લોકસભામાં બેઠકો વધારવાના બિલનો વિરોધ કરશે વિપક્ષ:મીટિંગ પછી ખડગે બોલ્યા- મહિલા અનામતનું સમર્થન પરંતુ સીમાંકનનું નહીં

લોકસભામાં બેઠકો વધારવાના કેન્દ્ર સરકારના પ્રસ્તાવનો વિપક્ષ વિરોધ કરશે. કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ બુધવારે વિપક્ષી નેતાઓ સાથેની બેઠક પછી આ વાત કહી. બેઠક ખડગેના ઘરે થઈ હતી, જેમાં રાહુલ ગાંધી અને ટીએમસી, આરજેડી, શિવસેના (યુબીટી), એનસીપી (શરદ જૂથ) અને AAP નેતાઓ પણ સામેલ થયા હતા. ખડગેએ કહ્યું કે અમે મહિલા અનામતની વિરુદ્ધ નથી પરંતુ સરકાર તેને રાજકીય કારણોસર આગળ વધારી રહી છે જેથી વિપક્ષને દબાવી શકાય. તેથી અમે સીમાંકન બિલના વિરોધનો નિર્ણય લીધો છે. સરકાર 16, 17 અને 18 એપ્રિલે સંસદના વિશેષ સત્રમાં ત્રણ બિલ લાવવાની છે. તેમાં બંધારણ (131મો સુધારો) બિલ, સીમાંકન વિધેયક (સુધારો) અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ કાયદો (સુધારો) બિલ, 2026નો સમાવેશ થાય છે. સરકારનો પ્રસ્તાવ લોકસભાની બેઠકો 543 થી વધારીને 850 કરવાનો છે. તેમાં લગભગ 273 બેઠકો મહિલાઓ માટે અનામત રહેશે. વિપક્ષની મીટિંગની 2 મુખ્ય વાતો બિલ પર વિપક્ષી નેતાઓની પ્રતિક્રિયાઓ BRS પાર્ટીનું વલણ એકદમ સ્પષ્ટ અને મજબૂત છે. અમારા કાર્યકારી અધ્યક્ષ, KTR, 2022 થી સતત કહેતા આવ્યા છે કે આ આખી પ્રક્રિયામાં દક્ષિણ ભારતીય રાજ્યોના હિતોનું રક્ષણ થવું જોઈએ. હાલમાં, સંસદમાં દક્ષિણ ભારતીય રાજ્યોનું પ્રતિનિધિત્વ 24% છે. TVK અધ્યક્ષ વિજયે કહ્યું, "સીમાંકન કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલું એક પક્ષપાતી પગલું છે. અમારી પાર્ટી તે બિલનું સ્વાગત કરે છે જે મહિલાઓ માટે 33% અનામતની જોગવાઈ કરે છે. આ ઉપરાંત, જો 'બંધારણ (131મો સુધારો) વિધેયક, 2026' પસાર થઈ જાય તો દક્ષિણી અને ઉત્તરી રાજ્યો વચ્ચે પ્રતિનિધિત્વમાં પ્રમાણસર તફાવત ઘણો વધી જશે. રાજ્યસભા સાંસદ કપિલ સિબ્બલ- સરકાર આ બધું 2029ની લોકસભા ચૂંટણીમાં રાજકીય ફાયદો લેવાના ઉદ્દેશ્યથી કરી રહી છે. જો સરકાર મહિલાઓને 33% અનામત આપવા માંગે છે, તો તે હાલની 543 બેઠકોમાં જ લાગુ કરી શકાય છે. બેઠકો વધવાથી ઉત્તર ભારતને વધુ ફાયદો થશે. તેલંગાણાના મુખ્યમંત્રી રેવંત રેડ્ડીએ પીએમ મોદીને પત્ર લખ્યો- સંસદમાં જે 3 બિલ લાવવામાં આવનાર છે, તેને લઈને ભ્રમ ફેલાવવામાં આવી રહ્યો છે. કોંગ્રેસનો દૃષ્ટિકોણ સ્પષ્ટ છે. તે મહિલા અનામત બિલને સમર્થન આપે છે, પરંતુ વસ્તીના આધારે લોકસભાની બેઠકોને 850 સુધી વધારવાનો પ્રસ્તાવ દક્ષિણી રાજ્યો માટે સ્વીકાર્ય નથી. કેસી વેણુગોપાલ- મહિલા અનામતના બહાને ખોટું સીમાંકન લાવવામાં આવી રહ્યું છે. આ સંઘીય માળખાની વિરુદ્ધ છે. શશિ થરૂર- સીમાંકન પહેલાં તમામ રાજ્યો અને પક્ષો સાથે ચર્ચા થવી જોઈએ. ઉતાવળ દેશના સંઘીય માળખા માટે યોગ્ય નથી. કિરણ રિજિજુ- કોઈપણ પક્ષે મહિલા અનામત બિલનો વિરોધ કર્યો નથી. કેટલાક નિવેદનો માત્ર રાજકીય હેતુથી આપવામાં આવી રહ્યા છે. મહિલા અનામતમાં હવે વધુ વિલંબ થવો જોઈએ નહીં. 40 વર્ષની રાહ જોયા પછી તેને વહેલી તકે લાગુ કરવું જરૂરી છે. એકનાથ શિંદે- શિવસેના મહિલા અનામત બિલને સંપૂર્ણ સમર્થન આપે છે. તેને 2029 પહેલા લાગુ કરવું જોઈએ. પ્રશ્ન-જવાબમાં જાણો, આ બદલાવને 1. બેઠકો કેટલી વધશે: લોકસભાની બેઠકો 543 થી વધારીને મહત્તમ 850 થઈ જશે. રાજ્યોમાં 815 અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો માટે 35 બેઠકો. આ બદલાવની અસર રાજ્યસભા અને દેશની તમામ વિધાનસભાઓ પર પણ થશે. અહીં પણ બેઠકોની સંખ્યા બદલાઈ જશે. 