ગરમીમાં ધબકારા વધ્યા તો સમજો જીવ જોખમમાં!:હૃદયની 'ડબલ મહેનત' એટેક નોતરશે, 7 સંકેતોને અવગણશો નહીં; જાણો હાર્ટને હેલ્ધી રાખવાની ટિપ્સ

ઉનાળામાં પરસેવો અને થાકની સમસ્યા સામાન્ય છે. આ દરમિયાન હૃદયના ધબકારા (હાર્ટ બીટ)માં પણ ફેરફાર થાય છે. સામાન્ય રીતે લોકો તેને હવામાનની સામાન્ય અસર માનીને અવગણી દે છે. પરંતુ તીવ્ર ગરમીમાં ડિહાઇડ્રેશનને કારણે બ્લડ સર્ક્યુલેશન (રક્ત પરિભ્રમણ) પ્રભાવિત થઈ શકે છે. આના કારણે હૃદય પર કાર્યભાર વધી શકે છે. ‘અમેરિકન હાર્ટ એસોસિએશન’ (AHA) અનુસાર, ગરમી વધવા પર કાર્ડિયોવેસ્ક્યુલર ઇમરજન્સી અને હૉસ્પિટલની મુલાકાતો વધી જાય છે. ખાસ કરીને વૃદ્ધો અને હૃદય રોગના દર્દીઓને વધુ ધ્યાન આપવાની જરૂર હોય છે. તેથી ‘ફિઝિકલ હેલ્થ’માં આજે જાણીશું કે ઉનાળામાં હૃદય પર શું અસર થાય છે. સાથે જ જાણીશું કે- પ્રશ્ન- ઉનાળામાં તાપમાન વધવાથી હૃદય પર શું અસર થાય છે? જવાબ- ગરમી વધવા પર શરીરને પોતાનું કોર તાપમાન નિયંત્રિત કરવા માટે વધુ મહેનત કરવી પડે છે. તેની હૃદય પર આ અસર થાય છે- પ્રશ્ન- શું ઉનાળામાં હાર્ટ એટેકનું જોખમ વધી જાય છે? જવાબ- હા, તીવ્ર ગરમીમાં શરીરમાં પાણી અને મીઠું (નમક)ની ઊણપથી લોહી ઘટ્ટ થઈ શકે છે, જેનાથી- પ્રશ્ન- શું હીટ વેવ દરમિયાન હાર્ટ-એટેકના કેસ વધી જાય છે? જવાબ- હા, ‘યુરોપિયન સોસાયટી ઓફ કાર્ડિયોલોજી’ અનુસાર, હીટ વેવમાં હાર્ટ એટેકના કેસ વધી જાય છે. ખરેખર, હીટ વેવના કારણે ડિહાઇડ્રેશન અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટ અસંતુલન થઈ શકે છે, જેનાથી- પ્રશ્ન- શું ડિહાઇડ્રેશન થવા પર હાર્ટ એટેકનું જોખમ વધી શકે છે? જવાબ- ડિહાઇડ્રેશન થવા પર શરીરમાં લોહીનું પ્રમાણ (બ્લડ વોલ્યુમ) ઓછું થઈ જાય છે. પ્રશ્ન- ઉનાળા દરમિયાન હીટવેવમાં હાર્ટ એટેકના કેસ વધવાનું કારણ શું છે? જવાબ- ગરમી વધવા પર શરીર હોમિયોસ્ટેસિસ (શરીરના મુખ્ય તાપમાનને નિયંત્રિત કરવાની પ્રક્રિયા) સક્રિય કરે છે. આને ગ્રાફિકમાં જોઈએ- પ્રશ્ન- હાર્ટ એટેકના લક્ષણો શું છે, જેને અવગણવા ન જોઈએ? શું તે ઉનાળામાં અલગ હોઈ શકે છે? જવાબ- હાર્ટ એટેક આવે ત્યારે અચાનક હૃદય સુધી લોહીનો પુરવઠો ઓછો થઈ જાય છે, જેના કારણે ટિશ્યુ ડેમેજ થવા લાગે છે. તેનાથી અસ્વસ્થતા અનુભવાય છે. ઉનાળામાં તેની સાથે ડિહાઇડ્રેશન અને હીટ સ્ટ્રોકના લક્ષણો પણ દેખાઈ શકે છે, ગ્રાફિકમાં જોઈએ- પ્રશ્ન- કયા લોકોને ઉનાળામાં હાર્ટ એટેકનું જોખમ વધુ હોય છે? જવાબ- કેટલાક લોકોને તેનું જોખમ વધુ હોય છે, ગ્રાફિકમાં જોઈએ- પ્રશ્ન- જો બીપી, ડાયાબિટીસ કે સ્થૂળતાની સમસ્યા હોય, તો શું તેનાથી પણ હાર્ટ એટેકનું જોખમ વધે છે? જવાબ- હા, હાઈ બીપીમાં બ્લડ વેસલ્સ પર સતત દબાણ રહે છે, જેનાથી હૃદય પર ભાર વધે છે. પ્રશ્ન- ઉનાળામાં કઈ આદતો હૃદય પર વધારાનું દબાણ લાવે છે, જેનાથી બચવું જોઈએ? જવાબ- આ આદતો હૃદય પર વધારાનું દબાણ લાવે છે- પ્રશ્ન- ઉનાળામાં સ્વસ્થ હૃદય માટે જીવનશૈલીમાં શું ફેરફાર કરવા જોઈએ? જવાબ- તેના માટે જીવનશૈલીમાં આ ફેરફારો કરો- પ્રશ્ન- ઉનાળામાં હૃદયના સ્વાસ્થ્ય માટે કેવો આહાર લેવો જોઈએ? જવાબ- સ્વસ્થ હૃદય માટે પાણીથી ભરપૂર ફળો ખાઓ. સંપૂર્ણ યાદી ગ્રાફિકમાં જોઈએ- પ્રશ્ન- જે લોકોને હૃદય રોગ છે, તેમણે ઉનાળામાં શું સાવચેતી રાખવી જોઈએ? જવાબ- તીવ્ર તડકા અને હીટ એક્સપોઝરથી બચવા માટે આ કરો- પ્રશ્ન- જો સખત ગરમીમાં હાર્ટ એટેક જેવા લક્ષણો અનુભવાય તો તરત શું કરવું જોઈએ? જવાબ- સૌથી પહેલા તરત બેસી જાઓ અથવા સૂઈ જાઓ, જેથી શરીરને આરામ મળી શકે.