'મારી મિત્રના 'એક્સ' પર મારું દિલ આવી ગયું છે':'પ્રેમની સાથે અપરાધભાવ અને ડર પણ છે'; 'શું હું ફ્રેન્ડને દગો આપી રહી છું?'

પ્રશ્ન- મારી ઉંમર 25 વર્ષ છે. મારી એક નજીકની મિત્રનું એક વર્ષ પહેલા બ્રેકઅપ થઈ ગયું હતું, પરંતુ મારી અને તેના એક્સની વાતચીત ચાલુ રહી. હવે અમે એકબીજાને પસંદ કરવા લાગ્યા છીએ. મને ડર છે કે તેને ડેટ કરવાથી મારી વર્ષો જૂની મિત્રતા તૂટી જશે. શું પોતાની મિત્રના 'એક્સ'ને ડેટ કરવું ખોટું છે? શું મારે મિત્રતા અને પ્રેમમાંથી કોઈ એકને જ પસંદ કરવું પડશે? નિષ્ણાત- ડો. જયા સુકુલ, ક્લિનિકલ સાયકોલોજિસ્ટ, નોઈડા જવાબ- સૌ પ્રથમ તો પ્રશ્ન પૂછવા બદલ આભાર. તમે જે પરિસ્થિતિ જણાવી છે, તેમાં તમારી કોઈ ભૂલ નથી. આ સમસ્યા સમાજની અને લોકોની સંકુચિત વિચારસરણીની છે. ચાલો તમારી પરિસ્થિતિને સમજીએ અને તેના ઉકેલ પર વાત કરીએ. આ નૈતિક અપરાધ નથી, ભાવનાત્મક પડકાર છે આ સ્થિતિ પહેલી નજરમાં થોડી જટિલ અને સંવેદનશીલ લાગે છે, પરંતુ એવું નથી. તમારા પ્રશ્ન પરથી લાગે છે કે તમે અપરાધભાવમાં છો. જ્યારે તમે જે કર્યું છે, તે નૈતિક રીતે બિલકુલ ખોટું નથી. આ માત્ર ભાવનાત્મક પડકાર છે. આ સંબંધ તમને અને તમારી સહેલીને કેટલો પ્રભાવિત કરશે, તે ત્રણ બાબતો પર નિર્ભર કરશે– તમને કયા પ્રશ્નો પરેશાન કરી રહ્યા છે? તમારા મિત્રના ભૂતપૂર્વ પાર્ટનર સાથે સંબંધમાં આવવાથી જે પરિસ્થિતિ સર્જાય છે, તેમાં આપણું મગજ 'તર્ક' કરતાં 'અપરાધભાવ'થી વધુ ઘેરાઈ જાય છે. તમે પણ આ જ કારણે પોતાને કઠેડામાં અનુભવી રહ્યા છો. ગ્રાફિકમાં જુઓ, તમને કયા પ્રશ્નો પરેશાન કરી રહ્યા છે- મનમાં ખરાબ વિચારો કેમ આવી રહ્યા છે? તમારા મનમાં જે પ્રશ્નો ઉઠી રહ્યા છે, તેની પાછળ તમારો પોતાનો બનાવેલો ડર છે. આ ડર સામાજિક છબી અને મિત્રતા તૂટવાની આશંકાથી ઉદ્ભવ્યો છે. આ સમાજમાં 'સહેલીના એક્સ પાર્ટનર'ને ડેટ કરવું થોડું વિચિત્ર દ્રષ્ટિથી જોવામાં આવે છે. જ્યારે તમે આવી સીમાઓ ઓળંગો છો, ત્યારે ડર સતાવવા લાગે છે કે લોકો મને 'વિલન' સમજશે. આવા વિચારો પાછળના તમામ કારણો ગ્રાફિકમાં જુઓ- આ પ્રશ્નોનો તાર્કિક જવાબ શું છે? લાગણીઓના વમળમાં લોકો ઘણીવાર તર્ક ભૂલી જાય છે. જો શાંત મનથી વિચારવામાં આવે, તો સમજાશે કે તમારા ડર પાછળના કારણો