2. મહિલા અનામત કેટલા વર્ષ માટે હશે : કુલ બેઠકોમાંથી 33% એટલે કે 273 મહિલાઓ માટે અનામત રહી શકે છે. મહિલાઓ માટે આ અનામત 15 વર્ષ માટે હશે. એટલે કે 2029, 2034 અને 2039 ની લોકસભા ચૂંટણીઓ સુધી. ત્યારબાદ તેને વધારવાનો નિર્ણય સંસદ કરશે. અનામત બેઠકો દરેક ચૂંટણીમાં બદલાતી રહેશે, જેથી મહિલાઓને દરેક જગ્યાએ પ્રતિનિધિત્વ મળી શકે. તેમાં અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિની મહિલાઓ માટે પણ અનામતનો સમાવેશ થશે. આ અનામત બેઠકો અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં રોટેશનના આધારે નક્કી કરવામાં આવશે. 3. અનામત કેવી રીતે થશે: સીમાંકન 2011ની વસ્તી ગણતરીના આધારે થશે. 4. સીમાંકનમાં શું થશે: અત્યાર સુધી બેઠકોનો આધાર 1971ની વસ્તી ગણતરી હતી, જે 2026 સુધી માન્ય હતી. સીમાંકન ક્યારે થશે અને કઈ વસ્તી ગણતરી (જેમ કે 2011 કે 2027)ના આધારે થશે, તે બંધારણને બદલે સંસદ એક સામાન્ય કાયદો બનાવીને નક્કી કરી શકશે. સરકાર તેમાં ફેરફાર કરી રહી છે. આ માટે વસ્તીની વ્યાખ્યા બદલવામાં આવશે. તેનાથી સંસદને એ નક્કી કરવાનો અધિકાર મળે છે કે બેઠકોની સંખ્યા વધારવા માટે કયા ડેટાને આધાર બનાવવામાં આવે. આ માટે 2011ની વસ્તી ગણતરીને આધાર બનાવવાની વાત કહેવામાં આવી છે. બંધારણમાં સુધારો કરીને સરકાર સીમાંકન આયોગ બનાવશે. અધ્યક્ષ સુપ્રીમ કોર્ટના વર્તમાન અથવા પૂર્વ ન્યાયાધીશ હશે. આયોગ તમામ ચૂંટણી ક્ષેત્રો (લોકસભા બેઠકો) ફરીથી નક્કી કરશે. આયોગનો નિર્ણય અંતિમ હશે. તેના નિર્ણયને કોર્ટમાં પડકારી શકાશે નહીં. 5. શું સરકાર લોકસભામાં બિલ પસાર કરાવી શકશે: બંધારણીય સુધારો પસાર કરાવવા માટે સરકારે બેક-ચેનલ વાતચીત કરવી પડશે. ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 368 હેઠળ, બંધારણમાં સુધારા માટે સંસદના બંને ગૃહોમાં વિશેષ બહુમતી જરૂરી હોય છે. કુલ સભ્યોની બહુમતી (50% થી વધુ) અને હાજર રહીને મતદાન કરનારા સભ્યોની બે-તૃતીયાંશ બહુમતી. લોકસભાની વર્તમાન સંખ્યા 540 (કુલ 543 માંથી) છે. 3 બેઠકો ખાલી છે. જો બધા સાંસદો હાજર રહીને મતદાન કરે, તો ઓછામાં ઓછા 360 સાંસદો (બે તૃતીયાંશ) ને તેના પક્ષમાં મત આપવો પડશે. વર્તમાનમાં, ભાજપ-નેતૃત્વવાળા નેશનલ ડેમોક્રેટિક એલાયન્સ (NDA) પાસે 292 સાંસદો છે, જ્યારે INDIA (વિપક્ષ) પાસે 233 સાંસદો છે. 15 સાંસદો કોઈ ગઠબંધન સાથે નથી. યુપીમાં સૌથી વધુ 40 બેઠકો વધી શકે છે મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, મહિલા અનામત પછી યુપીમાં સૌથી વધુ 40 લોકસભા બેઠકો વધી શકે છે. અહીં 80 થી વધીને 120 થઈ જશે. મહારાષ્ટ્રમાં મહિલાઓ માટે 24 બેઠકો અનામત થઈ જશે. અહીં લોકસભાની બેઠકો 48 થી વધીને 72 થઈ જશે. રિપોર્ટ્સ અનુસાર બિહારમાં મહિલા બેઠકોની સંખ્યા 20 હોઈ શકે છે. અહીં કુલ બેઠકો 40 થી 60 સુધી પહોંચી શકે છે. એમપીમાં 15 મહિલા અનામત બેઠકો વધી શકે છે. તમિલનાડુમાં 20 અને દિલ્હીમાં 4 એટલે કે મહિલા બેઠકો હશે. ઝારખંડમાં 7 મહિલા અનામત બેઠકો વધવાનો અંદાજ છે.