કુદરતનું 'કૂલિંગ' મિકેનિઝમ- સમર સુપરફ્રૂટ્સ!:ઉનાળામાં શરીરને ઠંડક અને શક્તિ આપતા ફળો, ડિહાઇડ્રેશનથી પણ બચાવે છે; ડાયટિશિયન પાસેથી જાણો હેલ્થ બેનિફિટ્સ

પૃથ્વીનું મગજ- નેચર એટલે કે પ્રકૃતિ. તે હવામાન પ્રમાણે ટકી રહેવા માટે ફળો-શાકભાજી ઉગાડે છે. ઉનાળામાં તાપમાન વધુ હોવાને કારણે શરીરમાંથી વધુ પરસેવો નીકળે છે, તેથી ડિહાઇડ્રેશનનું જોખમ વધી જાય છે. ડિહાઇડ્રેશનથી બચાવવા માટે પ્રકૃતિ આ ઋતુમાં પાણી અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સથી ભરપૂર ફળો-શાકભાજી ઉગાડે છે. આ ફળો જરૂરી વિટામિન્સ, મિનરલ્સ અને એન્ટીઑકિસડન્ટ્સથી ભરપૂર હોય છે. આનાથી રોગપ્રતિકારક શક્તિ મજબૂત થાય છે અને શરીર ઊર્જાવાન રહે છે. તેથી કામના સમાચારમાં જાણીશું કે- નિષ્ણાત- ડૉ. અમૃતા મિશ્રા, સિનિયર ડાયટિશિયન, દિલ્હી પ્રશ્ન- ઉનાળામાં ફળ ખાવા શા માટે જરૂરી છે? જવાબ- ઉનાળામાં શરીર પરસેવા દ્વારા પાણી, ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ અને જરૂરી પોષક તત્ત્વો ગુમાવે છે. આનાથી ડિહાઇડ્રેશન, નબળાઈ અને થાક થઈ શકે છે. ફળો કુદરતી સપોર્ટ સિસ્ટમ તરીકે કામ કરે છે. પ્રશ્ન- ઉનાળામાં શરીરને ફળોની વધુ જરૂર કેમ પડે છે? જવાબ- વધુ ગરમીમાં શરીર જલ્દી થાકી જાય છે. ફળો શરીરને હાઇડ્રેટ કરે છે અને ઊર્જા આપે છે. તેઓ ગરમીથી બચાવવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. ગ્રાફિકમાં જુઓ કે ફળો ખાવા શા માટે જરૂરી છે- પ્રશ્ન- ઉનાળામાં વધુ ફળો ખાવાથી સ્વાસ્થ્યને શું ફાયદો થાય છે? જવાબ- તાપમાન વધુ હોય ત્યારે શરીરને વધુ પોષણ, પાણી અને ઊર્જાની જરૂર હોય છે. ફળો તેની પૂર્તિ કરવામાં મદદ કરે છે. બધા ફાયદા ગ્રાફિકમાં જુઓ- પ્રશ્ન- શું ઉનાળામાં ફળો શરીરને અંદરથી ઠંડુ રાખે છે? જવાબ- હા, મોટાભાગના ફળો પાણીથી ભરપૂર હોય છે અને શરીરનું તાપમાન સંતુલિત રાખે છે. તરબૂચ, શક્કરટેટી અને કાકડી ઠંડક આપે છે. આનાથી ગરમીનો તણાવ ઓછો થાય છે અને શરીર તાજગી અનુભવે છે. પ્રશ્ન- શું ઉનાળામાં ફળો શરીરને હાઈડ્રેટ કરે છે? જવાબ- હા, તેમાં 70-90% સુધી પાણી હોય છે. તેમાં રહેલી કુદરતી ખાંડ અને ખનિજો શરીરમાં પ્રવાહી સંતુલન જાળવી રાખે છે. નિયમિતપણે ફળો ખાવાથી- પ્રશ્ન- કયા ફળો શરીરમાં પાણીની ઉણપ પૂરી કરે છે? જવાબ- ઘણા એવા ઉચ્ચ પાણીની માત્રાવાળા ફળો છે, જે હાઈડ્રેશનમાં મદદ કરે છે. ગ્રાફિકમાં આવા ફળોની યાદી જુઓ- પ્રશ્ન- શું તરબૂચ, શક્કરટેટી જેવા ફળો ખાવા પાણી પીવા