એટલા મજબૂત નથી, જેટલી તમારી ખુશીની સંભાવનાઓ છે. ગ્રાફિકમાં બધા તાર્કિક જવાબો જુઓ- તમે કેવું અનુભવી રહ્યા છો? તમે લોકો હોઈ શકો છો બેટર મેચ રિલેશનશિપમાં આપણી અસુરક્ષાનું સૌથી સામાન્ય કારણ એ છે કે લોકો શું કહેશે? મોટાભાગના લોકો આ જ ડરથી પોતાની ખુશીનો ભોગ આપી દે છે. યાદ રાખો કે તમારી મિત્ર અને તે છોકરાનું બ્રેકઅપ એટલા માટે થયું, કારણ કે તેમના સંબંધોમાં કંઈ બરાબર નહોતું. જો તમે બંને સાથે વધુ સારું અનુભવી રહ્યા છો, તો શક્ય છે કે તમે એકબીજા માટે 'બેટર મેચ' હોય. પ્રેમની આ ભાવનાને સ્વીકારવી ખોટી નથી. તમે આ સંબંધમાં કેવું અનુભવી રહ્યા છો, તે સમજવા માટે તમારી જાતને કેટલાક પ્રશ્નો પૂછો- કેટલાક નિર્ણયો સમય પર છોડી દો એવું પણ બની શકે કે જ્યારે તમે તમારી મિત્રને આ વાત કહો, ત્યારે તેને એક ક્ષણ માટે આઘાત લાગે અથવા ખરાબ લાગે. પરંતુ કેટલીક વસ્તુઓ સમય અને પરિપક્વતા સાથે સમજાય છે. ભવિષ્યમાં જ્યારે તે જોશે કે તમે બંને સાથે ખુશ અને સ્થિર છો, તો કદાચ તેનો દૃષ્ટિકોણ બદલાઈ જશે. ઘણીવાર રસ્તાઓ આપણને જાતે જ સાચી મંઝિલ સુધી પહોંચાડે છે, આપણે ફક્ત રસ્તો કાપવાનો છે. તમારે શું કરવું જોઈએ? જો તમે આ સંબંધને આગળ વધારવા માંગો છો, તો આ 4 વાતોનું ધ્યાન રાખો- પ્રામાણિક રહો- તમારી મિત્રને આ વાત કોઈ બીજા પાસેથી ખબર પડે, તે પહેલાં તમે પોતે જ આખી વાત કહી દો. તેનાથી આ સંબંધ છુપાવવો એ જ સૌથી મોટો દગો છે. સ્પષ્ટતા ન આપો- તમારી મિત્રનો સંબંધ ભલે ગમે તેવો રહ્યો હોય, તેને ક્યારેય એમ ન કહો કે ‘તમારા બંનેનો સંબંધ ખરાબ હતો.’ જગ્યા આપો- ખબર સાંભળ્યા પછી તેને ગુસ્સો કરવાનો, નારાજ થવાનો અવકાશ આપો. તેને મજબૂર ન કરો કે તે તરત જ તમારા સંબંધને સ્વીકારી લે. સમયમર્યાદા નક્કી ન કરો- મિત્રતાને ફરીથી સામાન્ય થવામાં સમય લાગી શકે છે, તેથી તેને પૂરો સમય આપો. અંતિમ સલાહ પ્રેમ ક્યારેય અપરાધ હોઈ શકે નહીં. જો તમારી નિયત સાફ છે અને તમે સહેલીનું સન્માન કરો છો, તો ડરવાની જરૂર નથી. તમારી ખુશીને સ્વીકારો, મિત્ર પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખો અને સમયને તેનું કામ કરવા દો. ઘણીવાર સારા સંબંધો મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાંથી જ બહાર આવે છે.