રસોડામાં રહેલી આ 8 વસ્તુ શરીરને ગરમીથી બચાવશે!:જાણો કૂલિંગ હર્બ્સની કામ કરવાની પદ્ધતિ, સ્વાસ્થ્ય લાભો; આ 7 લોકોએ ડૉક્ટરની ખાસ સલાહ લેવી

ઉનાળામાં પરસેવો, થાક અને ડીહાઇડ્રેશન જેવા લક્ષણો દર્શાવે છે કે શરીર સતત ગરમ થઈ રહ્યું છે. આનાથી બચવા માટે લોકો ઘણીવાર એવા ડાયટ વિકલ્પો શોધે છે, જે શરીરની ગરમીને સંતુલિત કરી શકે. ભારતીય રસોડામાં કેટલીક કુદરતી ઠંડક આપતી જડીબુટ્ટીઓ (કૂલિંગ હર્બ્સ) હંમેશા હાજર હોય છે. તેમાં ફુદીનો, વરિયાળી, ધાણા શરીરનું તાપમાન સંતુલિત કરવા ઉપરાંત પાચન સુધારવા અને હાઇડ્રેશન જાળવી રાખવામાં પણ મદદ કરે છે. તેથી આજે 'કામના સમાચાર'માં જાણીશું કે- નિષ્ણાત: ડો. અમૃતા મિશ્રા, સીનિયર ડાયટિશિયન, દિલ્હી પ્રશ્ન- કૂલિંગ હર્બ્સ શું હોય છે? જવાબ- કૂલિંગ હર્બ્સ (કુદરતી ઠંડક આપતી જડીબુટ્ટીઓ) એવા છોડ કે જડીબુટ્ટીઓ હોય છે, જે શરીરના તાપમાનને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે. પ્રશ્ન- આ હર્બ્સ શરીરને ઠંડુ કેવી રીતે રાખે છે? જવાબ- આ હર્બ્સ શરીરની ગરમીને ઘટાડે છે. જેનાથી શરીર કુદરતી રીતે ઠંડુ થાય છે. ગ્રાફિકમાં જોઈએ કે આ શું કરે છે- પ્રશ્ન- શું આ હર્બ્સ શરીરને માત્ર 'ઠંડકનો અહેસાસ' કરાવે છે કે ખરેખર શરીરનું તાપમાન ઘટાડે છે? જવાબ- કેટલાક હર્બ્સ (જેમ કે ફુદીનો) માત્ર ઠંડકનો અહેસાસ કરાવે છે, જ્યારે કેટલાક હર્બ્સ (જેમ કે ધાણા, ખસ) શરીરને ઠંડુ કરવામાં મદદ કરે છે. આ હીટ લોસ વધારે છે. જેનાથી શરીરનું તાપમાન ઓછું થાય છે. પ્રશ્ન- ઉનાળાની સૌથી અસરકારક ઠંડક આપતા હર્બ્સ કયા છે? જવાબ- ઉનાળામાં અસરકારક કૂલિંગ હર્બ્સ જેમ કે ફુદીનો, વરિયાળી, ધાણા અલગ-અલગ રીતે શરીરને ઠંડક પહોંચાડે છે. નીચે ગ્રાફિકમાં યાદી જોઈએ- પ્રશ્ન- આ હર્બ્સના સ્વાસ્થ્ય લાભો શું છે? જવાબ- કૂલિંગ હર્બ્સ શરીરને ઘણી રીતે સપોર્ટ કરે છે. ગ્રાફિકમાં તેના તમામ ફાયદા જોઈએ- પ્રશ્ન- આ હર્બ્સ શરીરના તાપમાનને કેવી રીતે નિયંત્રિત કરે છે? જવાબ- કૂલિંગ હર્બ્સ શરીરના થર્મોરેગ્યુલેશન મિકેનિઝમ (શરીરની પોતાનું તાપમાન સંતુલિત રાખવાની પ્રક્રિયા) પર અસર કરે છે. મુદ્દાઓથી સમજીએ- પ્રશ્ન- શું આ હર્બ્સમાં ઇલેક્ટ્રોલાઇટ સંતુલિત કરવાની