'12મા પછી દીકરો કરિયરને લઈને મૂંઝવણમાં છે':'ક્યારેક એન્જિનિયર બનવું છે તો ક્યારેક IAS', 'સાચો રસ્તો પસંદ કરવામાં તેની મદદ કેવી રીતે કરવી?'

પ્રશ્ન- અમે લખનઉમાં રહીએ છીએ. અમારો દીકરો 18 વર્ષનો છે અને તેણે હમણાં જ 12મું પાસ કર્યું છે. તે ભણવામાં સારો છે. શિક્ષકો પણ તેના વખાણ કરે છે. પરંતુ છેલ્લા કેટલાક સમયથી તે પોતાની કારકિર્દીને લઈને ખૂબ જ મૂંઝવણમાં રહે છે. ક્યારેક કહે છે, એન્જિનિયરિંગ કરવી છે, ક્યારેક સિવિલ સર્વિસમાં જવાની વાત કરે છે. સ્પષ્ટતા ન હોવાને કારણે તે તણાવમાં પણ રહે છે. માતા-પિતા તરીકે, અમારી ચિંતા એ છે કે અમે તેને સાચો રસ્તો કેવી રીતે બતાવીએ, તેની મદદ કેવી રીતે કરીએ? નિષ્ણાત: ડો. અમિતા શ્રૃંગી, સાઇકોલોજિસ્ટ, ફેમિલી એન્ડ ચાઈલ્ડ કાઉન્સિલર, જયપુર જવાબ- સૌ પ્રથમ તો સજાગ માતા-પિતા હોવા બદલ તમે અભિનંદનને પાત્ર છો. કોઈપણ બાળક માટે 12મા ધોરણ પછીનો સમય ખૂબ જ નિર્ણાયક હોય છે. ઉંમર પણ નાજુક હોય છે. આવી સ્થિતિમાં મૂંઝવણ થવી સ્વાભાવિક છે. તમારો દીકરો ભણવામાં સારો છે. શિક્ષકો પણ તેના વખાણ કરે છે. સ્પષ્ટ છે કે તેની ક્ષમતામાં કોઈ કમી નથી. પ્રાથમિક રીતે બાળકને મૂંઝવણને કારણે બે સમસ્યાઓ થાય છે- જ્યારે બાળકને સ્પષ્ટતા ન હોય ત્યારે– તેથી સૌથી પહેલા બાળકને સામાન્ય અનુભવ કરાવવો જરૂરી છે. સૌથી પહેલા મૂંઝવણને સામાન્ય બનાવો. બાળકને કહો– બાળકને આ ન કહો- આ કહો- 12મા પછી કારકિર્દીમાં મૂંઝવણ શા માટે થાય છે? 12મા ધોરણ પછી બાળકોને પહેલીવાર પોતાના ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલો મોટો નિર્ણય લેવાનો હોય છે. પરંતુ આ સમયે તેમને ન તો કોઈ અનુભવ હોય છે અને ન તો પોતાની સમજ સંપૂર્ણપણે વિકસિત થઈ હોય છે. આવી સ્થિતિમાં જ્યારે અચાનક આટલા બધા વિકલ્પો, અપેક્ષાઓ અને સરખામણીઓ સામે આવે છે, ત્યારે બાળક માટે સાચી દિશા પસંદ કરવી મુશ્કેલ બની જાય છે. ઘણીવાર બાળક સમજી શકતું નથી કે તે શું કરે. આના ઘણા કારણો છે- માતા-પિતા શું કરે? કરિયર કન્ફ્યુઝનના આ તબક્કામાં બાળકને સપોર્ટની જરૂર હોય છે. આ સમયે માતા-પિતાની ભૂમિકા સમજવા અને સંભાળ રાખવાની હોવી જોઈએ. જો તમે આ પરિસ્થિતિને યોગ્ય રીતે હેન્ડલ કરશો તો બાળકનો આત્મવિશ્વાસ મજબૂત થશે. પરંતુ જો અહીં દબાણ કરશો તો આ જ કન્ફ્યુઝન તણાવ અને અપરાધભાવમાં બદલાઈ શકે છે. તેથી જરૂરી છે કે તમે તમારી જાતને આ ત્રણ ભૂમિકાઓમાં ઢાળો- ચાલો આ મુદ્દાઓને સમજીએ- બાળકના ગાઈડ બનો આ ઉપરાંત, નીચે ગ્રાફિકમાં આપેલી કેટલીક અન્ય બાબતોનું પણ ધ્યાન રાખો- ભાવનાત્મક આધાર બનો બાળકના ડોક્ટર બનો કઈ ભૂલો ન કરવી? કરિયર કન્ફ્યુઝનના સમયે માતા-પિતાની નાની-નાની ભૂલો પણ બાળકના મન પર મોટી અસર કરે છે. ઘણી વાર આપણે અજાણતામાં એવી વાતો કે વ્યવહાર કરીએ છીએ, જે બાળકના સ્ટ્રેસ અને ગિલ્ટને વધુ વધારી શકે છે. યાદ રાખો, આ સમયે બાળકને તમારા જજમેન્ટની નહીં, સમજણ અને સપોર્ટની જરૂર છે. તેથી આ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો- અંતે હું એટલું જ કહીશ કે કારકિર્દીનો ગૂંચવાડો કોઈપણ બાળક માટે પોતાને સમજવાની એક પ્રક્રિયા છે. આ સમયગાળામાં તેને ધીરજ, વિશ્વાસ અને ભાવનાત્મક ટેકાની સૌથી વધુ જરૂર હોય છે. યાદ રાખો, દરેક બાળકની પોતાની ગતિ અને પોતાની દિશા હોય છે. મહત્વનું એ નથી કે તે કેટલી ઝડપથી નિર્ણય લે છે, પરંતુ એ છે કે તે સમજદારી અને આત્મવિશ્વાસ સાથે પોતાની ક્ષમતા અનુસાર નિર્ણય લે.