શું તમે બટાકા-ડુંગળી ફ્રિજમાં રાખો છો?:ફૂડ સ્ટોરેજની 24 ટિપ્સ ફોલો કરો અને બીમારીથી બચો, ઉનાળામાં ખોરાક સ્ટોર કરતી વખતે 10 ભૂલો ટાળો

ઉનાળામાં ખાવા-પીવાની વસ્તુઓ ઝડપથી બગડે છે. ફૂડ સ્ટોરેજની નાની-નાની ભૂલોને અવગણવાથી ફૂડ પોઈઝનિંગ, ડાયેરિયા અને પેટ સંબંધિત સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, યોગ્ય ફૂડ સ્ટોરેજ રોગોથી બચાવનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. તેથી આજે કામના સમાચારમાં જાણીશું કે- નિષ્ણાત- ડો. પૂનમ તિવારી, સિનિયર ડાયેટિશિયન, ડો. રામ મનોહર લોહિયા આયુર્વિજ્ઞાન સંસ્થાન, લખનઉ પ્રશ્ન- ઉનાળામાં ખાવા-પીવાની વસ્તુઓનો યોગ્ય સંગ્રહ શા માટે જરૂરી છે? જવાબ- ઉનાળામાં વધુ તાપમાન હોવાને કારણે બેક્ટેરિયા ઝડપથી વધે છે. તેનાથી ખોરાકમાં ટોક્સિક તત્વો બની શકે છે. યોગ્ય સંગ્રહ (ફ્રીઝિંગ, એરટાઈટ કન્ટેનર) બેક્ટેરિયાના વિકાસને ધીમો કરી શકે છે અથવા રોકી શકે છે, જેનાથી ખોરાક સુરક્ષિત રહે છે. પ્રશ્ન- ઉનાળામાં ખોરાક ઝડપથી કેમ બગડે છે? જવાબ- આ માટે ઘણા પરિબળો જવાબદાર છે- પ્રશ્ન- ઉનાળામાં ખોરાક સંગ્રહ કરવાના મૂળભૂત નિયમો શું છે? જવાબ- ઉનાળામાં કેટલાક મૂળભૂત સ્ટોરેજ નિયમો અપનાવવા જરૂરી છે, જેથી ખોરાક સુરક્ષિત, તાજો અને હેલ્ધી રહે. ગ્રાફિકમાં જુઓ- પ્રશ્ન- ઉનાળામાં ફૂડ સ્ટોર કરતી વખતે કઈ ભૂલો ન કરવી જોઈએ? જવાબ- અજાણતામાં થયેલી નાની-નાની ભૂલોથી ઉનાળામાં ખોરાક ઝડપથી બગડી જાય છે. ગ્રાફિકથી સમજીએ- પ્રશ્ન- ઉનાળામાં ખોરાકને યોગ્ય રીતે સંગ્રહ ન કરવાથી કઈ સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ થઈ શકે છે? જવાબ- નાની બેદરકારી પણ ફૂડ પોઈઝનિંગથી લઈને પેટના ચેપ સુધીનું કારણ બની શકે છે. ગ્રાફિકમાં જુઓ- પ્રશ્ન– કેવી રીતે ખબર પડશે કે કોઈ ખોરાક બગડી ગયો છે? જવાબ– આ કોઈ રોકેટ સાયન્સ નથી. સામાન્ય રીતે ખોરાકની ગંધ, ટેક્સચર પરથી ખબર પડી જાય છે કે તે બગડી ગયો છે. પરંતુ- પ્રશ્ન– ઉનાળામાં જુદા–જુદા ફૂડને સ્ટોર કરવાની સાચી રીત શું છે? જવાબ- નીચે દરેક પ્રકારના ફૂડ આઇટમના સ્ટોરેજની રીત વિગતવાર વાંચો. શાકભાજી ફળ રાંધેલું ભોજન દૂધ નોન-વેજ ફૂડ બ્રેડ અને બેકરી આઈટમ ડ્રાય ફૂડ ડ્રિંક્સ અથાણાં અને સોસ ચોકલેટ અને મીઠાઈઓ પ્રશ્ન– ઉનાળામાં ફૂડ સ્ટોરેજ સાથે જોડાયેલા