશ, જેમાં પગારની આવકને ક્રીમી લેયરમાંથી બહાર રાખવાની વાત કહેવામાં આવી છે, તે ફક્ત કેન્દ્ર સરકારની નોકરીઓ અને અનામત પર લાગુ પડે છે. ડિવિઝન બેન્ચે કહ્યું કે કર્ણાટકમાં લાગુ અનામત વ્યવસ્થા પર આ નિયમ સીધો લાગુ પડશે નહીં.