શબ્દસૌંદર્ય:સ્તુતિ એટલે પ્રશંસા કરવી

Magazine5/24/2026, 12:35:00 AM
સંસ્કૃત ધાતુ ‘સ્તુ’, જેમાં પ્રશંસાનો ભાવ. ‘સ્તુ’ પરથી ‘સ્તુતિ’ અર્થાત્ પ્રશંસા કરવી; માહિતી આપવી. ‘આત્મસ્તુતિ’ અર્થાત્ ‘સ્વપ્રશંસા’. ગાઈ શકાય તેવું ‘સ્તુતિગાન’. ‘સ્તુ’ પરથી ‘સ્તવઃ’. એને ‘પ્ર’ ઉપસર્ગ લાગતા ‘પ્રસ્તાવ’ અર્થાત્ દરખાસ્ત; આરંભ; પ્રસ્તાવના. પુરાણોમાં ઉદ્ગીથ-દેવકુલ્યાના પુત્રનું નામ પ્રસ્તાવ. ‘પ્રસ્તાવ આવવો કે મૂકવો’ અર્થાત્ દરખાસ્ત રજૂ કરવી. ‘પ્રસ્તાવ ઊડી જવો’ અર્થાત્ ‘ઠરાવ નાપાસ થવો‘. ‘પ્રસ્તાવના’ એ જ ‘આમુખ’ અર્થાત્ પુસ્તકનો હેતુ દર્શાવતું ટૂંકું વર્ણન. નાટકની શરૂઆતમાં વિદૂષક રજૂ કરે તે પણ ‘પ્રસ્તાવના’. નાટક અને પુસ્તકની પ્રસ્તાવનમાં અંતર. ભરત મુનિના મતે નાટકની પાંચ પ્રસ્તાવના - ઉદ્ઘાતક, કથોદ્ઘાત, પ્રયોગાતિશય, પ્રર્વતક અને અવગલિત. જે રજૂ થાય તે ‘પ્રસ્તુતિ’. }
Read Original Article →