હોમ લોન અને હોમ લોન ઇન્સ્યોરન્સમાં શું તફાવત છે?:શું વીમો લેવો જરૂરી છે, ફાઇનાન્સિયલ એક્સપર્ટ પાસેથી જાણો ફાયદા-નુકસાન

દરેક વ્યક્તિનું સપનું હોય છે કે તેનું પોતાનું એક સુંદર ઘર હોય. ઘણા લોકો આ સપનાને પૂરું કરવા માટે હોમ લોન લે છે. લોનની મંજૂરી મળતા જ લાગે છે કે સૌથી મોટી મુશ્કેલી પાર થઈ ગઈ છે. પરંતુ સાચી જવાબદારી અહીંથી શરૂ થાય છે. લોકો હોમ લોન તો લઈ લે છે, પરંતુ તેને સુરક્ષિત કરવાનું ભૂલી જાય છે. કેટલાક લોકો તો ‘હોમ લોન’ અને ‘હોમ લોન ઇન્સ્યોરન્સ’ને એક જ સમજે છે, જ્યારે બંનેનો ઉદ્દેશ્ય બિલકુલ અલગ છે. જો તમે હોમ લોન લેવાનું પ્લાનિંગ કરી રહ્યા છો અથવા પહેલાથી જ લઈ ચૂક્યા છો, તો આ આર્ટિકલ તમારા કામનો છે. આજે ‘તમારા પૈસા’ કોલમમાં જાણીશું કે- પ્રશ્ન- હોમ લોન અને હોમ લોન ઇન્સ્યોરન્સ વચ્ચે શું તફાવત છે? જવાબ- હોમ લોન એ ભંડોળ છે, જે બેંક ઘર ખરીદવા અથવા બનાવવા માટે ઉધાર આપે છે, જેને વ્યાજ સહિત એક નિશ્ચિત સમય (ટેન્યોર) માં પાછું ચૂકવવાનું હોય છે. હોમ લોન ઇન્સ્યોરન્સ એક 'સુરક્ષા કવચ' છે. આ લોન લેનાર વ્યક્તિના મૃત્યુ, ગંભીર બીમારી અથવા અકસ્માતમાં ડિસેબિલિટી (અપંગતા) જેવી સ્થિતિમાં ફાઇનાન્સિયલ સિક્યોરિટી આપે છે. આને ગ્રાફિકથી સમજો- પ્રશ્ન- હોમ લોન ઇન્સ્યોરન્સ લેવાના શું ફાયદા છે? જવાબ- હોમ લોન ઇન્સ્યોરન્સ લાંબા ગાળા માટે એક સમજદારીભર્યો નિર્ણય છે. ગ્રાફિકમાં એના ફાયદા જુઓ- પ્રશ્ન- હોમ લોન ઇન્સ્યોરન્સ કેવી રીતે કરાવી શકાય? જવાબ- એની પ્રક્રિયા સરળ છે. તેને ગ્રાફિક દ્વારા સમજો- પ્રશ્ન- હોમ લોન ઇન્સ્યોરન્સ કેટલા પ્રકારના હોય છે? કયો ઇન્સ્યોરન્સ વધુ સારો છે? જવાબ- હોમ લોન ઇન્સ્યોરન્સ બે પ્રકારના હોય છે. રિડ્યુસિંગ કવર જેમ જેમ લોન ચૂકવવામાં આવે છે, ફાઇનાન્સ કંપનીની જવાબદારી (લાયબિલિટી) ઘટતી જાય છે. તેની સાથે વીમા કવર પણ ઘટતું જાય છે. આ પ્રીમિયમના કિસ્સામાં સસ્તું હોય છે. 'લેવલ કવર' આમાં આખા સમય દરમિયાન વીમાની રકમ સ્થિર રહે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો 50 લાખની લોન હોય, તો અંત સુધી 50 લાખનું જ કવર રહેશે. નાણાકીય દૃષ્ટિકોણથી 'લેવલ કવર' વધુ સારું છે, કારણ કે લોન પૂરી થવા નજીક કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના બને તો પણ પરિવારને એક મોટી રકમ મળી જાય છે. પ્રશ્ન- હોમ લોન ઇન્સ્યોરન્સ ન લેવા પર શું જોખમો હોઈ શકે છે? જવાબ- ઇન્સ્યોરન્સ વિના હોમ લોન લેવી એ પરિવાર માટે એક મોટી જવાબદારી છોડવા જેવું છે. ચાલો તેને ગ્રાફિક દ્વારા સમજીએ- પ્રશ્ન- હોમ લોન ઇન્શ્યોરન્સ કેવી રીતે કામ કરે છે અને તે ક્યારે એક્ટિવેટ થાય છે? જવાબ- આ પોલિસી પ્રીમિયમના પ્રથમ પેમેન્ટ સાથે જ એક્ટિવેટ થઈ જાય છે. પ્રશ્ન- શું બેંક પાસેથી જ વીમો લેવો ફરજિયાત છે? RBI ના નિયમો શું કહે છે? જવાબ- ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) અનુસાર, કોઈપણ બેંક માટે હોમ લોન સાથે વીમો વેચવો 'ફરજિયાત' કરવો પ્રતિબંધિત છે. પ્રશ્ન- જો લોન લેનાર સાથે કોઈ અણબનાવ થાય તો શું વીમા કંપની આખી લોન ચૂકવી દે છે? જવાબ- આ તમારી પોલિસીના પ્રકાર પર આધાર રાખે છે. પ્રશ્ન- શું લોન રીફાઇનાન્સ અથવા ટ્રાન્સફર કરાવવા પર પણ જૂની પોલિસી કામ કરે છે? જવાબ- જો લોન એક બેંકમાંથી બીજી બેંકમાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે તો જૂની હોમ લોન ઇન્સ્યોરન્સ પોલિસી સમાપ્ત થતી નથી. જોકે, તેનું કવરેજ પાછલી બેંકના બાકીના હિસાબે જ સેટ થાય છે. પ્રશ્ન- શું હોમ લોન ઇન્સ્યોરન્સ અને ટર્મ ઇન્સ્યોરન્સમાંથી કોઈ એક પસંદ કરવો જોઈએ? જવાબ- આ એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન છે.