ક્ષમતા હોય છે? જવાબ- કૂલિંગ હર્બ્સ ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સનો મુખ્ય સ્ત્રોત નથી, પરંતુ શરીરમાં તેમના સંતુલન અને જાળવણીને સુધારવામાં મદદ કરે છે. પ્રશ્ન- આ હર્બ્સને આહારમાં કેવી રીતે સામેલ કરવી? જવાબ- આ હર્બ્સને પાણી, ચટણી, ડ્રિંક્સ અને હર્બલ ટીના રૂપમાં સામેલ કરી શકાય છે. જેમ કે- હર્બલ વોટર ફુદીનો, વરિયાળી, ધાણાને પાણીમાં પલાળીને અથવા ઉકાળીને પીવો. ડ્રિંક્સ અને શરબત આ હાઇડ્રેશન અને ઠંડક બંને આપે છે. ચટણી અને સલાડ હર્બલ ટી સીડ્સ (બીજ)નો ઉપયોગ ધ્યાન રાખો- પ્રશ્ન- દિવસમાં કયા સમયે તેમનું સેવન સૌથી ફાયદાકારક છે? જવાબ- અલગ-અલગ કૂલિંગ હર્બ્સ અલગ-અલગ સમયે લઈ શકાય છે. પોઈન્ટર્સમાં જોઈએ- સવારે (ખાલી પેટે અથવા નાસ્તા પછી) ફુદીનો, વરિયાળીનું પાણી લેવાથી દિવસભર શરીર ઠંડું અને હાઈડ્રેટેડ રહે છે. બપોરે બીલાંનું શરબત, વરિયાળીનું પાણી લઈ શકાય છે. સાંજે હર્બલ ડ્રિંક્સ અથવા હળવી ચા લેવાથી દિવસભરની ગરમી અને થાક ઓછો થાય છે. પ્રશ્ન- શું ખાલી પેટે આ હર્બ્સ લેવા યોગ્ય છે? જવાબ- હા, હળવા હર્બ્સ (જેમ કે વરિયાળીનું પાણી, ધાણાનું પાણી, ફુદીનાનું પાણી) ખાલી પેટે લઈ શકાય છે. પરંતુ સ્ટ્રોંગ હર્બ્સ (જેમ કે ગળો, જેઠીમધ) હંમેશા ભોજન પછી અથવા સલાહ લઈને જ લેવી જોઈએ. પ્રશ્ન- રોજ કેટલી માત્રામાં તેનું સેવન કરવું જોઈએ? જવાબ- ઠંડક આપતા હર્બ્સના સાચા ફાયદા માટે તેનું સેવન સંતુલિત માત્રામાં કરવું જોઈએ. મુદ્દાઓમાં જોઈએ- હર્બલ પાણી/ડ્રિંક્સ દિવસભરમાં 1-2 ગ્લાસ (200-400 ml) પૂરતું છે. જેમ કે વરિયાળી અથવા ધાણાનું પાણી. પાંદડા (ફુદીનો, ધાણા) બીજ (વરિયાળી, તકમરિયાં, ધાણાના બીજ) સ્ટ્રોંગ હર્બ્સ (એલોવેરા, ગળો, જેઠીમધ) ધ્યાન રાખો- પ્રશ્ન- કયા લોકોએ આનું સેવન સાવધાનીપૂર્વક કરવું જોઈએ? જવાબ- કૂલિંગ હર્બ્સ ભલે કુદરતી હોય, પરંતુ દરેક માટે સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત નથી હોતી. ગ્રાફિકમાં જોઈએ કે કોણે સંભાળીને લેવી જોઈએ- પ્રશ્ન- શું વધુ પડતા સેવનથી નુકસાન થઈ શકે છે? જવાબ- હા, કૂલિંગ હર્બ્સનું જરૂરિયાત કરતાં વધુ સેવન નુકસાનકારક હોઈ શકે છે. તેથી મર્યાદિત માત્રામાં જ લો.