'પાર્ટનર સોશિયલ મીડિયા પર છોકરીઓ સાથે ફ્લર્ટ કરે છે':'હું કંઈ બોલું તો કહે કે તું વાતનું વતેસર કરે છે, શું આ ચીટિંગ છે?'; સાયકોલોજિસ્ટ પાસેથી જવાબ જાણો

પ્રશ્ન- હું જયપુરથી છું. મારી ઉંમર 28 વર્ષ છે અને હું સિરામિક આર્ટિસ્ટ છું. મારો પાર્ટનર પણ આર્ટિસ્ટ છે. તે સોશિયલ મીડિયા પર છોકરીઓ સાથે ખૂબ ફ્લર્ટ કરે છે. જેમ કે તેમની દરેક પોસ્ટ પર હાર્ટ ઇમોજી આપવું, કમેન્ટ કરવું, મોડી રાત સુધી ફેસબુક પર ઓનલાઈન રહેવું અને ચેટિંગ કરવું. હું પૂછું કે કોની સાથે વાત કરી રહ્યા છો, તો નારાજ થઈ જાય છે. કહે છે, હું ઇનસિક્યોર છું. તે ઉલટા મને જ ગિલ્ટ અનુભવવા લાગે છે. શું બીજી છોકરીઓ સાથે ફ્લર્ટ અને ચેટિંગ પણ એક પ્રકારની ચીટિંગ નથી? હું ખૂબ અનકમ્ફર્ટેબલ અનુભવી રહી છું. શું કરું? નિષ્ણાતઃ ડૉ. જયા સુકુલ, ક્લિનિકલ સાઇકોલોજિસ્ટ, નોઈડા પ્રશ્ન પૂછવા બદલ આભાર. તમારો તણાવ અનુભવવો અને પ્રશ્ન પૂછવો, બંને વાજબી છે. અહીં હું મનોવિજ્ઞાનના દૃષ્ટિકોણથી તમારા પ્રશ્નનો જવાબ આપવાનો પ્રયાસ કરીશ. ડિજિટલ યુગમાં રિલેશનશિપ ઇન્ટરનેટ અને સોશિયલ મીડિયા પહેલાના સમયમાં 'ચીટિંગ'ની વ્યાખ્યા અલગ હતી. ત્યારે છેતરપિંડીનો એક જ અર્થ હતો- કોઈ ત્રીજા વ્યક્તિ સાથે શારીરિક સંબંધ. પરંતુ આજની તારીખમાં જીવનનો એક મોટો ભાગ મોબાઇલ પર પસાર થઈ રહ્યો છે. આપણી ઘણી બધી વાતચીત, જોડાણ, પ્રેમ અને આકર્ષણ ખરેખર આપણી ડિજિટલ સ્ક્રીન પર જ થઈ રહ્યા છે. તો સ્વાભાવિક છે કે, આ પ્રશ્ન મનમાં આવે છે કે, શું ફેસબુક પર કોઈની પોસ્ટ પર રોજ હાર્ટ ઇમોજી આપવું કે રોજ કમેન્ટ કરવું માત્ર ફ્લર્ટિંગ છે કે આ પણ ચીટિંગ છે. ચાલો સમજીએ- ફિઝિકલ ચીટિંગ કરતાં વધુ પીડાદાયક 'ઇમોશનલ ચીટિંગ' જેમ કે, ઉપરના ગ્રાફિકના મુદ્દાઓ પરથી સ્પષ્ટ છે કે માત્ર લાઈક અને કોમેન્ટ કરવી એ સામાન્ય સામાજિક વર્તન છે. પરંતુ તે માઇક્રો અને ઇમોશનલ ચીટિંગમાં પણ બદલાઈ શકે છે. પરંતુ માત્ર ત્યારે જ જ્યારે તમારો પાર્ટનર- એ જરૂરી નથી કે તે સંબંધમાં શારીરિક નિકટતા પણ હોય. બસ એવું થાય છે કે, જે તમારું હતું, તે હવે કોઈ બીજાને મળી રહ્યું છે. આ એક પ્રકારનું ભાવનાત્મક વિસ્થાપન છે. ભાવનાત્મક છેતરપિંડી ઘણીવાર શારીરિક છેતરપિંડી કરતાં પણ વધુ પીડાદાયક હોઈ શકે છે. લોકો ફ્લર્ટ કેમ કરે છે? ફ્લર્ટિંગ પોતે ખોટું નથી અને તે હંમેશા