12 હજાર ફૂટ ઉપર હજારો શ્રદ્ધાળુઓને દર્શન માટે સંઘર્ષ:મોડીરાતથી લાઇન લાગી રહી છે, કેદારનાથમાં ક્ષમતા કરતાં 40% વધુ શ્રદ્ધાળુઓ; રાત્રે મુશ્કેલી પડી રહી છે

આ વર્ષે ઉત્તરાખંડ સ્થિત કેદારનાથ ધામમાં આવી રહેલી અસંખ્ય ભીડ અને તેમને સંભાળવા માટે કરાયેલી વ્યવસ્થા ચિંતા વધારી રહી છે. પરિસ્થિતિ એવી છે કે સમુદ્ર સપાટીથી 12 હજાર ફૂટ ઉપર હજારો શ્રદ્ધાળુઓ રોજ દર્શન માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે, કારણ કે દરરોજ સરેરાશ 25 હજાર શ્રદ્ધાળુઓ અહીં પહોંચી રહ્યા છે. પ્રશાસનનો દાવો છે કે આ વખતે યાત્રી ક્ષમતા વધારીને 22 થી 24 હજારની કરવામાં આવી છે, પરંતુ યાત્રાના પહેલા દિવસથી જ તેનાથી વધુ શ્રદ્ધાળુઓ આવી રહ્યા છે. તેથી ઘોડા પડાવથી મંદિર સુધીની તમામ દુકાનો, ટેન્ટ, ગેસ્ટ હાઉસ, નાના લોજ બધા હાઉસફુલ છે અને ઇમરજન્સીમાં રોકાવું પડે તો એક રૂમનું રાતનું ભાડું 5 થી 10 હજાર રૂપિયા સુધી જઈ રહ્યું છે. 5 બાય ત્રણના ટેન્ટ પણ મુશ્કેલીથી 2 થી 6 હજાર રૂપિયામાં મળી રહ્યા છે. જ્યારે, 21 કિમી નીચે ગૌરીકુંડ અને સોનપ્રયાગમાં પણ આવી જ પરિસ્થિતિ છે. રોકાવા માટે બજેટવાળી જગ્યા મળવામાં મુશ્કેલીઓ પડી રહી છે. એમ કહી શકાય કે કેદારનાથ ધામ આ સમયે ચારધામ યાત્રાના ઇતિહાસમાં સૌથી વધુ શ્રદ્ધાળુઓનું સાક્ષી બની રહ્યું છે. છેલ્લા 25 દિવસમાં રેકોર્ડ 5.50 લાખથી વધુ શ્રદ્ધાળુઓ આવી ચૂક્યા છે. દર્શન માટે મોડીરાતથી લાઇન લાગવાનું શરૂ થાય છે, જે આખો દિવસ પણ 1 થી 2 કિમી લાંબી રહે છે. જો સવારે 4 વાગ્યે લાઈનમાં લાગો તો 8 થી 10 કલાક પછી જ મંદિર સુધી પહોંચી શકાય છે. 21 કિમી ચઢાઈ પછી દોઢ કિમી લાંબી લાઈન. બીકાનેરથી 12 સભ્યોના પરિવાર સાથે આવેલા સુરેશ પારેખે જણાવ્યું કે ઉપર એક રૂમનો 20 હજાર રૂપિયા માંગી રહ્યા હતા, ભાવતાલ કર્યા પછી 12 હજારમાં વાત બની. બધી રોકડ રૂમ અને ભોજનમાં ખર્ચ થઈ ગઈ. સવારે ચાર વાગ્યે દર્શન માટે લાઈનમાં લાગ્યા તો બપોરે એક વાગ્યે મંદિર પહોંચી શક્યા. દર્શન પણ બહારથી થયા. રોકાવા માંગતા હતા, પરંતુ બજેટ નહોતું એટલે પાછા ફરવું પડ્યું. ખરેખર, શિવલિંગને સ્પર્શ કરવાનો સમય સવારે 4 થી બપોરે 12 વાગ્યા