બરાબર છે? જવાબ- તરબૂચ અને શક્કરટેટી જેવા ફળોમાં ભરપૂર માત્રામાં પાણી હોય છે, પરંતુ તે પાણીનો વિકલ્પ નથી. આ ફળો શરીરને હાઇડ્રેટેડ રાખવામાં મદદ જરૂર કરે છે, પરંતુ શરીરની રોજિંદી જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે સાદું પાણી પીવું જરૂરી છે. સામાન્ય રીતે એક સ્વસ્થ વ્યક્તિએ રોજ 8-10 ગ્લાસ (2.5-3 લિટર) પાણી પીવું જોઈએ. ફળો રિપ્લેસમેન્ટ નહીં પણ સપ્લીમેન્ટની જેમ કામ કરે છે. પ્રશ્ન- ઉનાળામાં કયા ફળો સૌથી વધુ પૌષ્ટિક હોય છે? જવાબ- એવા ફળો સૌથી વધુ પૌષ્ટિક હોય છે, જેમાં પાણીની સાથે વિટામિન્સ, મિનરલ્સ અને એન્ટીઑકિસડન્ટ્સ પણ હોય. ગ્રાફિકમાં જુઓ કે કયા ફળો ઉનાળામાં સૌથી વધુ પૌષ્ટિક હોય છે- પ્રશ્ન- શું ઉનાળામાં ફળો ખાવાથી શરીરમાં ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સનું સંતુલન જળવાઈ રહે છે? જવાબ- હા, નાળિયેર પાણી, તરબૂચ, કેળા, સંતરા, દ્રાક્ષ જેવા ફળો શરીરમાં ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સનું સંતુલન જાળવવામાં મદદ કરે છે. તેમાં સોડિયમ, પોટેશિયમ, મેગ્નેશિયમ જેવા ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ હોય છે. પ્રશ્ન- શું ફળો ખાવાથી હીટ સ્ટ્રોક (લૂ) થી બચી શકાય છે? જવાબ- ફળો સીધા હીટ સ્ટ્રોકને રોકી શકતા નથી, પરંતુ તે તેનું જોખમ ઘટાડી શકે છે. લૂથી બચવા માટે ફળો ખાવાની સાથે પૂરતું પાણી પીવું જરૂરી છે. સાથે જ, તડકાના સીધા સંપર્કથી પણ બચો. પ્રશ્ન- શું ઉનાળામાં ફળો ખાવાથી પાચન સુધરે છે? જવાબ- હા, ફળોમાં રહેલા ફાઈબર અને એન્ઝાઇમ્સ પાચનતંત્રને સ્વસ્થ રાખે છે. ઉનાળામાં એસિડિટી, અપચો અને કબજિયાતની સમસ્યા વધી જાય છે. પપૈયું, તરબૂચ અને સફરજન જેવા ફળો આ સમસ્યાઓને ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. તેઓ આંતરડાને સાફ રાખે છે અને પાચનને સુધારે છે. આનાથી શરીર હળવું અને ઊર્જાવાન રહે છે. પ્રશ્ન- શું ઉનાળામાં ફળો ઇન્સ્ટન્ટ એનર્જી આપે છે? જવાબ- હા, ફળોમાં ફ્રુક્ટોઝ અને ગ્લુકોઝ જેવી કુદરતી ખાંડ હોય છે. આનાથી શરીરને ઇન્સ્ટન્ટ એનર્જી મળે છે. તેમાં રહેલા વિટામિન્સ શરીરની ઊર્જા ઉત્પાદન પ્રક્રિયાને ટેકો આપે છે, જેનાથી વ્યક્તિ વધુ સક્રિય અનુભવે છે. પ્રશ્ન- ઉનાળામાં નબળાઈ અને થાક લાગે ત્યારે કયા ફળો ખાવા જોઈએ? જવાબ- નીચે ગ્રાફિકમાં ફળોની સંપૂર્ણ યાદી જુઓ- પ્રશ્ન- શું ડાયાબિટીસના દર્દીઓ પણ બધા ફળો ખાઈ શકે છે? જવાબ- તેનો જવાબ મુદ્દાઓથી સમજીએ-