ઉનાળામાં ACનું બિલ જોઈને પરસેવો છૂટે છે?:મેન્ટેનન્સ તમારા ખિસ્સાંને આપશે ઠંડક; વીજળી બચાવવા 19 ભૂલો ટાળો, 12 સ્માર્ટ ટિપ્સ અપનાવો

ઉનાળો આવતા જ લોકો એર કંડિશનર ચલાવવાનું શરૂ કરી દે છે. આનાથી ગરમીમાંથી રાહત તો મળે છે, પરંતુ વીજળીનું બિલ પણ ઝડપથી વધે છે. જોકે, જો AC નો ઉપયોગ કરવાની રીતોમાં કેટલાક નાના ફેરફારો કરવામાં આવે, તો વીજળીના બિલને ઘણી હદ સુધી નિયંત્રિત કરી શકાય છે. ‘બ્યુરો ઓફ એનર્જી એફિશિયન્સી’ના એક અભ્યાસ મુજબ, AC નું તાપમાન 1°C વધારવાથી લગભગ 6% સુધી વીજળીની બચત થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં આજે કામના સમાચારમાં AC નો ઉપયોગ કરવાની સ્માર્ટ રીતો વિશે વાત કરીશું. સાથે જ જાણીશું કે- નિષ્ણાત- શશિકાંત ઉપાધ્યાય, પાવર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ એન્જિનિયર, અમદાવાદ પ્રશ્ન- ઉનાળામાં AC ચલાવવાથી વીજળીનું બિલ વધુ કેમ આવે છે? જવાબ- ઉનાળામાં તાપમાન વધારે હોય છે. તેથી રૂમને ઠંડો કરવા માટે AC ને વધુ મહેનત કરવી પડે છે. તેના પર વધુ દબાણ આવે છે. AC નું કમ્પ્રેસર લાંબા સમય સુધી સતત ચાલે છે, જેનાથી વીજળીનો વપરાશ વધી જાય છે. આના બીજા પણ ઘણા કારણો છે- આ કારણોસર AC ની ઠંડક જલ્દી પૂરી થાય છે અને AC ને વધુ સમય સુધી ચલાવવું પડે છે. પ્રશ્ન- શું વીજળીનું બિલ AC ચલાવવાની રીત પર આધાર રાખે છે? જવાબ- હા, વીજળીનું બિલ મોટાભાગે એ વાત પર નિર્ભર કરે છે કે AC નો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવામાં આવી રહ્યો છે. એવું નથી કે હંમેશા, દરેક પરિસ્થિતિમાં AC નું બિલ એકસરખું જ આવે છે. જો કોઈને AC નો ઉપયોગ કરવાની સાચી રીત ખબર ન હોય અથવા તે બેદરકારી કે ભૂલ કરે તો તેનાથી વીજળીનું બિલ વધી જાય છે. જ્યારે માત્ર થોડી સાવચેતીઓ રાખીને વીજળીના બિલને 40 થી 50% સુધી ઘટાડી શકાય છે. પ્રશ્ન- AC ચલાવતી વખતે લોકો કઈ ભૂલો કરે છે, જેનાથી વીજળીનું બિલ વધુ આવે છે? જવાબ- ઉનાળામાં AC રાહત તો આપે છે, પરંતુ ઘણીવાર નાની-નાની ભૂલો વીજળીનું બિલ વધારી શકે છે. ગ્રાફિકમાં તે ભૂલો જુઓ, જે કારણ વગર બિલ વધારે છે- પ્રશ્ન- AC કેવી રીતે ચલાવવું જેથી વીજળીનું બિલ ઓછું આવે? જવાબ- કેટલીક સરળ આદતો અપનાવીને તમે તમારા બિલને નિયંત્રણમાં રાખી શકો છો. ગ્રાફિકમાં વીજળીનું બિલ ઓછું કરતી આદતો જુઓ- ગ્રાફિકને થોડું વિગતવાર સમજીએ- તાપમાન 24 થી 26 પર સેટ કરો એસીને ખૂબ ઓછા તાપમાન (16–18°C) પર ચલાવવાથી કોમ્પ્રેસર પર વધુ લોડ પડે છે અને વીજળીનો વધુ ખર્ચ થાય છે. 24–26°C પર સેટ કરવાથી શરીરને પૂરતી ઠંડક મળે છે અને એસી પર વધુ લોડ પડતો નથી. ટાઈમર અને સ્લીપ મોડનો ઉપયોગ કરો ટાઈમર અને સ્લીપ મોડ એસીને આપોઆપ બંધ કરવામાં અથવા તાપમાનને એડજસ્ટ કરવામાં મદદ કરે છે. આનાથી બિનજરૂરી વીજળીનો ખર્ચ થતો નથી. રૂમને સારી રીતે સીલ કરો જો રૂમમાંથી ઠંડી હવા બહાર જઈ રહી હોય અથવા ગરમ હવા અંદર આવી રહી હોય, તો એસી પર વધુ દબાણ આવે છે. તેથી દરવાજા-બારીઓ બંધ રાખો અને ગેપને સીલ કરો. આનાથી કૂલિંગ લાંબા સમય સુધી જળવાઈ રહે છે. AC સાથે પંખો પણ ચલાવો પંખો