'કોકરોચ જનતા પાર્ટી'ના નામે સ્કેમ!:'સિસ્ટમ બદલવા' અને સભ્યપદની લાલચ આપી ઠગો ફિશિંગ લિંક મોકલશે, જાણો છેતરપિંડીથી કેવી રીતે બચવું

છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સોશિયલ મીડિયા પર 'કોકરોચ જનતા પાર્ટી' (CJP)નો બઝ બન્યો છે. સાયબર ઠગ તેની લોકપ્રિયતાનો ફાયદો ઉઠાવી રહ્યા છે. તાજેતરમાં પંજાબની લુધિયાણા પોલીસે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X (અગાઉ ટ્વિટર) પર વીડિયો જાહેર કરીને આ સ્કેમ વિશે માહિતી આપી છે. ઠગ CJPના નામ પર વોટ્સએપ અને સોશિયલ મીડિયા દ્વારા નકલી મેસેજ મોકલે છે. તેમાં પાર્ટીની સદસ્યતા લેવા, સિસ્ટમ બદલવાની ઝુંબેશ સાથે જોડાવા અને યુવાનો માટે મોટી તકોના દાવા કરવામાં આવે છે. મેસેજ સાથે એક ફિશિંગ લિંક હોય છે. આ લિંક પર ક્લિક કરવાથી યુઝરની પર્સનલ ડિટેલ્સ ચોરાઈ શકે છે, મોબાઈલમાં માલવેર ઇન્સ્ટોલ થઈ શકે છે. આનાથી છેતરપિંડીનું જોખમ થઈ શકે છે. આજે 'સાયબર લિટરસી' કોલમમાં આપણે CJPના નામ પર થઈ રહેલા સ્કેમની વાત કરીશું. સાથે જ જાણીશું કે- નિષ્ણાત: રાહુલ મિશ્રા, સાયબર સિક્યોરિટી એડવાઈઝર, ઉત્તર પ્રદેશ પોલીસ પ્રશ્ન- ‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’ના નામે કૌભાંડ કેવી રીતે થઈ રહ્યું છે? જવાબ- સાયબર ઠગ CJPના નામે નકલી વોટ્સએપ મેસેજ અને ફિશિંગ લિંક મોકલે છે, જેમાં લોકોને સભ્યપદ લેવા અને બદલાવની ઝુંબેશ સાથે જોડાવા માટે લાલચ આપવામાં આવે છે. આવી લિંક પર ક્લિક કરવાથી અને તેમાં પોતાની વિગતો ભરવાથી સાયબર છેતરપિંડીનું જોખમ થઈ શકે છે. નીચેના ગ્રાફિક્સથી કૌભાંડની આખી રમત સમજીએ- પ્રશ્ન- સાયબર ઠગ લોકોને કેવી રીતે ફસાવી રહ્યા છે? જવાબ- સાયબર ઠગ લોકોની ભાવનાઓ, વિચારો અને અપેક્ષાઓનો લાભ ઉઠાવે છે. પ્રશ્ન- ફિશિંગ લિંક પર ક્લિક કરવાના શું જોખમો હોઈ શકે છે? જવાબ- આનાથી પર્સનલ ડિટેલ્સ (અંગત માહિતી), બેન્કિંગ ડિટેલ્સ અને મોબાઇલ સિક્યોરિટી જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. બધા જોખમો ગ્રાફિકમાં જોઈએ- પ્રશ્ન- શું માત્ર લિંક પર ક્લિક કરવાથી પૈસા કપાઈ શકે છે? જવાબ- સામાન્ય રીતે લિંક પર ક્લિક કરવાથી પૈસા કપાતા નથી, પરંતુ છેતરપિંડીનું જોખમ રહેલું છે. પ્રશ્ન- સાયબર ઠગ આ સ્કેમમાં કયા લોકોને નિશાન બનાવી રહ્યા છે? જવાબ- ઠગ મુખ્યત્વે એવા લોકોને નિશાન બનાવી રહ્યા છે, જેઓ સોશિયલ મીડિયા પર સક્રિય રહે છે અને રાજકીય કે સામાજિક મુદ્દાઓમાં રસ ધરાવે છે. જેમ કે- પ્રશ્ન- લિંક નકલી છે તે કેવી રીતે ઓળખવું? જવાબ- નકલી અથવા ફિશિંગ લિંકના URL અને ડોમેનમાં ઘણીવાર જોડણીની ભૂલો હોય છે. આ ઉપરાંત, નકલી લિંકને ઓળખવા માટે અન્ય ઘણા સંકેતો છે. તેમને ગ્રાફિકમાં જોઈએ- પ્રશ્ન- આવા સ્કેમથી બચવા માટે શું કરવું? જવાબ- તેનાથી બચવાનો સૌથી સારો રસ્તો એ છે કે કોઈપણ અજાણી લિંક પર ક્લિક કરતા પહેલા અથવા પર્સનલ ડિટેલ્સ શેર કરતા પહેલા તેને વેરિફાય જરૂર કરો. સ્કેમથી બચવાના તમામ ઉપાયો ગ્રાફિકમાં જોઈએ- પ્રશ્ન- જો ભૂલથી લિંક પર ક્લિક થઈ જાય તો શું કરવું? જવાબ- આવી સ્થિતિમાં ગભરાશો નહીં, તરત જ જરૂરી પગલાં લો. જેટલી જલદી કાર્યવાહી કરશો, નુકસાનનું જોખમ તેટલું જ ઓછું થશે અને રિકવરીની સંભાવના પણ વધશે. તમામ જરૂરી પગલાં ગ્રાફિકમાં જોઈએ- પ્રશ્ન- જો બેંકિંગ વિગતો શેર થઈ ગઈ હોય તો શું કરવું? જવાબ- આવી સ્થિતિમાં તરત જ કાર્યવાહી કરો. વિલંબ કરવાથી સાયબર ઠગ ખાતામાંથી પૈસા ઉપાડી શકે છે. તેથી તરત જ કેટલાક પગલાં લો- પ્રશ્ન- રાજકીય કે સામાજિક આંદોલનના નામે આવતા મેસેજને કેવી રીતે વેરિફાય કરશો? જવાબ- કોઈપણ મેસેજ પર વિશ્વાસ કરતા પહેલા તેનું વેરિફિકેશન અવશ્ય કરો. માત્ર સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ કે વોટ્સએપ ફોરવર્ડ મેસેજમાં આપેલી કોઈ લિંક પર ક્લિક ન કરો.