ઉનાળામાં સ્ટ્રીટ ફૂડ ન ખાઓ!:8 સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનું જોખમ; જો ખાવાની મજબૂરી હોય તો 12 વાતો ધ્યાનમાં રાખો

ઉનાળામાં તાપમાન વધવાથી ડિહાઇડ્રેશન અને ફૂડ પોઇઝનિંગનો ખતરો વધી જાય છે. તેથી વધારાની સાવચેતી જરૂરી છે. ઉનાળામાં સ્ટ્રીટ ફૂડ કે બહારનું ખાવાનું સ્વાસ્થ્ય માટે નુકસાનકારક હોઈ શકે છે. તાપમાન વધવા પર બેક્ટેરિયા અને ફંગસ ઝડપથી વધે છે. તેથી આ મોસમમાં ખોરાક ઝડપથી બગડે છે. ઘણીવાર તેનો ખ્યાલ પણ આવતો નથી. તેને ખાવાથી ફૂડ પોઇઝનિંગ, ડાયેરિયા, ઊલટી અને ટાઇફોઇડ થઈ શકે છે. તેથી ‘કામના સમાચાર’માં આજે વાત કરીશું કે ઉનાળામાં સ્ટ્રીટ ફૂડ શા માટે ન ખાવું જોઈએ. સાથે જ જાણીશું કે- એક્સપર્ટ: ડો. સંચયન રોય, સિનિયર કન્સલ્ટન્ટ, ઇન્ટરનલ મેડિસિન, અપોલો સ્પેક્ટ્રા હોસ્પિટલ, દિલ્હી પ્રશ્ન- શું ઉનાળાની ઋતુમાં બહારનું ખાવાનું વધુ નુકસાનકારક હોય છે? જવાબ- હા, ઉનાળામાં તાપમાન વધારે હોય છે. તેથી બેક્ટેરિયા અને ફંગસ ઝડપથી વધે છે. આનાથી ખોરાક ઝડપથી બગડે છે. તેને ખાવાથી ફૂડ પોઈઝનિંગ, ઊલટી-ઝાડા અને ડિહાઇડ્રેશનનો ખતરો વધી જાય છે. સ્ટ્રીટ ફૂડ કે વાસી ખોરાક વધુ નુકસાનકારક હોઈ શકે છે. સ્વચ્છતાનો અભાવ પણ ચેપનું એક મોટું કારણ છે. પ્રશ્ન- ઉનાળાની ઋતુમાં સ્ટ્રીટ ફૂડ કેમ ન ખાવું જોઈએ? જવાબ- તેના ઘણા કારણો છે- પ્રશ્ન- ઉનાળામાં સ્ટ્રીટ ફૂડથી કયા રોગોનું જોખમ વધી જાય છે? જવાબ- સ્ટ્રીટ ફૂડથી ચેપનું જોખમ વધે છે. તેનાથી થતા તમામ હેલ્થ રિસ્ક ગ્રાફિકમાં જુઓ- પ્રશ્ન- શું એ સાચું છે કે ટાઈફોઈડનું એક મોટું કારણ સ્ટ્રીટ ફૂડ છે? જવાબ- હા, સિનિયર કન્સલ્ટન્ટ ડો. સંચયન રોય જણાવે છે કે ટાઈફોઈડ 'સાલ્મોનેલા ટાઈફી' નામના બેક્ટેરિયાથી થાય છે. આ બેક્ટેરિયા મુખ્યત્વે દૂષિત ભોજન-પાણીથી ફેલાય છે. સ્ટ્રીટ વેન્ડર સ્વચ્છતાનું ધ્યાન રાખતા નથી. આથી મે-જૂન મહિનામાં ટાઈફોઈડના કેસ વધી જાય છે. પ્રશ્ન- ઉનાળામાં બહારના ખાવાથી ફૂડ પોઈઝનિંગનો ખતરો કેમ વધી જાય છે? જવાબ- તેના ઘણા કારણો છે- પ્રશ્ન- શું ઉનાળામાં બહારનું ખુલ્લું પાણી પીવું સુરક્ષિત છે? જવાબ- બિલકુલ નહીં, કારણ કે તેમાં બેક્ટેરિયા, વાયરસ અથવા પરોપજીવી હોઈ શકે છે, જે પેટના ચેપ, ઝાડા અને ટાઈફોઈડનું કારણ બની શકે છે. તેથી હંમેશા સ્વચ્છ, પેક્ડ અથવા ફિલ્ટર કરેલું પાણી જ પીવો. પ્રશ્ન- શું ખુલ્લામાં બનતો શેરડીનો રસ પીવો સુરક્ષિત છે? જવાબ- શેરડીનો રસ ફાયદાકારક છે, પરંતુ ખુલ્લામાં વેચાતો કોઈપણ રસ પીવો જોખમી હોઈ શકે છે. તેના ઘણા કારણો છે- પ્રશ્ન- શું જ્યુસમાં નાખવામાં આવેલો બરફ સુરક્ષિત હોય છે? જવાબ- સ્ટ્રીટ વેન્ડર 'કોમર્શિયલ બરફ' વાપરે છે. આ બરફ ફિલ્ટર કરેલા પાણીથી બનતો નથી. તેમાં હાનિકારક રસાયણો હોઈ શકે છે. આ ગળાના ચેપ, ટાઈફોઈડ અને હેપેટાઈટિસનું કારણ બની શકે છે. પ્રશ્ન- ઉનાળામાં બજારમાં વેચાતા કાપેલા ફળો ખાવા સુરક્ષિત છે? જવાબ- ના. તે ફળો પર ધૂળ, માખીઓ બેસે છે. કાપેલા ફળો જલ્દી બગડી જાય છે. હંમેશા આખું ફળ ખરીદો. ઘરે જ કાપો, બાકી રહેલું કાપેલું ફળ પોલી રેપમાં લપેટીને તરત ફ્રિજમાં રાખો. પ્રશ્ન- ઉનાળામાં બહારનું ભોજન પેટ અને પાચનતંત્ર પર કેવી રીતે અસર કરે છે? જવાબ- ડો. સંચયન રોય જણાવે છે કે ઉનાળામાં પાચનતંત્ર ધીમું પડી જાય છે. બહારનું ભારે, ડીપ ફ્રાઈડ અને મસાલેદાર ખોરાક પચાવવા માટે શરીરને વધુ મહેનત કરવી પડે છે. આનાથી પેટમાં ભારેપણું, ગેસ, એસિડિટી અને પેટ ફૂલવું થઈ શકે છે. સાથે જ દૂષિત ભોજન આંતરડાના સારા બેક્ટેરિયાને ખતમ કરી દે છે, જેનાથી મેટાબોલિઝમ સુસ્ત પડી જાય છે. પ્રશ્ન- કયા લોકોએ ઉનાળામાં ખાસ કરીને સ્ટ્રીટ ફૂડથી બચવું જોઈએ? જવાબ- જોકે સ્ટ્રીટ ફૂડ દરેક માટે નુકસાનકારક છે, પરંતુ કેટલાક લોકો માટે તે વધુ ખતરનાક હોઈ શકે છે. નીચે ગ્રાફિકમાં જુઓ- પ્રશ્ન- બહારના ખાવા ઉપરાંત ફૂડના બીજા કયા હેલ્ધી વિકલ્પો હોઈ શકે છે? જવાબ- ઉનાળામાં પેટને હળવું રાખવા માટે ડાયટમાં કેટલીક વસ્તુઓ સામેલ કરી શકો છો. તેને નીચે આપેલા ગ્રાફિકમાં જુઓ- પ્રશ્ન- ઉનાળામાં કયા સ્ટ્રીટ ફૂડ વધુ નુકસાનકારક હોઈ શકે છે? જવાબ- આ સ્ટ્રીટ ફૂડ વધુ જોખમી હોય છે- પ્રશ્ન- જો બહાર ખાવું મજબૂરી હોય તો કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું? જવાબ– તેને મુદ્દાઓથી સમજો- યોગ્ય જગ્યાની પસંદગી કરો તાજો અને ગરમ ખોરાક ખાઓ ફિલ્ટર કરેલું પાણી પીઓ કાચી વસ્તુઓ ખાવામાં સાવચેતી રાખો વ્યક્તિગત સ્વચ્છતાનું ધ્યાન રાખો રાંધવાની રીત જુઓ હાઈ રિસ્ક ફૂડ ન લો હળવો ખોરાક ખાઓ સમયનું ધ્યાન રાખો જમ્યા પછી ચાલો ઇમરજન્સી માટે તૈયાર રહો શરીરના સંકેતો સમજો