હરિવંશ રાજ્યસભાના મનોનીત સાંસદ બન્યા, ઉપસભાપતિ બની શકે છે:કાર્યકાળ 2032 સુધી રહેશે; આજે નીતિશ કુમારના શપથગ્રહણ

રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ હરિવંશ નારાયણ સિંહને રાજ્યસભા માટે નોમિનેટ કર્યા છે. પૂર્વ CJI રંજન ગોગોઈના નિવૃત્ત થયા બાદ આ બેઠક ખાલી પડી હતી. આ બેઠક ભરવા માટે JD(U)ના હરિવંશને રાજ્યસભા માટે મનોનીત કરવામાં આવ્યા છે. 69 વર્ષીય હરિવંશ હવે 2032 સુધી રાજ્યસભામાં રહેશે. રાજ્યસભામાં કુલ 12 સભ્યો મનોનીત સાંસદ હોય છે, જેમને રાષ્ટ્રપતિ જ નક્કી કરે છે. આ સાંસદોને કલા, સાહિત્ય, વિજ્ઞાન, સમાજ સેવામાં વિશેષ યોગદાનના આધારે પસંદ કરવામાં આવે છે. વાસ્તવમાં, હરિવંશનો અગાઉનો કાર્યકાળ 9 એપ્રિલે પૂરો થઈ ગયો હતો. તેમની પાર્ટી JDUએ આ વખતે રાજ્યસભા સાંસદ માટે તેમનું નામ આપ્યું ન હતું. આના પર રાષ્ટ્રપતિએ પોતે જ તેમનું મનોનયન કર્યું. આ તરફ, બિહારના CM નીતિશ કુમાર આજે બપોરે 12.30 વાગ્યે રાજ્યસભા સાંસદના શપથ લેશે. હરિવંશને નીતિશ કુમારના નજીકના માનવામાં આવતા હતા, પરંતુ કેટલાક સમયથી બંને વચ્ચે અંતર જોવા મળ્યું. હરિવંશ નારાયણના નોમિનેશન પર જારી નોટિફિકેશન 18 માર્ચે પીએમ મોદીએ કમબેકનો સંકેત આપ્યો હતો બજેટ સત્રના બીજા તબક્કા દરમિયાન રાજ્યસભામાં નિવૃત્ત થઈ રહેલા સાંસદોનો વિદાય સમારોહ 18 માર્ચે યોજાયો હતો. આ દરમિયાન પીએમ મોદીએ હરિવંશ માટે કહ્યું હતું- "આપણા ઉપસભાપતિ હરિવંશ વિદાય લઈ રહ્યા છે. હરિવંશને આ ગૃહમાં લાંબા સમય સુધી પોતાની જવાબદારીઓ નિભાવવાનો અવસર મળ્યો." પીએમ મોદીએ સંકેત આપ્યો હતો કે હરિવંશની રાજકીય કારકિર્દી હજુ પૂરી થઈ નથી, તેઓ આગળ પણ જનહિતમાં કામ કરતા રહેશે. આના આધારે જ એવું માનવામાં આવી રહ્યું છે કે હરિવંશ નારાયણને નોમિનેટેડ સાંસદ બનાવીને ફરીથી લાવવામાં આવ્યા છે. મહત્વનો સવાલ- હરિવંશ રાજ્યસભામાં હવે કઈ ભૂમિકામાં હશે બંધારણ અને રાજ્યસભાના નિયમો અનુસાર, નામાંકિત સાંસદ પણ ઉપસભાપતિ બની શકે છે. બંધારણના અનુચ્છેદ 89 હેઠળ રાજ્યસભા તેના સભ્યોમાંથી ઉપસભાપતિની ચૂંટણી કરે છે. તેમાં ક્યાંય પણ એવી શરત નથી કે સભ્ય ચૂંટાયેલો જ હોવો જોઈએ, એટલે કે નામાંકિત અને ચૂંટાયેલા, બંને પ્રકારના સભ્યો આ પદ પર ચૂંટાઈ શકે છે. શરત એ છે કે તે વ્યક્તિ રાજ્યસભાનો સભ્ય હોવો જોઈએ. ઉપસભાપતિની ચૂંટણી રાજ્યસભાના સાંસદો જ કરે છે. આ માટે એક પ્રસ્તાવ લાવવામાં આવે છે, જેના પર મતદાન થાય છે. સરકાર અને વિપક્ષ પરસ્પર સહમતિથી નામ નક્કી કરે છે. સામાન્ય બહુમતીથી ચૂંટણી થઈ જાય છે. ખાસ વાત એ છે કે નામાંકિત સભ્યો પણ આ ચૂંટણીમાં મત આપી શકે છે અને પોતે ઉમેદવાર પણ બની શકે છે. હરિવંશ પહેલાથી જ રાજ્યસભાના ઉપસભાપતિ (2018–2024) રહી ચૂક્યા છે. હવે તેમને રાષ્ટ્રપતિ તરફથી નામાંકિત સભ્ય બનાવવામાં આવ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં, સહમતિ બનવા પર હરિવંશ ફરીથી ઉપસભાપતિ બની શકે છે.