ખોટું હોતું નથી. તમને જાણીને આશ્ચર્ય થશે કે, ઘણા વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસો ખરેખર ફ્લર્ટિંગને એક સ્વસ્થ સંકેત તરીકે જુએ છે. ફ્લર્ટિંગ લોકોની સામાજિક કુશળતા અને તેમના વ્યક્તિત્વનો પણ એક ભાગ હોઈ શકે છે. તેઓ વાતચીતમાં થોડી પ્રશંસા અથવા થોડી મજાકનો સહારો લે છે, થોડું ટીઝ અથવા ફ્લેટર કરે છે. આ બધામાં કોઈ સમસ્યા નથી. આ કરવા પાછળ ઘણા કારણો હોઈ શકે છે. આ કંટાળાથી લઈને આત્મસન્માન સાથે જોડાયેલો મુદ્દો પણ હોઈ શકે છે. બધા એંગલ નીચે ગ્રાફિકમાં જોઈએ- ફ્લર્ટિંગ ક્યારે રેડ ફ્લેગ છે? ફ્લર્ટિંગ સમસ્યા ત્યારે થાય છે, જ્યારે ફ્લર્ટ કરવું વ્યક્તિનો સહજ સ્વભાવ ન હોય. તે બધા સાથે આ રીતે વર્તન ન કરતો હોય, પરંતુ તેનું આ વર્તન કોઈ ખાસ વ્યક્તિ પર જ કેન્દ્રિત હોય. એટલું જ નહીં, તે આ વાતો છુપાવવા લાગે, પૂછવા પર નારાજ થઈ જાય. નીચે ગ્રાફિકમાં તે બધા સંકેતો જુઓ, જ્યારે ફ્લર્ટિંગ રેડ ફ્લેગ હોઈ શકે છે. ઇરાદા અને તેની અસર મનોવિજ્ઞાનમાં બે વસ્તુઓ હોય છે - એક છે ઇરાદો અને બીજી છે તેની અસર. હોઈ શકે છે કે ઇરાદો સારો હોય, પરંતુ તેની અસર ખરાબ પડે. જેમ કે તમારા કિસ્સામાં પાર્ટનર કહી શકે છે- પરંતુ મુદ્દો એ છે કે ઇરાદો ગમે તે હોય, તેની અસર શું થઈ છે. તેની અસર એ છે કે તમે- હવે તમારે શું કરવું જોઈએ? તમારી લાગણીઓને ટાળવી, તેમને અવગણવી કે નકારવી યોગ્ય નથી. સૌ પ્રથમ તમારે તમારી લાગણીઓને સંબોધિત કરવી પડશે. આ માટે તમારે આ પગલાં લેવા જોઈએ- હેલ્ધી રિલેશનના 6 જરૂરી પગલાં તમારે સેલ્ફ કેર માટે ઉપર લખેલા પગલાં લેવા જોઈએ. આ ઉપરાંત, નીચે ગ્રાફિકમાં છ વાતો લખેલી છે, જે કોઈપણ હેલ્ધી રિલેશનશિપનો પાયો છે. દરેક સંબંધમાં ડૂઝ અને ડોન્ટ્સની સીમા નક્કી કરવાથી લઈને સેલ્ફ રિસ્પેક્ટને પ્રાથમિકતા પર રાખવું જરૂરી છે. અંતિમ વાત મને પૂરી આશા છે કે વાતચીત, પ્રેમ અને સંવેદનાથી આ સમસ્યા ઉકેલી શકાય છે. પરંતુ જો એવી પરિસ્થિતિઓ ઊભી થાય કે તમારો પાર્ટનર- તો આવી સ્થિતિઓમાં તમારે તમારી માનસિક-ભાવનાત્મક સુખાકારીને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ. સૌથી પહેલા તમારા માનસિક-શારીરિક સ્વાસ્થ્યને નુકસાન થતું અટકાવવું જોઈએ. કાઉન્સેલરને મળીને વાત કરવી જોઈએ. સૌથી પહેલા તમારું આત્મસન્માન અને તમારી ખુશી પસંદ કરવી જોઈએ.