એક બુક જો બદલ દે આપ કી સોચ!:મગજમાં આવતી દરેક વાત સાચી નથી, વધુ વિચારવાથી દુઃખ વધશે; ઓવરથિંકિંગ ન કરો

પુસ્તકનું નામ- અપને હર વિચાર પર ન કરેં વિશ્વાસ (‘ડોન્ટ બિલીવ એવરીથિંગ યુ થિંક’નો હિન્દી અનુવાદ) લેખક- જોસેફ નુયેન અનુવાદ- ડૉ. સુધીર દીક્ષિત પ્રકાશક- મંજુલ પ્રકાશન કિંમત- 299 રૂપિયા ઓવરથિંકિંગ એક એવી સમસ્યા છે, જે વ્યક્તિને અંદરથી ખોખલો કરી શકે છે. આના કારણે લોકો ભવિષ્યની ચિંતામાં પરેશાન રહે છે અથવા ભૂતકાળના પસ્તાવામાં સળગતા રહે છે. જોસેફ નુયેનનું આ પુસ્તક આ જ માનસિક જાળને તોડવા માટેની એક આધુનિક માર્ગદર્શિકા છે. આ પુસ્તક મુશ્કેલીઓમાંથી છુટકારો મેળવવા માટે કોઈ જાદુઈ ફોર્મ્યુલા આપતું નથી, પરંતુ જણાવે છે કે આપણે પહેલેથી જ શાંતિ અને ખુશીની અવસ્થામાં છીએ. બસ ઓવરથિંકિંગની આદતે તેને આપણાથી દૂર કરી દીધું છે. જો તમે શાંતિ, પ્રેમ, સંતોષ કે આનંદની શોધમાં છો, તો આ પુસ્તક તમારા માટે છે. પુસ્તક શું કહે છે? આ પુસ્તક એક અત્યંત સરળ, પણ ક્રાંતિકારી વિચાર પર આધારિત છે. તેમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે વિચારવું અને વિચાર આવવા એ બે અલગ-અલગ બાબતો છે. લેખકનો તર્ક છે કે આપણા મગજમાં વિચારો આવવા સ્વાભાવિક છે, પરંતુ જ્યારે આપણે તે વિચારો પર 'વિચારવાનું' શરૂ કરીએ છીએ, ત્યારે જ સુખ-દુઃખનો અનુભવ થાય છે. નૂયેન અનુસાર, આપણી તકલીફનું કારણ આપણા જીવનની પરિસ્થિતિઓ નથી, પરંતુ તે પરિસ્થિતિઓ વિશે આપણું સતત વિશ્લેષણ અને ઓવરથિંકિંગ છે. આ પુસ્તક શું શીખવે છે? સોશિયલ મીડિયા, દોડધામ અને તણાવના આ સમયમાં આ પુસ્તક 'નોન-થિંકિંગ'ની શક્તિ શીખવે છે. આ એવા લોકો માટે છે જેઓ ચિંતા, આત્મ-શંકા અને વધુ પડતા વિચારવાથી પરેશાન છે. પુસ્તક શીખવે છે કે સાચો જવાબ તથ્યોમાં નહીં, પણ લાગણીઓમાં છે. નીચે આપેલા ગ્રાફિક પરથી પુસ્તકના મુખ્ય પાઠ સમજો- લેખકે પુસ્તકમાં પોતાની વાર્તાઓ, પીડા અને તેમાંથી મળેલી સમજણ શેર કરી છે. પુસ્તકના કેટલાક મુખ્ય પાસાં આ મુજબ છે– વિચાર અને વિચારવામાં ફરક હોય છે વિચારો (થોટ્સ) આપમેળે આવે છે, તેમને રોકવા મુશ્કેલ છે. પરંતુ વિચારવાનો (થિંકિંગ) અર્થ છે, તે વિચારો પર રોકાવું, તેમને જજ કરવા અને તેમનું વિશ્લેષણ કરવું. પુસ્તક કહે છે કે વિચારો પોતે જ સર્જન છે, પરંતુ તેમના વિશે લાંબા સમય સુધી વિચારવું વિનાશનું કારણ બને છે. સત્યથી દૂર ભાગવું એ દુઃખનું કારણ છે મોટાભાગના લોકો વાસ્તવિકતામાં નહીં, પોતાની કાલ્પનિક દુનિયા (વિચારોની દુનિયા) માં જીવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, કોઈ એક ઘટના ઘણા લોકો સાથે બને છે, પરંતુ તેને લઈને બધાના અનુભવો અલગ-અલગ હોય છે. આનો અર્થ એ છે કે ખરેખરમાં ઘટનાઓ તટસ્થ હોય છે, પરંતુ તેમના વિશે આપણી વિચારસરણી તેમને સારા-ખરાબ બનાવે છે. જો દુઃખ રોકવું હોય તો ઓવરથિંકિંગ બંધ કરો. ત્રણ સિદ્ધાંતોથી બને છે જીવન જીવનનો અનુભવ ત્રણ સિદ્ધાંતોથી બને છે- જો આપણે વિચારવાનું છોડી દઈએ તો સીધા પ્રકૃતિની ઇન્ટેલિજન્સ (દિવ્ય શક્તિ) સાથે જોડાઈ જઈએ છીએ, નેચર પોતે જ આપણને માર્ગદર્શન આપવા લાગે છે. નોન-થિંકિંગ કેવી રીતે અપનાવવું વિચારવું સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ શકતું નથી, પરંતુ તેને ઓછું કરી શકાય છે. વિચારોને આવવા દો, તેના પર અટકશો નહીં. જાગૃતિ સૌથી મોટું હથિયાર છે. વિચારો અને પરિસ્થિતિઓમાં વધુ ગૂંચવાવાને બદલે તેમને જવા દો. નકારાત્મકતાનો સામનો કરવા માટેનો 5-સ્ટેપ પ્લાન લેખકે નકારાત્મક ભાવનાઓનો સામનો કરવા માટે એક વ્યવહારુ રીત જણાવી છે, જેને તેઓ 'પોઝ' (PAUSE) કહે છે. જ્યારે પણ તમે ખરાબ અનુભવો. તેને અજમાવી જુઓ- આ પુસ્તક કોણે વાંચવું જોઈએ? દરેક વ્યક્તિએ વાંચવું જોઈએ, જે જીવનમાં શાંતિ ઈચ્છે છે. ગ્રાફિકમાં જુઓ કે આ પુસ્તક કોણે વાંચવું જોઈએ- પુસ્તક વિશે મારો અભિપ્રાય 'તમારા દરેક વિચાર પર વિશ્વાસ ન કરો' કોઈ જાદુઈ પુસ્તક નથી, જે એક રાતમાં તમારું જીવન બદલી નાખશે, પરંતુ તે તમને એક નવો 'ચશ્મા' આપે છે, જેનાથી તમે દુનિયાને જુઓ છો. નુયેને લખ્યું છે કે વિચાર્યા વગર પણ કામ કરી શકાય છે. શરૂઆતમાં થોડું વિચિત્ર લાગી શકે છે, પરંતુ જેમ જેમ તમે ઊંડા ઉતરો છો, તેની સાર્થકતા સમજાવા લાગે છે. પુસ્તકની એક નાની ખામી એ કહી શકાય કે તેમાં કેટલીક વાતો વારંવાર પુનરાવર્તિત થઈ છે. જોકે, કદાચ લેખકનો ઉદ્દેશ્ય એ છે કે વાચકના અર્ધજાગ્રત મનમાં આ વાત બેસી જાય કે વિચારો જ ભ્રમ છે.