મહિલાઓ માટે પેશાબ રોકવું ખતરનાક!:UTIથી લઈને કિડની ફેલ્યોર સુધીના જોખમો; જાણો ટોઇલેટ હાઇજીનની 11 ટિપ્સ

અવારનવાર મહિલાઓ કામની વ્યસ્તતા, ટ્રાફિક કે ગંદા પબ્લિક ટોયલેટના ડરથી પેશાબ લાંબા સમય સુધી રોકી રાખે છે. વારંવાર આવું કરવું સ્વાસ્થ્ય માટે નુકસાનકારક હોઈ શકે છે. લાંબા સમય સુધી પેશાબ રોકવાથી બ્લેડર પર વધારાનું દબાણ આવે છે, તેની કાર્યક્ષમતા પ્રભાવિત થાય છે અને યુરિનરી ટ્રેક્ટ ઇન્ફેક્શન (UTI)નું જોખમ વધી જાય છે. આનાથી સ્નાયુઓ નબળા પડવા અને કિડની સંબંધિત સમસ્યાઓ પણ થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં મહિલાઓ માટે યોગ્ય ટોયલેટ સ્વચ્છતા અપનાવવી જરૂરી છે. તેથી કામના સમાચારમાં જાણીશું કે- એક્સપર્ટ: ડો. માનિની પટેલ, સિનિયર કન્સલ્ટન્ટ, ઓબ્સ્ટેટ્રિક્સ એન્ડ ગાયનેકોલોજી, અપોલો સ્પેક્ટ્રા હોસ્પિટલ, જયપુર પ્રશ્ન- જ્યારે કોઈ મહિલા ખૂબ લાંબા સમય સુધી પેશાબ રોકી રાખે છે, તો તેનાથી શરીરમાં શું થાય છે? જવાબ- લાંબા સમય સુધી પેશાબ રોકવાથી બ્લેડર પર વધુ દબાણ આવે છે. તેનાથી ઘણી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. જેમ કે- પ્રશ્ન- વધુ સમય સુધી પેશાબ રોકી રાખવાથી બ્લેડરને શું નુકસાન થાય છે? જવાબ- બ્લેડર વધુ સમય સુધી ભરેલું રહેવાથી તેના સ્નાયુઓ અને અંદરના સ્તર પર સતત દબાણ આવે છે. આનાથી ચેપ અને અન્ય જટિલતાઓનું જોખમ વધે છે. ગ્રાફિકથી સમજો કે પેશાબ રોકવાથી બ્લેડરને શું નુકસાન થાય છે- પ્રશ્ન- વધુ સમય સુધી પેશાબ રોકવાથી કયા-કયા સ્વાસ્થ્ય જોખમો થઈ શકે છે? જવાબ- આનાથી ઘણી ગંભીર બીમારીઓ થઈ શકે છે. ગ્રાફિકમાં બધા સ્વાસ્થ્ય જોખમો જુઓ- ચાલો, ગ્રાફિકમાં આપેલી કેટલીક બીમારીઓ વિશે થોડું વિગતવાર સમજીએ- 1. યુરિનરી ટ્રેક્ટ ઇન્ફેક્શન (UTI) 2. બ્લેડર પર દબાણ 3. કિડની પર અસર 4. બ્લેડર સ્ટોન (પથરી) 5. પેલ્વિક ફ્લોર ડેમેજ 6. દુખાવો અને અસ્વસ્થતા પ્રશ્ન- શું લાંબા સમય સુધી પેશાબ રોકી રાખવાથી કિડનીને નુકસાન થઈ શકે છે? જવાબ– હા, તેનાથી કિડની સંબંધિત ઘણી બીમારીઓ થઈ શકે છે. જેમ કે- પ્રશ્ન- શું પ્રેગ્નન્સી દરમિયાન પેશાબ રોકવો વધુ ખતરનાક હોઈ શકે છે? જવાબ- હા, તેનાથી યુરિનરી ટ્રેક્ટ ઇન્ફેક્શનનું