અમેરિકી સેનાએ 12 વર્ષ પછી સીરિયા છોડ્યું:સૈનિકો જોર્ડન પાછા ફર્યા, સરકારે કહ્યું- હવે દેશમાં એક જ વહીવટ ચાલશે

લગભગ 12 વર્ષની સૈન્ય હાજરી પછી અમેરિકાએ સીરિયામાંથી તેના તમામ સૈનિકો અને ઠેકાણા ખાલી કરી દીધા. એપ્રિલ 2026માં હસાકાના કસરાક એરબેઝ પરથી છેલ્લો અમેરિકી કાફલો નીકળી ગયો. આ પછી, સીરિયન સરકારે તમામ બેઝ પોતાના કબજામાં લઈ લીધા. સીરિયન વિદેશ મંત્રાલય અનુસાર, આ પગલું દેશને એક કરવા અને સમગ્ર વિસ્તાર પર સરકારનું નિયંત્રણ સ્થાપિત કરવાની દિશામાં એક મોટો વળાંક છે. અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડે પુષ્ટિ કરી કે લગભગ 2000 સૈનિકો જોર્ડન જઈ રહ્યા છે. અમેરિકાએ હસાકા, રૂમૈલાન અને દેર એઝ-ઝોરમાં આવેલા ઓછામાં ઓછા સાત મોટા ઠેકાણા ખાલી કર્યા. છેલ્લું ઠેકાણું કસરાક એરબેઝ હતું. હવે તેના પર સીરિયન સેનાનું નિયંત્રણ છે. સીરિયન સરકાર અને SDF વચ્ચે સમજૂતી આ દરમિયાન, સીરિયન સરકાર અને SDF વચ્ચે થયેલી સમજૂતી પછી કુર્દ ઉગ્રવાદીઓને રાષ્ટ્રીય સેનામાં સામેલ કરવામાં આવી રહ્યા છે. હસાકા અને કામિશલી જેવા શહેરોમાં સરકારી દળો તૈનાત થઈ ચૂક્યા છે અને સરહદી વિસ્તારો પર પણ દમાસ્કસનું નિયંત્રણ વધ્યું છે. આ જ વર્ષે બંને પક્ષો વચ્ચે અથડામણો પણ થઈ હતી, જેના પછી માર્ચમાં એક નવી સમજૂતી થઈ. આ અંતર્ગત SDF અને કુર્દ વહીવટી માળખાને ધીમે ધીમે રાજ્યમાં સામેલ કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ. સીરિયાએ તાજેતરમાં આંતરરાષ્ટ્રીય એન્ટી-ISIL ગઠબંધનમાં જોડાઈને પોતાની ભૂમિકા બદલી છે. આનાથી અમેરિકા માટે સીરિયામાં સૈન્ય હાજરીનો આધાર નબળો પડ્યો અને હવે તે ક્ષેત્રમાં પોતાની રણનીતિને નવેસરથી નક્કી કરી રહ્યું છે. SDF એક કુર્દ-નેતૃત્વવાળું ગઠબંધન છે, જેને 2015માં બનાવવામાં આવ્યું હતું અને તેમાં કુર્દ, આરબ અને અન્ય સ્થાનિક સમૂહો સામેલ છે. સીરિયાના ગૃહયુદ્ધ દરમિયાન જ્યારે સરકાર નબળી પડી, ત્યારે કુર્દ ઉગ્રવાદીઓએ ઉત્તર-પૂર્વીય વિસ્તારો પર કબજો કરી લીધો. પાછળથી આ જ SDFના રૂપમાં મજબૂત તાકાત બની ગયું. અમેરિકાની વાપસીથી SDF પર અસર અમેરિકાના હટ્યા પછી સૌથી મોટી અસર સીરિયન ડેમોક્રેટિક ફોર્સિસ (SDF) પર પડી છે. છેલ્લા એક દાયકામાં ઉત્તર-પૂર્વીય સીરિયાના મોટા ભાગ પર આ જ સંગઠનનું નિયંત્રણ રહ્યું હતું. આ સંપૂર્ણપણે અમેરિકી સમર્થન પર આધારિત હતું. જોકે, SDF અને સીરિયન સરકાર વચ્ચેના સંબંધો સુધરી રહ્યા છે. સીરિયન રાષ્ટ્રપતિ અહેમદ અલ-શારાએ દમાસ્કસમાં SDFના કમાન્ડર મઝલૂમ અબ્દી અને રાજકીય પ્રમુખ ઇલ્હામ અહેમદ સાથે મુલાકાત કરી છે. વિદેશ મંત્રી અસાદ હસન