ટ્રમ્પની જાહેરાત પહેલા દાવ લગાવીને કરોડો કમાયા:નિવેદનના થોડા મિનિટ પહેલા ટ્રેડિંગમાં અચાનક ઉછાળો, ઇનસાઇડર ટ્રેડિંગની શંકા ઘેરી બની

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના બીજા કાર્યકાળ દરમિયાન એક રસપ્રદ અને વિવાદાસ્પદ ટ્રેન્ડ જોવા મળ્યો છે. ઘણા ટ્રેડર્સ (શેરબજારમાં દાવ લગાવનારા લોકો) મોટી જાહેરાત પહેલા જ કરોડો ડોલરના દાવ લગાવતા જોવા મળ્યા છે. BBCએ અલગ-અલગ ફાઇનાન્સિયલ માર્કેટના ટ્રેડ ડેટાનું વિશ્લેષણ કર્યું અને તેને ટ્રમ્પના મોટા નિવેદનો અને ઘોષણાઓના સમય સાથે સરખાવ્યું. તેમાં એક પેટર્ન સામે આવી કે ઘણી વાર તેમના નિવેદન આવવાના કેટલાક કલાકો કે મિનિટો પહેલા જ ટ્રેડિંગમાં અચાનક તેજ ઉછાળો જોવા મળ્યો. કેટલાક નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ ઇનસાઇડર ટ્રેડિંગનો મામલો હોઈ શકે છે. એટલે કે, માહિતીઓ પહેલાથી જ લીક થઈ રહી હતી, જેનાથી સામાન્ય રોકાણકારોના વિશ્વાસ સાથે ચેડાં થઈ રહ્યા છે. જ્યારે કેટલાક અન્ય નિષ્ણાતો કહે છે કે મામલો એટલો સીધો નથી. કેટલાક ટ્રેડર્સ હવે ટ્રમ્પના નિર્ણયો અને નિવેદનોને પહેલાથી જ પારખવામાં માહેર થઈ ગયા છે. નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા અર્થશાસ્ત્રી પોલ ક્રુગમેને ગયા મહિને આરોપ લગાવ્યો હતો કે ટ્રમ્પના નજીકના લોકોએ આંતરિક માહિતીનો ફાયદો ઉઠાવીને ક્રૂડ ઓઇલ માર્કેટમાં કરોડો ડોલરનો ખેલ ખેલ્યો છે. આ 5 ઉદાહરણોથી સમજો કેવી રીતે કેટલાક પસંદગીના લોકોએ કમાણી કરી... 28 ફેબ્રુઆરી 2026: ઈરાન પર હુમલા પછી 6 નવા એકાઉન્ટ બ્લોકચેન વિશ્લેષણ સાઇટ ‘બબલમેપ્સ’ એ ખુલાસો કર્યો કે ફેબ્રુઆરીમાં અચાનક 6 નવા એકાઉન્ટ બન્યા. શરત: આ તમામ એકાઉન્ટ્સે 28 ફેબ્રુઆરી સુધીમાં ઈરાન પર અમેરિકી હુમલો થવાના પક્ષમાં મોટા પૈસા લગાવ્યા. પરિણામ: જેમ જ ટ્રમ્પે હુમલાની પુષ્ટિ કરી, આ એકાઉન્ટ્સે કુલ 9.9 કરોડ (12 લાખ ડોલર) કમાયા. પેટર્ન: આમાંથી 5 એકાઉન્ટ્સે આ પછી ક્યારેય કોઈ શરત લગાવી નહીં. એક અન્ય એકાઉન્ટે પછીથી યુદ્ધવિરામની સાચી ભવિષ્યવાણી કરીને 1.35 કરોડ રૂપિયા વધુ કમાયા. 3 જાન્યુઆરી 2026: માદુરો પર અનુમાન માટે એકાઉન્ટ બન્યું, કમાણી પછી બંધ ઓનલાઈન પ્રિડિક્શન માર્કેટ (જેમ કે પોલીમાર્કેટ અને કલસી) પણ શંકાના ઘેરામાં આવ્યા. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ જુનિયર આ પ્લેટફોર્મ્સ સાથે સંકળાયેલા છે. ડિસેમ્બર 2025માં ‘બર્ડનસમ-મિક્સ’ નામનું એક નવું એકાઉન્ટ બન્યું. 30 ડિસેમ્બરથી 2 જાન્યુઆરીની વચ્ચે, આ એકાઉન્ટે વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરો પદ છોડશે તેના પર કુલ 32,500 ડોલર લગાવ્યા. 3 જાન્યુઆરીના રોજ માદુરોને પદ પરથી હટાવી દેવામાં આવ્યા. તે એકાઉન્ટે 4.36 લાખ ડોલર (લગભગ 4 કરોડ રૂપિયા) જીત્યા અને તરત જ પોતાનું યુઝરનેમ બદલીને અનએક્ટિવ થઈ ગયું. આ જ કારણે લોકોને શંકા છે કે કદાચ તેને પહેલાથી જ અંદરની જાણકારી હતી. 