ભારત સહિત દુનિયાભરમાં 3 મહિના સુધી દુષ્કાળની આશંકા:કેન્દ્રનો નિર્દેશ- રાજ્યો આનો સામનો કરવા માટે યોજના લાગુ કરે

ભારતીય હવામાન વિભાગ પછી વિશ્વ હવામાન વિજ્ઞાન સંગઠન (WMO) એ પણ વૈશ્વિક આબોહવા અંગે ચેતવણી જારી કરી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN)ની આ હવામાન એજન્સી અનુસાર પ્રશાંત મહાસાગરમાં ઝડપથી ગરમ થઈ રહેલા દરિયાઈ પાણીને કારણે જૂનથી ઓગસ્ટ વચ્ચે અલ નીનો બનવાની સંભાવના 80% છે. નવેમ્બર સુધીમાં તેના 90% કે તેથી વધુ રહેવાની સંભાવના છે. અલ નીનો આગળ જતાં વધુ મજબૂત બની શકે છે. આનાથી ભારત સહિત દુનિયાભરમાં દુષ્કાળ, પૂર, દરિયાઈ-સ્થલીય હીટવેવ અને હવામાનના ખતરનાક સ્વરૂપો જોવા મળી શકે છે. કૃષિ મંત્રાલયે રાજ્યો અને સંબંધિત એજન્સીઓને નિર્દેશ આપ્યો છે કે સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ અને અલ નીનોની સંભાવનાને ધ્યાનમાં રાખીને જિલ્લા સ્તરે યોજના લાગુ કરે. કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે કહ્યું કે, આ સાથે ખેડૂતો સુધી ઝડપથી માહિતી પહોંચાડવા માટે ડિજિટલ અને કોલ સેન્ટર સેવાઓને મજબૂત કરે. અલ નીનો શું છે અને તે શા માટે આવે છે પ્રશાંત મહાસાગરના વિષુવવૃત્તીય ક્ષેત્રમાં જ્યારે દરિયાઈ પવનો નબળા પડે છે, ત્યારે દક્ષિણ અમેરિકી તટનું પાણી અસામાન્ય રીતે ગરમ થવા લાગે છે. સમુદ્રના પાણીના ગરમ થવાને અલ નીનો કહે છે. તે વૈશ્વિક પવનો અને વાદળોની પેટર્નને બદલીને દુનિયાભરના હવામાનને અસ્તવ્યસ્ત કરી દે છે. ભારતમાં 2 સક્રિય સિસ્ટમથી ચોમાસું બચી શકે છે WMO અનુસાર, અલ નીનો હોવા છતાં ભારતમાં ચોમાસું બચી શકે છે, જો આ બે સિસ્ટમ સક્રિય રહે- સમુદ્રનું પાણી 6°C વધુ ગરમ થયું WMOના વૈજ્ઞાનિકોના મતે, સમુદ્રની સપાટી નીચેનું પાણી સામાન્ય કરતાં 6°C સુધી વધુ ગરમ મળ્યું છે. આ ચિંતાજનક છે. સમુદ્રમાં જમા થયેલી આ વધારાની ગરમી સપાટીને ગરમ કરી રહી છે, જેનાથી અલ નીનોને ગતિ મળી રહી છે. પ્રભાવિત દેશોને તૈયાર રહેવા જણાવ્યું સંગઠને ગંભીર દુષ્કાળની આશંકા વ્યક્ત કરી છે. તેણે ભારત સહિત તમામ પ્રભાવિત દેશોની સરકારો, કૃષિ, સ્વાસ્થ્ય, ઊર્જા વિભાગોને યુદ્ધના ધોરણે તૈયાર રહેવા જણાવ્યું છે. સમયસર મળેલી સચોટ ચેતવણી અને પૂર્વ-તૈયારીથી જ લાખો લોકોના જીવ બચી શકે છે. આ પહેલા વર્ષ 2023-24નો અલ નીનો ઇતિહાસના પાંચ સૌથી શક્તિશાળી સમયગાળામાં સામેલ હતો, જેણે 2024માં વૈશ્વિક તાપમાનના તમામ રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા હતા.