ઉનાળામાં અળાઈથી પરેશાન છો?:ગરમી, ઉકળાટ અને પરસેવો હીટ રૅશ થવાનું મુખ્ય કારણ; જાણો 8 સેફ્ટી ટિપ્સ અને સરળ ઘરેલું ઉપચાર

ઉનાળામાં આકરો તડકો, ભેજ અને પરસેવાથી ત્વચા પર ખંજવાળ, લાલ ફોલ્લીઓ કે ચકામા થઈ જાય છે. લોકો તેને સામાન્ય સમસ્યા માનીને અવગણે છે. ઘણીવાર આ હીટ રૅશ એટલે કે અળાઈ હોઈ શકે છે. ત્વચા પર સ્વેટ ડક્ટ્સ હોય છે, જેમાંથી પરસેવો નીકળે છે. તે બ્લોક થવાથી પરસેવો ત્વચાની અંદર જ ફસાઈ જાય છે. આનાથી હીટ રૅશ થાય છે. તેથી આજે ‘કામના સમાચાર’ માં હીટ રૅશ (અળાઈ) વિશે વાત કરીશું. સાથે જ જાણીશું કે- નિષ્ણાત: ડૉ. સંદીપ અરોરા, સીનિયર કન્સલ્ટન્ટ, ડર્મેટોલોજી, અપોલો સ્પેક્ટ્રા હૉસ્પિટલ, દિલ્હી પ્રશ્ન- હીટ રૅશ (અળાઈ) શું હોય છે? જવાબ- હીટ રૅશ (અળાઈ) એક સામાન્ય ત્વચાની સમસ્યા છે. તે વધુ ગરમી અને પરસેવાના કારણે થાય છે. તેને ‘પ્રિકલી હીટ’, ‘સ્વેટ રૅશ’ અથવા ‘મિલિયારિયા’ પણ કહેવાય છે. પ્રશ્ન- હીટ રૅશ (અળાઈ) શા માટે થાય છે? જવાબ- પરસેવાને ત્વચાની સપાટી સુધી પહોંચાડતી નળીઓ બ્લોક થવા પર હીટ રૅશ (અળાઈ) થાય છે. આનાથી પરસેવો ત્વચાની અંદર જમા થવા લાગે છે. આ ફોડલીઓ અથવા રૅશના રૂપમાં બહાર નીકળે છે. ગ્રાફિકમાં તેના તમામ કારણો જોઈએ- પ્રશ્ન- હીટ રૅશ (અળાઈ)ના શું લક્ષણો છે? જવાબ- હીટ રૅશ (અળાઈ)માં ત્વચા પર નાના-નાના દાણા નીકળે છે. આ ગરમીમાં અસ્વસ્થતા વધારે છે. ગ્રાફિકમાં તેના તમામ લક્ષણો જોઈએ- પ્રશ્ન- હીટ રૅશ અને એલર્જી કે ફંગલ ઇન્ફેક્શન વચ્ચે શું ફરક હોય છે? જવાબ- હીટ રૅશ (અળાઈ), એલર્જી અને ફંગલ ઇન્ફેક્શન ત્રણેયમાં ત્વચા પર ફોલ્લીઓ સાથે ખંજવાળ આવી શકે છે, પરંતુ તેના કારણો અલગ હોય છે. ત્રણેયને એક પછી એક સમજીએ- હીટ રૅશ (અળાઈ) એલર્જી ફંગલ ઇન્ફેક્શન પ્રશ્ન- હીટ રૅશ (અળાઈ) શરીરના કયા ભાગોમાં વધુ થાય છે? જવાબ- અળાઈ એવા ભાગોમાં થાય છે, જ્યાં હવા ઓછી લાગે છે અથવા ત્વચા એકબીજા સાથે ઘસાય છે. ખાસ કરીને એવા ભાગો, જે કપડાંથી ઢંકાયેલા હોય છે અથવા જ્યાં પરસેવો વધુ જમા થાય છે. આ બાળકો અને પુખ્ત વયના લોકોમાં અલગ અલગ જગ્યાએ થાય છે- બાળકોમાં- પુખ્ત વયના લોકોમાં- આ ભાગોમાં વધુ પડતો પરસેવો જમા થવાથી સ્વેટ ડક્ટ્સ બ્લોક થઈ જાય છે. જેના કારણે હીટ રૅશ થાય છે. પ્રશ્ન- કયા લોકોને હીટ રૅશનું જોખમ વધુ હોય છે? જવાબ- કેટલાક લોકોને હીટ રૅશ (અળાઈ)નો