23 માર્ચ 2026: 14 મિનિટની રમતમાં 250 કરોડથી વધુનો નફો ટ્રમ્પે ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર પોસ્ટ કર્યું કે તેહરાન સાથેની સમસ્યા હલ કરવાની જાહેરાત કરી. પોસ્ટના તરત જ શેરબજારમાં ઉછાળો આવ્યો અને અમેરિકી તેલની કિંમતોમાં ભારે ઘટાડો નોંધાયો. શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિ: ટ્રમ્પની પોસ્ટના 14 મિનિટ પહેલાં તેલની કિંમતો ઘટવા પર મોટા દાવ લગાવવામાં આવ્યા હતા. આને ‘શોર્ટ સેલિંગ’ કહેવાય છે, જેમાં વેપારીઓ ઊંચી કિંમતે તેલ વેચવાનો સોદો કરી લે છે અને ભાવ ઘટતા જ તેને સસ્તામાં ખરીદીને નફો કમાય છે. પ્રતિ બેરલ 15 ડોલરના ઘટાડાથી તે શંકાસ્પદ સમયમાં કોઈને અંદાજિત 250 કરોડ રૂપિયાથી વધુનો નફો થયો. સમયરેખા: 9 માર્ચ 2026: તેલમાં 47 મિનિટ પહેલાં દાવ લગાવી નફો કમાવ્યો ઈરાન યુદ્ધના 9મા દિવસે ટ્રમ્પે ઇન્ટરવ્યુમાં સંઘર્ષ સમાપ્ત થવાનો દાવો કર્યો. આ સમાચાર રાત્રે 7:16 વાગ્યે સોશિયલ મીડિયા પર આવ્યા, જેના કારણે તેલની કિંમતો 25% ઘટી ગઈ. પરંતુ શંકાસ્પદ ટ્રેડિંગ 47 મિનિટ પહેલાં (6:29 વાગ્યે) જ શરૂ થઈ ગયું હતું. ‘શોર્ટ સેલિંગ’ દ્વારા 4,000 કોન્ટ્રાક્ટ્સ પર દાવ લગાવીને કેટલાક રોકાણકારોએ લગભગ 460 કરોડનો મોટો નફો કમાવ્યો, જે ઇનસાઇડર ટ્રેડિંગનો સંકેત છે. સમયરેખા: 2 એપ્રિલ 2025: ટેરિફ પર 90 દિવસનો પ્રતિબંધ, ટ્રેડિંગમાં 30 ગણો ઉછાળો ટ્રમ્પે વૈશ્વિક આયાત પર ભારે ટેરિફ લગાવ્યા, પરંતુ એક અઠવાડિયા પછી અચાનક ચીનને છોડીને અન્ય દેશોને 90 દિવસની રાહત આપી દીધી. આ જાહેરાતથી બજારમાં સુનામી આવી અને SP 500 ઇન્ડેક્સ 9.5% ઉછળ્યો, જે બીજા વિશ્વ યુદ્ધ પછીની સૌથી મોટી વૃદ્ધિ હતી. શંકાસ્પદ રીતે સાંજે 6:00 વાગ્યે ટ્રેડિંગની ગતિ અચાનક 10,000 કોન્ટ્રાક્ટ પ્રતિ મિનિટને પાર કરી ગઈ. 16.5 કરોડનો દાવ લગાવીને કેટલાક ટ્રેડર્સે 165 કરોડનો નફો કમાવ્યો. સાંસદોએ તેની તપાસની માગ કરી. ટાઈમલાઈન: અમેરિકામાં 93 વર્ષથી ઇનસાઇડર ટ્રેડિંગ ગેરકાનૂની ઇનસાઇડર ટ્રેડિંગ એટલા માટે ગેરકાનૂની માનવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં કેટલાક લોકોને એવી ગુપ્ત જાણકારી મળી જાય છે જે સામાન્ય રોકાણકારોને ખબર નથી હોતી. આ જ જાણકારીના આધારે તેઓ પહેલાથી જ પૈસા લગાવી દે છે અને પછી મોટો નફો કમાવી લે છે. આનાથી બજારમાં સમાનતા સમાપ્ત થઈ જાય છે અને સામાન્ય લોકોનો વિશ્વાસ તૂટે છે. અમેરિકામાં 1933થી ઇનસાઇડર ટ્રેડિંગ ગેરકાનૂની છે. 2012માં નિયમો વધુ કડક કરવામાં આવ્યા અને સરકારી અધિકારીઓ, સાંસદો અને તેમના સ્ટાફ પણ આ કાયદાના દાયરામાં આવી ગયા. એટલે કે, જો કોઈ નેતા કે સરકારી વ્યક્તિને અંદરની માહિતી મળે છે, તો તે તેનો ઉપયોગ કરીને ટ્રેડ કરી શકતો નથી. પરંતુ અસલી સમસ્યા એ છે કે આવા કિસ્સાઓમાં સજા અપાવવી ખૂબ મુશ્કેલ હોય છે. કાયદા હેઠળ એ સાબિત કરવું જરૂરી હોય છે કે માહિતી ખરેખર ગોપનીય હતી, તેને જાણી જોઈને લીક કરવામાં આવી હતી, અને જેણે ટ્રેડ કર્યો તેને તે જ અંદરની માહિતી મળી હતી. જો આ આખી કડી સાબિત ન થાય, તો કેસ આગળ વધતો નથી. ઇએસએસઇસી બિઝનેસ સ્કૂલના પ્રોફેસર પોલ ઓડિનનું કહેવું છે કે ઘણીવાર ટ્રેડિંગનો પેટર્ન જોઈને સ્પષ્ટ લાગે છે કે કોઈને પહેલાથી માહિતી હતી, જેમ કે મોટા એલાનથી બરાબર પહેલા અચાનક ભારે દાવ લાગવો. પરંતુ જ્યાં સુધી એ ખબર ન પડે કે માહિતી ક્યાંથી આવી અને કોણે આપી, ત્યાં સુધી કાનૂની કાર્યવાહી કરવી લગભગ અશક્ય બની જાય છે.