ઓડિશા, મિઝોરમ, સિક્કિમ અને મણિપુરમાં SIR શરૂ:આ રાજ્યોમાં આવતા વર્ષે ચૂંટણી; 28 જૂન સુધીમાં ફોર્મ ન આપ્યું તો નામ કપાઈ શકે છે

ચૂંટણી પંચે ઓડિશા, મિઝોરમ, સિક્કિમ અને મણિપુરમાં SIRનો ત્રીજો તબક્કો શરૂ કર્યો છે. આ રાજ્યોમાં આવતા વર્ષે વિધાનસભા ચૂંટણીઓ છે. ચૂંટણી પંચે 14 મેના રોજ બંધારણના અનુચ્છેદ 324 અને જનપ્રતિનિધિત્વ કાયદો 1950ની કલમ 21 હેઠળ 16 રાજ્યો અને 3 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં SIRનો આદેશ આપ્યો હતો. તે જ પ્રક્રિયા હેઠળ હવે ઓડિશા, મિઝોરમ, સિક્કિમ અને મણિપુરમાં 30 મેથી ગણતરીનો તબક્કો શરૂ થઈ ગયો છે. SIR હેઠળ બૂથ લેવલ અધિકારી (BLO) ઘરે-ઘરે જઈને મતદારોનું વેરિફિકેશન કરશે. પંચે જણાવ્યું છે કે 28 જૂન 2026 સુધીમાં જે લોકોના ફોર્મ ચૂંટણી નોંધણી અધિકારી (ERO)ને મળી જશે, તેમના નામ ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવશે. પાત્ર નાગરિક મતદાર યાદીમાંથી બહાર ન રહે આયોગે કહ્યું છે કે SIR અભિયાનનો સૌથી મોટો ઉદ્દેશ્ય એ છે કે કોઈ પણ પાત્ર નાગરિક મતદાર યાદીમાંથી બહાર ન રહે અને કોઈ અપાત્ર વ્યક્તિ યાદીમાં સામેલ ન થાય. 18 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરનો દરેક ભારતીય નાગરિક, જે કોઈ કાયદા હેઠળ અયોગ્ય જાહેર કરાયો નથી, તે મતદાર યાદીમાં નામ નોંધાવવા માટે હકદાર છે. BLO ઘરે-ઘરે જઈને ફોર્મ ભરાવશે રાજકીય પક્ષો પણ અરજીઓ એકત્રિત કરશે ચૂંટણી પંચે રાજકીય પક્ષોની ભાગીદારી વધારવા માટે બૂથ લેવલ એજન્ટ (BLA) ને પણ ફોર્મ એકત્રિત કરવાની મંજૂરી આપી છે. માન્યતા પ્રાપ્ત રાજકીય પક્ષોના BLA દરરોજ 50 જેટલા ફોર્મ લોકો પાસેથી લઈને ડ્રાફ્ટ પ્રકાશન પહેલા BLO ને સોંપી શકશે. પંચનું કહેવું છે કે રાષ્ટ્રીય અને રાજ્ય સ્તરીય માન્યતા પ્રાપ્ત પક્ષો જરૂર પડ્યે વધારાના BLA પણ નિયુક્ત કરી શકે છે, જેથી આખી પ્રક્રિયા ઝડપથી અને સરળતાથી પૂર્ણ થઈ શકે. પંચે સહયોગની અપીલ કરી ચૂંટણી પંચે તમામ પાત્ર મતદારોને આ પ્રક્રિયામાં ભાગ લેવા અને ઘરે-ઘરે આવતા ચૂંટણી અધિકારીઓને સહયોગ આપવા અપીલ કરી છે. પંચનું કહેવું છે કે આ અભિયાન મતદાર યાદીને વધુ સચોટ, અદ્યતન અને ભૂલરહિત બનાવવા માટે ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે. 14 મે: 19 રાજ્ય-UTમાં SIRની જાહેરાત, અહીં 37 કરોડ મતદારો ચૂંટણી પંચે 14 મેના રોજ હરિયાણા, ઝારખંડ, ઉત્તરાખંડ, દિલ્હી સહિત 16 રાજ્યો અને 3 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR)ની જાહેરાત કરી હતી. આ SIRનો ત્રીજો તબક્કો છે. આખી પ્રક્રિયા 30 મેથી 23 ડિસેમ્બર સુધી ચાલશે. આ દરમિયાન 36.73 કરોડ મતદારોનું વેરિફિકેશન થશે. લગભગ 4 લાખ BLO, 3.42 લાખ બૂથ લેવલ એજન્ટ તૈનાત થશે ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું કે ત્રીજા તબક્કાની SIR પ્રક્રિયામાં 3.94 લાખ બૂથ લેવલ અધિકારી (BLO) તૈનાત થશે. BLOની મદદ માટે રાજકીય પક્ષો દ્વારા નિયુક્ત 3.42 લાખ બૂથ લેવલ એજન્ટ (BLA) પણ સામેલ રહેશે. SIR તબક્કો 1-2 : 10 રાજ્યો, 3 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો આવરી લેવાયા ચૂંટણી પંચે 24 જૂન 2025ના રોજ સમગ્ર દેશમાં SIR કરાવવાનો આદેશ આપ્યો હતો. અત્યાર સુધીમાં 10 રાજ્યો અને 3 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો આવરી લેવાયા છે. પ્રથમ તબક્કા હેઠળ, બિહારમાં સૌથી પહેલા SIR થયું હતું. બીજા તબક્કા હેઠળ 28 ઓક્ટોબર 2025થી 12 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં SIR થયું. ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું કે પહેલા બે તબક્કામાં લગભગ 59 કરોડ મતદારોને આવરી લેવામાં આવ્યા હતા. આ દરમિયાન 6.3 લાખ BLO અને 9.2 લાખ BLA પ્રક્રિયામાં સામેલ થયા. SIR: ભારતમાં 21 વર્ષ પછી થઈ રહ્યું છે મતદાર યાદીનું રિવિઝન SIR (Special Intensive Revision) એ ચૂંટણી પંચની એક પ્રક્રિયા છે, જેમાં મતદાર યાદીની સંપૂર્ણ તપાસ અને અપડેટ કરવામાં આવે છે. તેનો હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે મતદાર યાદીમાં ફક્ત પાત્ર અને સાચા મતદારોના નામ હોય. ભારતમાં SIR લગભગ 21 વર્ષ પછી થઈ રહ્યું છે. ચૂંટણી પંચના જણાવ્યા અનુસાર, આ પહેલા દેશભરમાં આવું મોટું અભિયાન 2002 થી 2004 ની વચ્ચે ચાલ્યું હતું. ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું હતું કે દેશમાં SIR ની પ્રક્રિયા આઠમી વખત થઈ રહી છે.