ખતરો વધુ હોય છે. ગ્રાફિકમાં જોઈએ- પ્રશ્ન- શું ટાઈટ કપડાં પહેરવાથી હીટ રૅશ (અળાઈ) વધી શકે છે? જવાબ- હા, ચુસ્ત કપડાંથી એર ફ્લો અટકી જાય છે. તેનાથી ત્વચા સુધી હવા પહોંચી શકતી નથી. આના કારણે પરસેવો વધુ થાય છે, મોડેથી સુકાય છે. આ જ કારણ છે કે ટાઈટ કપડાં પહેરવાથી હીટ રૅશ વધી જાય છે. પ્રશ્ન- શું પર્સનલ હાઈજીનનું ધ્યાન ન રાખવાથી પણ હીટ રૅશ વધી શકે છે? જવાબ- હા, જો રોજ નહાતા નથી, પરસેવાથી ભીના કપડાં લાંબા સમય સુધી પહેરેલા છે, સ્વચ્છતા જાળવતા નથી તો હીટ રૅશ વધી શકે છે. પ્રશ્ન- શું સ્થૂળતા કે અન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ પણ હીટ રૅશના જોખમને વધારી શકે છે? જવાબ- હા, કેટલીક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ હીટ રૅશ (અળાઈ) થવાના જોખમને વધારી શકે છે. મુદ્દાઓ દ્વારા સમજીએ- ડાયાબિટીસ સ્થૂળતા ત્વચાની સ્થિતિ પ્રશ્ન- હીટ રૅશની ઘરેલું સારવાર શું છે? જવાબ- કેટલાક સરળ ઘરેલું ઉપાયો બળતરા, ખંજવાળ ઓછી કરવામાં મદદ કરી શકે છે. જેમ કે- ઠંડી પટ્ટી: અસરગ્રસ્ત ભાગ પર 5-10 મિનિટ સુધી ઠંડા પાણીમાં પલાળેલા કપડાંની પટ્ટી રાખો અથવા બરફ પર કપડું લપેટીને લગાવો. આ સોજો અને ખંજવાળ ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે. એલોવેરા: એલોવેરા (કુંવારપાઠું) જેલ લગાવવાથી ત્વચાને ઠંડક મળે છે. તેનાથી બળતરા અને સોજો ઓછો થઈ શકે છે. કાકડી: ફ્રિજમાં રાખેલી કાકડીની સ્લાઈસ અસરગ્રસ્ત જગ્યા પર લગાવો. તેનાથી ત્વચાને ઠંડક મળે છે અને બળતરા ઓછી થઈ શકે છે. ચંદન પાવડર: ચંદન પાવડરમાં પાણી ભેળવીને પેસ્ટ બનાવીને લગાવો. તેનાથી બળતરા અને સોજો ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે. લીમડો: લીમડાના પાનની પેસ્ટ અથવા લીમડાનું તેલ લગાવો. તેનાથી ત્વચાને આરામ મળે છે, કારણ કે તેમાં એન્ટીબેક્ટેરિયલ ગુણ હોય છે. પ્રશ્ન- કેટલા દિવસ સુધી હીટ રૅશ ઠીક ન થાય, તો ડૉક્ટરને બતાવવું જોઈએ? જવાબ- સામાન્ય રીતે હીટ રૅશ 2-3 દિવસમાં ઠીક થઈ જાય છે. આ પરિસ્થિતિઓમાં ડોક્ટરની સલાહ લો- પ્રશ્ન- ઉનાળામાં હીટ રૅશ (અળાઈ)થી બચવા માટે શું કરવું જોઈએ? જવાબ- આ બાબતોનું ધ્યાન રાખીને હીટ રૅશ (અળાઈ)થી બચી શકાય છે- ઉનાળામાં થતા હીટ રૅશ (અળાઈ) ત્વચાના ઓવરહીટ અને સંભાળના અભાવનો સંકેત છે. થોડી સાવચેતી રાખીને તેનાથી બચી શકાય છે.