તમે પણ આખો દિવસ ACમાં બેસો છો?:રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડી જશે, આ 8 સંકેતોને અવગણશો નહીં; જાણો AC વાપરવાની સાચી રીત

આજકાલ એરકંડિશનર (AC) આપણા રોજિંદા જીવનનું એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ બની રહ્યુ છે. ઘરથી લઈને ઓફિસ સુધી, દિવસનો મોટાભાગનો સમય ACમાં પસાર થાય છે. તેના પોતાના ફાયદા છે, પરંતુ કેટલાક નુકસાન પણ છે. સતત ઠંડી અને સૂકી હવામાં રહેવાથી રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડી શકે છે. સાથે જ, બંધ રૂમનું વાતાવરણ અને તાપમાનમાં વારંવાર થતા ફેરફારો સ્વાસ્થ્ય માટે પડકારરૂપ બની શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, ACના ઉપયોગ સાથે તમારા સ્વાસ્થ્યનું પણ ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. તેથી 'કામના સમાચાર'માં આજે ACના હેલ્થ રિસ્ક સમજીશું. સાથે જ જાણીશું- કયા લોકોએ ACમાં વધુ સાવચેતી રાખવી જોઈએ? ACનો ઉપયોગ કરવાની સાચી રીત કઈ છે? નિષ્ણાત: ડૉ. મોહમ્મદ શાહિદ, સીનિયર કન્સલ્ટન્ટ, ઇન્ટરનલ મેડિસિન, અપોલો સ્પેક્ટ્રા હૉસ્પિટલ, કાનપુર પ્રશ્ન- ACની હવા આપણા શરીરને કેવી રીતે અસર કરે છે? જવાબ- ACની ઠંડી-સૂકી હવા ત્વચા અને શ્વસન માર્ગને સૂકવી શકે છે. પ્રશ્ન- શું લાંબા સમય સુધી ACમાં રહેવાથી રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે છે? જવાબ- સતત ઠંડા વાતાવરણમાં રહેવાથી શરીર બહારના તાપમાન અનુસાર એડજસ્ટ થઈ શકતું નથી. આનાથી રોગપ્રતિકારક શક્તિ પ્રભાવિત થાય છે. પ્રશ્ન- ઇમ્યુન સિસ્ટમ નબળી કેમ પડે છે? જવાબ- ગરમીમાં લાંબા સમય સુધી એસીમાં રહેવાથી શરીરનું તાપમાન થર્મલ એડેપ્ટેશન (તાપમાન અનુસાર શરીરનું અનુકૂલન) નબળું પડી જાય છે. ગ્રાફિકમાં જોઈએ, એસીમાં રહેવાથી રોગપ્રતિકારક શક્તિ શા માટે અને કેવી રીતે નબળી પડે છે- પ્રશ્ન- શું જે લોકો હંમેશા ACમાં રહે છે, તેઓ જલ્દી બીમાર પડે છે? જવાબ- એવું નથી, પરંતુ સતત ACમાં રહેવાથી શરીરની બહારના હવામાન પ્રત્યેની સહનશીલતા ઓછી થઈ શકે છે. પ્રશ્ન- ACનું તાપમાન ખૂબ ઓછું રાખવાથી શરીરના સંરક્ષણ તંત્ર પર શું અસર થાય છે? જવાબ- ઓછા તાપમાનને કારણે શરીરને ગરમી જાળવી રાખવા માટે સતત કામ કરવું પડે છે. આનાથી બ્લડ વેસલ્સ (રક્તવાહિનીઓ) સંકોચાઈ શકે છે અને રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવ ધીમો પડી શકે છે. પ્રશ્ન- શું વધુ પડતા ACમાં રહેવાથી શરદી-ઉધરસ, એલર્જી કે ઇન્ફેક્શનનું જોખમ પણ વધે છે? જવાબ- હા, એવું થઈ શકે છે, તેના ઘણા કારણો છે- પ્રશ્ન- એસીની ઠંડી અને શુષ્ક હવા શ્વસનતંત્ર અને ત્વચાના અવરોધને કેવી રીતે અસર કરે છે? જવાબ- ફેફસાં પર આ અસર થાય છે- ત્વચા પર એસીની અસર પ્રશ્ન- કયા લક્ષણો દર્શાવે છે કે એસીનો સંપર્ક શરીરને અનુકૂળ નથી? શું તેમને અવગણવા યોગ્ય છે? જવાબ- સતત ઠંડા અને સૂકા વાતાવરણમાં રહેવાથી શરીરની કુદરતી અનુકૂલન ક્ષમતા પ્રભાવિત થઈ શકે છે. કેટલાક લોકોમાં એર-વે સંવેદનશીલતા વધવાથી શ્વસનતંત્રમાં અસ્વસ્થતા અનુભવાય છે. બધા સંકેતો ગ્રાફિકમાં જોઈએ- પ્રશ્ન- કયા લોકોને ACમાં રહેવાથી વધુ સ્વાસ્થ્ય જોખમ થાય છે? જવાબ- કેટલાક લોકોનું શરીર તાપમાન અને ભેજના ફેરફારો પ્રત્યે વધુ સંવેદનશીલ હોય છે. ગ્રાફિકમાં જોઈએ કે કયા લોકોને વધુ જોખમ હોય છે- પ્રશ્ન- જો ACના આટલા નુકસાન છે, તો શું AC નો બિલકુલ ઉપયોગ ન કરવો જોઈએ? જવાબ- એવું નથી. તેનો યોગ્ય ઉપયોગ ફાયદાકારક છે- પ્રશ્ન- ACના ઉપયોગનો સાચો રસ્તો શું છે? જવાબ- તાપમાન 24-26°C ની વચ્ચે રાખવું શરીર માટે આરામદાયક માનવામાં આવે છે.