સુધી નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. આ પછી ભોજન, હવન, શૃંગાર માટે મંદિરના કપાટ બંધ કરી દેવામાં આવે છે. તેથી દરેક શ્રદ્ધાળુ આ પહેલા જ દર્શન માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે. ગયા વર્ષે કેદારનાથ ધામની વહન ક્ષમતા એટલે કે કેરિંગ કેપેસિટી માત્ર 13 હજાર હતી, જે આ વખતે વધારવામાં આવી છે. માત્ર 12 નવી જગ્યાએ વધુ સંખ્યામાં તંબુ લગાવવામાં આવ્યા છે. કેટલીક નવી ઇમારતો પણ બની છે, જેમાં સ્થળ પર જગ્યા હોય તો જ રોકાવાની સુવિધા મળે છે. ઉપરથી એક કિમી વિસ્તારમાં લગભગ 500 નાની-નાની દુકાનો છે, જેમાં બે થી ત્રણ લોકો પોતે રોકાય છે. આ રીતે ઘોડા પડાવથી મંદિર સુધી દરેક જગ્યા હાઉસફુલ બનેલી છે. લાંબી કતારોમાં થાક અને ભીડને કારણે યાત્રાળુઓ વચ્ચે વિવાદ સામાન્ય બની ગયા છે. મે મહિનામાં સ્કૂલોની રજાઓ પડતાં ધામમાં ભીડ વધુ વધવાનો અંદાજ છે. ભીડે યાત્રાનું સ્વરૂપ બગાડ્યું કેદારસભા- કેદારસભા મંદિર સમિતિના અધ્યક્ષ રાજકુમાર તિવારીએ જણાવ્યું કે આ વખતે ભીડ યાત્રાનું સ્વરૂપ બગાડી રહી છે. ધામની મર્યાદા, યાત્રાળુઓ અને વેપારીઓની સુવિધાઓ પર અસર પડી રહી છે. જ્યારે, ઉખીમઠના ઉપજિલ્લાધિકારી અનિલ રાણાએ જણાવ્યું કે દર્શનના સમયને લઈને થઈ રહેલી પરેશાની દૂર કરવા માટે નવી વ્યવસ્થા બનાવી રહ્યા છે. સમસ્યા શા માટે - 12 કલાકની ચઢાઈ પછી 8-10 કલાક દર્શનમાં લાગી રહ્યા છે, તરત પાછા ફરવું મુશ્કેલ છે, તેથી રાત ઉપર જ વિતાવવાની મજબૂરી છે, બીજા દિવસે ફરી નવી ભીડ. 2500 રૂપિયામાં વીઆઈપી દર્શન, જેનાથી સામાન્ય લોકોની રાહ વધી રહી છે - દર્શનની રાહ વીઆઈપી વ્યવસ્થાને કારણે પણ બગડી છે. હેલિકોપ્ટરથી આવતા શ્રદ્ધાળુઓ મંદિર સમિતિને રૂ. 2500 ચાર્જ આપે છે, તેથી તેમને ગર્ભગૃહમાં પહેલા જવા દેવામાં આવે છે. આ કારણે બહાર લાઈનમાં ઉભેલા શ્રદ્ધાળુઓના દર્શન માટે વધુ રાહ જોવી પડી રહી છે. - કેદાર ધામમાં આટલી ભીડ માટે શૌચાલયની સંખ્યા ખૂબ ઓછી પડી રહી છે. સુલભ ઇન્ટરનેશનલના પ્રભારી ધનંજય પાઠક અનુસાર 239 શૌચાલય જ છે. હવે 60 નવા બનાવી રહ્યા છે. 412 સફાઈકર્મીઓ છે, જે ઘણીવાર 20-20 કલાક ડ્યુટી કરી રહ્યા છે.