જોખમ વધે છે. જો આ ઇન્ફેક્શન કિડની સુધી પહોંચી જાય તો પ્રી-મેચ્યોર ડિલિવરીનું કારણ પણ બની શકે છે. પ્રશ્ન- કેટલીવાર સુધી પેશાબને રોકી રાખવો સુરક્ષિત છે? જવાબ– આ વ્યક્તિની ઉંમર, કેટલા પ્રમાણમાં પાણી કે ફ્લુઇડ લીધું છે અને તેની સ્વાસ્થ્યની સ્થિતિ પર આધાર રાખે છે. ‘નેશનલ લાઇબ્રેરી ઓફ મેડિસિન’ અનુસાર, સામાન્ય રીતે દર 3–4 કલાકે પેશાબ કરવો વધુ સારો માનવામાં આવે છે. જોકે, જેવી પેશાબ કરવાની જરૂર લાગે કે તરત જ જવું વધુ સારું છે. પ્રશ્ન- શું વારંવાર પેશાબ રોકવાથી બ્લેડરની ક્ષમતા કાયમી ધોરણે ઓછી થાય છે? જવાબ- ક્યારેક-ક્યારેક પેશાબ રોકવાથી બ્લેડરની ક્ષમતા કાયમી ધોરણે ઓછી થતી નથી. પરંતુ લાંબા સમય સુધી સતત આવું કરવાથી બ્લેડરનું કાર્ય પ્રભાવિત થાય છે. તેનાથી ચેપ અથવા અન્ય પેશાબ સંબંધિત સમસ્યાઓનું જોખમ વધી જાય છે. પ્રશ્ન- શું બધાએ સામાન્ય રીતે એક ટોઇલેટ હાઇજીન ફોલો કરવું જોઈએ? આ શું છે અને તેમાં કઈ–કઈ બાબતો સામેલ છે? જવાબ- ઘણીવાર લોકો ઉતાવળ કે બેદરકારીમાં સ્વચ્છતા સંબંધિત નાની-નાની બાબતોને અવગણી દે છે. તેનાથી ચેપનું જોખમ વધે છે. જોકે, કેટલીક મૂળભૂત ટોઇલેટ હાઇજીન ઘણી બીમારીઓથી બચાવે છે. તેને ગ્રાફિકમાં જુઓ- આ સરળ આદતો અપનાવીને યુરિન ઇન્ફેક્શન અને અન્ય સમસ્યાઓના જોખમને ઓછું કરી શકાય છે. પ્રશ્ન- શું લાંબા સમય સુધી એક જ જગ્યાએ બેસી રહેવાથી પણ બ્લેડર હેલ્થ પ્રભાવિત થાય છે? જવાબ- હા, તેનાથી બ્લેડર પર નકારાત્મક અસર પડે છે. પોઇન્ટર્સથી સમજો- પ્રશ્ન- પેશાબ રોકવા ઉપરાંત આપણી રોજિંદી બીજી કઈ આદતો બ્લેડરના સ્વાસ્થ્યને અસર કરે છે? જવાબ- ખરાબ જીવનશૈલી, ડિહાઇડ્રેશન, ક્રોનિક રોગો અને ખરાબ સ્વચ્છતા બ્લેડર પર વધારાનું દબાણ લાવી શકે છે. નીચે આપેલા ગ્રાફિકમાં બ્લેડરને નુકસાન પહોંચાડતી આદતો જુઓ- પ્રશ્ન- મૂત્રાશયને સ્વસ્થ રાખવા માટે આપણી જીવનશૈલી કેવી હોવી જોઈએ? જવાબ- આ માટે સંતુલિત જીવનશૈલી અપનાવવી જરૂરી છે. તેને ગ્રાફિકમાં જુઓ- એકંદરે, શરીરના કુદરતી સંકેતોને અવગણવાને બદલે સમયસર પેશાબ કરવો, યોગ્ય શૌચાલય સ્વચ્છતાનું પાલન કરવું અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી અપનાવવી અત્યંત જરૂરી છે. ………………………………….