જનરલ સુબ્રમણિએ દેશના નવા CDS તરીકેનો કાર્યભાર સંભાળ્યો:પાકિસ્તાન-ચીન બાબતોના નિષ્ણાત; ખરો પડકાર સેનામાં થિયેટર કમાન્ડ મોડેલ લાગુ કરવાનો રહેશે

દેશના નવા ચીફ ઑફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) જનરલ એન.એસ. રાજા સુબ્રમણિએ રવિવારે પદભાર સંભાળ્યો. દિલ્હીમાં તેમને સાઉથ બ્લોક લૉન્સમાં ગાર્ડ ઑફ ઑનર આપવામાં આવ્યું. તેઓ દેશના ત્રીજા CDS છે. તેમણે જનરલ અનિલ ચૌહાણનું સ્થાન લીધું છે. જનરલ ચૌહાણ શનિવારે નિવૃત્ત થયા હતા. પદભાર સંભાળ્યા બાદ તેમણે કહ્યું કે ભારતીય સેના, નૌકાદળ, વાયુસેના, સંરક્ષણ મંત્રાલય અને તમામ સંબંધિત સંસ્થાઓ દેશની સુરક્ષાને મજબૂત કરવા માટે એકજૂટ છે. તેમણે કહ્યું, ભારતીય સેનામાં સ્વદેશી હથિયારો અને સૈન્ય ઉપકરણોના અપડેશન, તેમની ખરીદી અને ઉપયોગને ઝડપી બનાવવામાં આવશે. સેનાની તાકાત વધારવા માટે નવી વિચારસરણી અને નવી પદ્ધતિઓ અપનાવવામાં આવશે. સુબ્રમણિએ ગઢવાલ રાઇફલ્સમાંથી સેનામાં કમિશન લીધું હતું અભ્યાસ અને તાલીમ 40 વર્ષની કારકિર્દી ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ શું હોય છે? ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) દેશની ત્રણેય સેના એટલે કે આર્મી, નેવી અને એરફોર્સ વચ્ચે તાલમેલ બનાવનાર સૌથી સિનિયર મિલિટરી ઓફિસર હોય છે. આ ફોર-સ્ટાર રેન્કનું પદ છે. CDS, ચીફ્સ ઓફ સ્ટાફ કમિટી (CoSC) ના કાયમી ચેરમેન અને રક્ષા મંત્રાલયના ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ મિલિટરી અફેર્સ (DMA) ના પ્રમુખ પણ હોય છે. આ પદનો હેતુ ત્રણેય સેનાઓ વચ્ચે બહેતર સંકલન બનાવવું, સંયુક્ત સૈન્ય રણનીતિ તૈયાર કરવી અને રક્ષા મામલાઓમાં નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવાનો છે. ડિસેમ્બર 2019 માં આ પદ બનાવવામાં આવ્યું હતું. બિપિન રાવત દેશના પહેલા ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ હતા. CDS સરકાર અને સંરક્ષણ મંત્રાલયને સૈન્ય બાબતોમાં સલાહ આપે છે. તે સૈન્ય ખરીદી, લોજિસ્ટિક્સ, સંયુક્ત ઓપરેશન, સાયબર અને સ્પેસ સંબંધિત સંકલન પર પણ કામ કરે છે. ન્યુક્લિયર કમાન્ડ ઓથોરિટીમાં પણ CDSની મહત્વની ભૂમિકા હોય છે. પ્રથમ CDS બિપિન રાવત જાન્યુઆરી 2020માં બન્યા હતા. ત્યારબાદ અનિલ ચૌહાણે 2022માં આ જવાબદારી સંભાળી હતી. ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ અને ત્રણેય સેના પ્રમુખોની ભૂમિકાઓમાં શું તફાવત છે? CDS ત્રણેય સેનાઓનો ઓપરેશનલ પ્રમુખ હોતો નથી. આર્મી, નેવી અને એરફોર્સની કમાન તેમના પોતાના પ્રમુખો પાસે જ રહે છે. CDS સીધા સૈન્ય આદેશો જારી કરતો નથી, પરંતુ ત્રણેય સેનાઓ અને સરકાર વચ્ચે સંકલનની ભૂમિકા ભજવે છે. આર્મી, નેવી કે એરફોર્સને સૈન્ય કમાન્ડ આપવાનું કામ કેબિનેટ કમિટી ઓન સિક્યોરિટી (CCS)ની સલાહ પર તેમના પ્રમુખો જ કરે છે.