અલ-શૈબાની પણ હાજર હતા. આ બેઠક SDFને રાષ્ટ્રીય માળખામાં સામેલ કરવાની પ્રક્રિયાનો એક ભાગ હતી. આ પહેલા જાન્યુઆરી 2025માં દમાસ્કસ અને SDF વચ્ચે સમજૂતી થઈ હતી. આ અંતર્ગત કુર્દ ઉગ્રવાદીઓને સીરિયન સેનામાં સામેલ કરવામાં આવી રહ્યા છે. સરહદી ચોકીઓ અને સરકારી સંસ્થાઓનું નિયંત્રણ દમાસ્કસને સોંપવામાં આવશે. અમેરિકાની વાપસી ટર્નિંગ પોઈન્ટ સાબિત થઈ અમેરિકાની વાપસી આ સમગ્ર ઘટનાક્રમનો સૌથી મોટો વળાંક સાબિત થઈ. જ્યાં સુધી અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાં હાજર હતાં, SDF પોતાને સુરક્ષિત માનતું હતું. તે એક રીતે સ્વતંત્ર શક્તિ તરીકે કામ કરી રહ્યું હતું. જેવું અમેરિકાએ પોતાના બેઝ ખાલી કર્યા, SDF એકલું પડી ગયું અને તેને સીરિયન સરકારની શરતો માનવી પડી. તેની સીધી અસર સંસાધનો પર પડી. સીરિયાના મોટા તેલ અને ગેસ ક્ષેત્રો, જેમ કે અલ-ઉમર અને કોનિકો, જે પહેલાં SDFના નિયંત્રણમાં હતા, હવે સરકારના હાથમાં આવવા લાગ્યા. તેનાથી તેની આર્થિક સ્થિતિ મજબૂત થઈ. તુર્કીનું દબાણ પણ એક મોટો ફેક્ટર રહ્યું, કારણ કે તુર્કી SDFને આતંકવાદી સંગઠન માને છે. અમેરિકાની હાજરીમાં તુર્કી ખુલ્લેઆમ કાર્યવાહી કરી શકતું ન હતું. તેના હટતા જ SDFને સંભવિત હુમલાનો ખતરો વધી ગયો. આ જ દબાણ અને બદલાતા સંજોગોએ SDFને સરકાર સાથે સમજૂતીના માર્ગે લાવી દીધું. અમેરિકાના ગયા પછી સીરિયામાં સુરક્ષાની સંપૂર્ણ જવાબદારી સરકાર પર છે. ISISના બચેલા નેટવર્ક હજુ પણ સક્રિય છે અને ખતરો સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થયો નથી. અમેરિકા અને સીરિયાના સંબંધોમાં સુધારો થઈ રહ્યો છે અમેરિકા અને સીરિયાના સંબંધો દાયકાઓ સુધી તણાવપૂર્ણ રહ્યા, પરંતુ ડિસેમ્બર 2024માં બશર અલ-અસદની સત્તા પડ્યા પછી તેમાં ઝડપથી સુધારો થયો. મે 2025માં સાઉદી અરબમાં ટ્રમ્પ અને શરાની પહેલી મુલાકાત થઈ, જેના પછી અમેરિકાએ સીરિયા પર લાગેલા મોટાભાગના પ્રતિબંધો હટાવવાની જાહેરાત કરી. અમેરિકા અને સીરિયાના રાજદ્વારી સંબંધોની શરૂઆત 1835માં થઈ હતી. જોકે, 2011માં શરૂ થયેલા સીરિયન ગૃહયુદ્ધ પછી સ્થિતિ બદલાઈ. 2012માં અમેરિકાએ દમિશ્ક સાથેના પોતાના રાજદ્વારી સંબંધો તોડી નાખ્યા અને સીરિયાને આતંકવાદ પ્રાયોજક રાજ્ય જાહેર કર્યું. અસદ સરકાર પર માનવાધિકાર ઉલ્લંઘન, રાસાયણિક હથિયારોના ઉપયોગ અને ઈરાન તથા હિઝબુલ્લાહને સમર્થન આપવાના આરોપો લાગ્યા. અમેરિકાએ સીરિયન વિપક્ષનું સમર્થન કર્યું અને 2014થી ઇસ્લામિક સ્ટેટ (ISIS) વિરુદ્ધ સૈન્ય અભિયાન શરૂ કર્યું. આ અંતર્ગત પૂર્વી સીરિયામાં સેંકડો અમેરિકી સૈનિકો તૈનાત કરવામાં આવ્યા.