ઉનાળામાં પથરીનું જોખમ વધુ:ભારતમાં 12% લોકો આ સમસ્યાથી પીડિત, જાણો કઈ ભૂલોના લીધે થાય છે કિડની સ્ટોન; બચવા માટે 12 ટિપ્સ અપનાવો

એશિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ નેફ્રોલોજી એન્ડ યુરોલોજી (AINU) મુજબ, ઉનાળામાં કિડની સ્ટોન (પથરી) ના કેસ વધી જાય છે. ઉનાળામાં તાપમાન વધવાથી ડિહાઇડ્રેશનનું જોખમ વધે છે. આનાથી કિડનીમાં કેલ્શિયમ અને અન્ય ખનિજો (મિનરલ્સ)ના ક્રિસ્ટલ્સ જમા થઈને પથરીમાં ફેરવાઈ જાય છે. ‘નેશનલ સેન્ટર ફોર બાયોટેકનોલોજી ઇન્ફોર્મેશન’ના રિપોર્ટ મુજબ, ભારતમાં 12%થી વધુ લોકોને કિડની સ્ટોનની સમસ્યા છે. તેથી ‘ફિઝિકલ હેલ્થ’માં આજે કિડની સ્ટોન વિશે વાત કરીશું. સાથે જ જાણીશું કે- પ્રશ્ન- શું ઉનાળામાં કિડની સ્ટોનનું જોખમ વધે છે? જવાબ- હા, ઉનાળામાં કિડની સ્ટોન (પથરી)નું જોખમ વધી શકે છે. પોઇન્ટર્સથી સમજીએ- પ્રશ્ન- કિડની સ્ટોન (પથરી) ક્યારે બને છે અને તેનો હવામાન સાથે શું સંબંધ છે? જવાબ- પેશાબમાં કેલ્શિયમ, ઓક્સાલેટ અને યુરિક એસિડ વધવાથી ક્રિસ્ટલ બને છે, જે પાણીની કમીમાં બહાર નીકળતા નથી અને સ્ટોન બની જાય છે. હવામાનનો સીધો સંબંધ નથી, પરંતુ ઉનાળામાં ડિહાઇડ્રેશન વધવાથી જોખમ વધી જાય છે. પ્રશ્ન- કિડની સ્ટોન થવા પર કયા લક્ષણો દેખાય છે? જવાબ- કિડની સ્ટોન (પથરી)માં પેશાબ સંબંધિત સમસ્યાઓ થાય છે. તેના કારણે કમર કે પેટમાં તીવ્ર દુખાવો થઈ શકે છે. તેના તમામ લક્ષણો ગ્રાફિકમાં જોઈએ- પ્રશ્ન- કઈ બેદરકારીઓથી ઉનાળામાં કિડની સ્ટોનનું જોખમ વધે છે? જવાબ- ઉનાળામાં જીવનશૈલીની નાની ભૂલો કિડની સ્ટોન (પથરી)નું જોખમ વધારે છે. પાણીની જરૂરિયાતને અવગણવાથી કિડનીમાં 'મિનરલ સેચ્યુરેશન' શરૂ થાય છે. ભૂલોને ગ્રાફિકમાં જોઈએ- પ્રશ્ન- શું બધામાં કિડની સ્ટોનનું જોખમ વધે છે કે કેટલાક લોકોમાં વધુ હોય છે? જવાબ- કેટલાક લોકોમાં પથરીનું જોખમ વધુ હોય છે. કોને વધુ જોખમ છે, ગ્રાફિકમાં જોઈએ- પ્રશ્ન- શું ફૂડ હેબિટ્સ અને લાઇફસ્ટાઇલ પથરીનું જોખમ વધારી કે ઘટાડી શકે છે? જવાબ- હા, અનહેલ્ધી લાઇફસ્ટાઇલ પથરીનું જોખમ વધારે છે, જ્યારે હેલ્ધી આદતો તેને ઘટાડે છે. પ્રશ્ન- ઉનાળામાં પથરીથી બચવા માટે રોજ કેટલું પાણી જરૂરી છે? જવાબ- ઉનાળામાં વધુ પડતા પરસેવાથી પાણીની જરૂરિયાત વધે છે. સામાન્ય રીતે રોજ 2.5-3 લિટર પાણી પીવું જોઈએ. જો વધુ પરસેવો આવતો હોય અથવા બહાર કામ કરી રહ્યા હોવ, તો પાણીની માત્રા વધારો. યુરિનનો આછો પીળો રંગ પૂરતા પાણીનો સંકેત છે, જ્યારે ઘેરા રંગનો અર્થ છે કે વધુ પાણીની જરૂર છે. પ્રશ્ન- શું માત્ર પાણી પીવું પૂરતું છે કે ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ પણ જરૂરી છે? જવાબ- પાણીની સાથે ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ (સોડિયમ, પોટેશિયમ)નું સંતુલન જરૂરી છે. પરસેવાથી આ ખનિજો (મિનરલ્સ) નીકળી જાય છે. પાણી હાઇડ્રેશન આપે છે, જ્યારે ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ સંતુલન જાળવી રાખે છે. નારિયેળ પાણી, છાશ અને લીંબુ પાણી તેના સારા સ્ત્રોત છે, જે ફ્લુઇડ બેલેન્સ જાળવી રાખે છે. પ્રશ્ન- ઉનાળામાં કિડની માટે ડાયટ કેવો હોવો જોઈએ? જવાબ- ઉનાળામાં કિડનીને સ્વસ્થ રાખવા માટે હળવો, સંતુલિત અને હાઇડ્રેટિંગ આહાર લેવો જોઈએ. પ્રશ્ન- પથરીનું જોખમ ઘટાડવા માટે શું કરવું? જવાબ- કેટલાક ફૂડ્સ અને ડ્રિંક્સ કિડની સ્ટોનનું જોખમ વધારી શકે છે, તેથી તેને ટાળો. આ ઉપરાંત, જીવનશૈલીમાં પણ કેટલાક ફેરફારો કરવા જરૂરી છે. કિડની સ્ટોનથી બચવાની ટિપ્સ ગ્રાફિકમાં જોઈએ- પ્રશ્ન- અગાઉ કિડનીની પથરી થઈ હોય, તો ઉનાળામાં શું સાવચેતી રાખવી? જવાબ- જે લોકોને પહેલા સ્ટોન થયો છે, તેમાં ફરીથી બનવાનું જોખમ વધારે રહે છે. આ રીતે ધ્યાન રાખો- પ્રશ્ન- કિડની સ્ટોન હોય ત્યારે શું કરવું અને ડૉક્ટરને ક્યારે મળવું? જવાબ- કિડની સ્ટોનમાં સમયસર સારવાર જરૂરી છે. નાના સ્ટોન પાણીથી નીકળી શકે છે, જ્યારે દુખાવામાં દવાઓ આપવામાં આવે છે અને જરૂર પડ્યે તપાસ થાય છે. આ લક્ષણોમાં તરત જ ડૉક્ટરને મળો-