ચલાવવાથી ઠંડી હવા આખા રૂમમાં ફેલાય છે. આનાથી એસીને વારંવાર કોમ્પ્રેસર ચાલુ કરવું પડતું નથી અને કૂલિંગ ઝડપથી થાય છે. ACને સીધા તડકાથી બચાવો જો AC ના આઉટડોર યુનિટ પર સીધો તડકો પડે છે, તો તે વધુ ગરમ થઈ જાય છે. આનાથી તેની કૂલિંગ કાર્યક્ષમતા ઘટે છે. તેને છાયામાં રાખો અથવા શેડ લગાવો. આનાથી AC ઓછી ઊર્જામાં વધુ સારું કામ કરે છે. હાઈ સ્ટાર રેટિંગવાળું AC પસંદ કરો 5-સ્ટાર અથવા હાઈ એનર્જી રેટિંગવાળા AC ઓછી વીજળીમાં વધુ કૂલિંગ આપે છે. આ થોડા મોંઘા હોય છે, પરંતુ વીજળીનું બિલ ઓછું કરી દે છે. ઇન્વર્ટર AC નો ઉપયોગ કરો ઇન્વર્ટર AC કમ્પ્રેસરની સ્પીડને જરૂરિયાત મુજબ એડજસ્ટ કરે છે, જેનાથી તે વારંવાર ઓન-ઓફ થતું નથી. આનાથી વીજળીનો વપરાશ ઓછો થાય છે અને કૂલિંગ પણ સ્મૂધ રહે છે. યોગ્ય ટનનું AC પસંદ કરો રૂમના કદ મુજબ યોગ્ય ટનનું AC પસંદ કરવું જરૂરી છે. યોગ્ય ક્ષમતાવાળું AC સંતુલિત કૂલિંગ આપે છે અને વીજળીનું બિલ ઓછું કરે છે. ઇકો મોડનો ઉપયોગ કરો ઇકો મોડ AC ના પાવર વપરાશને ઓટોમેટિક રીતે નિયંત્રિત કરે છે. આ જરૂરિયાત મુજબ કૂલિંગ એડજસ્ટ કરે છે, જેનાથી વીજળી ઓછી ખર્ચ થાય છે. હવામાન ઠંડું હોય તો AC ન ચલાવો જ્યારે હવામાન પહેલેથી ઠંડું અથવા સુખદ હોય, ત્યારે AC ચલાવવાની જરૂર નથી હોતી. આવા સમયે પંખો અથવા કુદરતી વેન્ટિલેશન સારો વિકલ્પ છે. દર અઠવાડિયે ફિલ્ટર સાફ કરો ગંદા ફિલ્ટર હવાના પ્રવાહને રોકે છે, જેના કારણે AC પર વધુ દબાણ આવે છે. આ કારણોસર કૂલિંગ ઓછું થાય છે અને વીજળી વધુ ખર્ચ થાય છે. તેથી મહિનામાં એકવાર ફિલ્ટર ચોક્કસ સાફ કરો. વર્ષમાં બે વાર સર્વિસિંગ કરાવો નિયમિત સર્વિસિંગથી AC ના બધા પાર્ટ્સ જળવાઈ રહે છે. ગેસ લેવલ, કમ્પ્રેસર અને કોઇલની તપાસથી તેની કાર્યક્ષમતા જળવાઈ રહે છે. પ્રશ્ન- વીજળી બચાવવા માટે યોગ્ય ક્ષમતાના AC નો ઉપયોગ ખૂબ જ જરૂરી છે. રૂમના કદ પ્રમાણે કેટલા ટનનું AC લગાવવું જોઈએ? જવાબ- ACની સાચી ક્ષમતા ફક્ત રૂમના કદ પર જ નહીં, પરંતુ તેની સ્થિતિ પર પણ આધાર રાખે છે. તીવ્ર તડકો, ટોપ ફ્લોર, વધુ લોકો હોવાથી કૂલિંગ લોડ વધે છે. તેથી વધુ ટનની એસી લેવી વધુ સારી છે. ગ્રાફિકમાં જુઓ, કયા રૂમ માટે કેટલા ટનનું AC યોગ્ય છે- પ્રશ્ન- ACના મેન્ટેનન્સનો સાચો રસ્તો શું છે? જવાબ- એસીના સારા પર્ફોર્મન્સ માટે ફક્ત સર્વિસિંગ જ નહીં, રોજિંદી સંભાળ પણ જરૂરી છે. પોઇન્ટર્સથી સમજીએ- પ્રશ્ન- કેટલા દિવસમાં ACની સર્વિસિંગ કરાવવી જોઈએ? જવાબ- ACની સર્વિસિંગ વર્ષમાં ઓછામાં ઓછી 2 વાર કરાવવી જોઈએ. એકવાર ઉનાળાની શરૂઆતમાં અને એકવાર સીઝન પૂરી થયા પછી. તેનાથી કૂલિંગ અને કાર્યક્ષમતા જળવાઈ રહે છે. પ્રશ્ન- AC ચલાવવાનો ‘3 મિનિટનો નિયમ’ શું છે, જેને અનુસરવાથી વીજળીની બચત થાય છે? જવાબ- AC બંધ કર્યા પછી તેને ફરીથી ચાલુ કરવા વચ્ચે ઓછામાં ઓછો 3 મિનિટનો ગેપ હોવો જોઈએ. આને જ ‘3 મિનિટનો નિયમ’ કહેવાય છે. જો AC ને તરત જ ફરીથી ચાલુ કરવામાં આવે તો તેનું કમ્પ્રેસર વધુ દબાણમાં કામ કરે છે. 3 મિનિટના નિયમને અનુસરવાથી AC સરળ રીતે ચાલે છે અને લગભગ 20–30% સુધી વીજળીની બચત થઈ શકે છે.