મિથ અને ફેક્ટ શું છે? જવાબ- ઉનાળામાં ફૂડ સ્ટોરેજને લઈને ઘણી સામાન્ય પ્રથાઓ છે, જેને લોકો તપાસ્યા વિના સાચી માની લે છે. આવા સમયે, સાચા અને ખોટા વચ્ચેનો તફાવત સમજવો જરૂરી છે. મિથ 1: બધા ફળો અને શાકભાજી ફ્રિજમાં રાખવાથી તાજા રહે છે. ફેક્ટ: એવું નથી. બટાકા, ડુંગળી, લસણ અને એવોકાડો વગેરે ફ્રિજમાં રાખવાથી જલ્દી ખરાબ થઈ શકે છે. તેમને ઠંડી અને સૂકી જગ્યાએ રાખો. મિથ 2: વધેલું ભોજન ફ્રિજમાં ઘણા દિવસો સુધી સુરક્ષિત રહે છે. હકીકત: ઉનાળામાં ખોરાક ઝડપથી બગડે છે. રાંધેલો ખોરાક 24 થી 48 કલાકની અંદર ખાઈ લેવો જોઈએ. તેને ફરીથી સારી રીતે ગરમ કરીને જ ખાવો જોઈએ. મિથ 3: ફ્રિજમાં દરેક જગ્યાએ તાપમાન સરખું હોય છે. હકીકત: ફ્રિજના ઉપરના શેલ્ફનું તાપમાન સૌથી ઓછું હોય છે, જ્યારે દરવાજાનો ભાગ સૌથી ઓછો ઠંડો હોય છે. મિથ 4: બોટલબંધ વસ્તુઓ બગડતી નથી. હકીકત: ડબ્બાબંધ ખોરાક ખોલ્યા પછી તેને ફ્રિજમાં રાખવો જરૂરી છે. બહાર ખુલ્લો રાખવાથી તે ઝડપથી બગડી શકે છે. ઉનાળામાં ફૂડ સ્ટોરેજ સંબંધિત કેટલાક સામાન્ય પ્રશ્નો અને જવાબો પ્રશ્ન- ઉનાળામાં ફ્રિજને કયા તાપમાન પર સેટ કરવું જોઈએ? જવાબ- ફ્રિજનું તાપમાન 1–4°C અને ફ્રીઝર -18°C ની આસપાસ રાખવું જોઈએ. પ્રશ્ન- શું વાસી ખોરાકને ગરમ કરીને ખાવો યોગ્ય છે? જવાબ- હા, પણ બે દિવસથી વધારે નહીં. ખોરાકને 1 વારથી વધારે ગરમ ન કરો. ફ્રિજમાંથી એટલો જ ખોરાક કાઢો, જેટલો ખાઈ શકાય. જો ફરીથી ગરમ કરેલો ખોરાક બચી જાય તો તેને ફેંકી દો. પ્રશ્ન- શું ફૂડ સ્ટોરેજ સાથે સફાઈનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે? જવાબ- હા, ગંદા હાથ, વાસણો કે ફ્રિજથી બેક્ટેરિયા ઝડપથી ફેલાય છે અને ખોરાક જલ્દી બગડી શકે છે. પ્રશ્ન- શું ઉનાળામાં માઇક્રોવેવમાં ખોરાક ગરમ કરવો સુરક્ષિત છે? જવાબ- હા, તે સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે. પરંતુ ખોરાકને સંપૂર્ણપણે અને એકસમાન ગરમ કરો. પ્રશ્ન- શું લાંબા સમય સુધી ફ્રિજમાં રાખેલો ખોરાક નુકસાન પહોંચાડી શકે છે? જવાબ- જો ફ્રિજનું તાપમાન 3–4 ડિગ્રી પર સેટ હોય તો તેની અંદર રાખેલી કાચી વસ્તુઓ એક અઠવાડિયા સુધી સુરક્ષિત રહે છે. રાંધેલો ખોરાક 3 થી 4 દિવસ સુધી સુરક્ષિત રહે છે. પરંતુ ઉનાળામાં ફ્રિજમાં પણ વસ્તુઓ બહુ લાંબા સમય સુધી ન રાખવી જોઈએ.