પાકિસ્તાન-ચીન સામે ત્રણેય સેનાઓની બે સંયુક્ત કમાન્ડ:ત્રણ થિયેટર કમાન્ડનો બ્લુપ્રિન્ટ તૈયાર, વાઇસ CDSનું પદ પણ બનશે

સરકાર ત્રણેય સેનાઓના માળખામાં મોટો ફેરફાર કરવા જઈ રહી છે. આ અંતર્ગત હવે આર્મી, એરફોર્સ અને નેવી સંયુક્ત રીતે થિયેટર કમાન્ડ તરીકે કામ કરશે. પાકિસ્તાનનો સામનો કરવા માટે વેસ્ટર્ન અને ચીનનો મુકાબલો કરવા માટે નોર્ધન થિયેટર કમાન્ડ હશે. હિંદ મહાસાગરના મોટા દરિયાઈ ક્ષેત્રની રખેવાળી માટે મેરીટાઇમ કમાન્ડ બનશે. ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) જનરલ અનિલ ચૌહાણની આગેવાની હેઠળ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ મિલિટરી અફેર્સે પાછલા સૈન્ય સંઘર્ષોના અનુભવોમાંથી બોધપાઠ લઈને તેમના બ્લુપ્રિન્ટ તૈયાર કર્યા છે. તેમને હવે રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહ પાસે મોકલવામાં આવશે. પછી કેબિનેટ સમિતિ મંજૂરી આપશે. CDSનો વિસ્તૃત કાર્યકાળ મે મહિનાના અંતમાં પૂરો થઈ રહ્યો છે. સૂત્રોએ જણાવ્યું કે જનરલ ચૌહાણના નિવૃત્ત થયા પછી CDSની સાથે વાઇસ CDSનું પદ પણ બનશે. નવા રોડમેપ હેઠળ સંરક્ષણ દળોનું પણ વિસ્તરણ થશે. આ ઉપરાંત, સ્પેસ અને સાયબર કમાન્ડ પણ ગઠિત કરવાની યોજના છે. ટૂંક સમયમાં 4 નવી ફોર્સ મળશે દેશને ડિફેન્સ જિયો સ્પેશિયલી એજન્સી, ડેટા, ડ્રોન અને કોગ્નિટિવ વોરફેર એક્શન ફોર્સ મળશે. કોગ્નિટિવ ફોર્સ હ્યુમન માઇન્ડ્સના બેટલફિલ્ડ પર કામ કરશે. પ્રતિસ્પર્ધીની સૈન્ય શક્તિને માનસિક સ્તરે પ્રભાવિત કરવાની રીતો અપનાવશે. વેસ્ટર્ન કમાન્ડ વાયુસેના સંભાળશે 10 વર્ષમાં 5 વખત ચીન-પાકિસ્તાન સાથે સંઘર્ષ લશ્કરી સૂત્રો અનુસાર, એક દાયકામાં પાકિસ્તાન અને ચીન સાથે થયેલા 5 સંઘર્ષોમાંથી મળેલા કૌશલ્ય, પડકારો અને ખામીઓને ફિલ્ટર કરીને નવું માળખું તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. તેમાં, પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ 2016ની સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક, 2019ની બાલાકોટ એર સ્ટ્રાઈક અને 2025માં 88 કલાક ચાલેલું ઓપરેશન સિંદૂર સામેલ છે. જ્યારે, ચીન વિરુદ્ધ 2017ના ડોકલામ અને 2020ના ગલવાન સંઘર્ષના પાઠ સામેલ છે. આ પ્રક્રિયા સાથે સંકળાયેલા અધિકારીઓ અનુસાર અલગ-અલગ સેવાઓની સ્વતંત્ર કાર્યવાહીમાં કોમ્યુનિકેશન ગેપ અને રિસોર્સ ઓવરલેપ જેવી સમસ્યાઓ સામે આવી. ઓપરેશન સિંદૂરમાં પહેલીવાર 88 કલાકમાં ત્રણેય સેનાઓનું સંપૂર્ણ એકીકરણ જોવા મળ્યું. મિસાઈલ સ્ટ્રાઈક્સ, ડ્રોન સ્વોર્મ, ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેર અને ગ્રાઉન્ડ ફોર્સનો તાલમેલ ભરપૂર રહ્યો.