રશિયન રાષ્ટ્રપતિ પુતિન 25મી વખત ચીન પહોંચ્યા:ચીનના રાષ્ટ્રપતિ જિનપિંગને મળશે; ગયા અઠવાડિયે ટ્રમ્પે પણ બેઇજિંગની મુલાકાત લીધી હતી

રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન મંગળવારે રાત્રે બે દિવસના પ્રવાસે ચીન પહોંચ્યા. બીજિંગ એરપોર્ટ પર ચીનના વિદેશ મંત્રી વાંગ યીએ તેમનું સ્વાગત કર્યું. પુતિન આ પ્રવાસ દરમિયાન ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ સાથે મુલાકાત કરશે. તેમનો આ પ્રવાસ એવા સમયે થઈ રહ્યો છે, જ્યારે ગયા અઠવાડિયે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પણ બીજિંગના પ્રવાસે ગયા હતા. ચીનના વિદેશ મંત્રાલય અનુસાર, બંને નેતાઓ વચ્ચે બંને દેશોના સંબંધો, વેપાર, વ્યૂહાત્મક સહયોગ અને વિશ્વની વર્તમાન પરિસ્થિતિ પર ચર્ચા થશે. પુતિન ચીનના વડાપ્રધાન લી કિયાંગ સાથે પણ મુલાકાત કરી શકે છે. પુતિનના ચીન પ્રવાસની તસવીરો… પુતિન બોલ્યા- સંબંધો અભૂતપૂર્વ સ્તરે ચીન પહોંચતા પહેલાં જારી કરાયેલા વીડિયો સંદેશમાં પુતિને કહ્યું કે રશિયા અને ચીનના સંબંધો અભૂતપૂર્વ સ્તરે પહોંચી ગયા છે. તેમણે કહ્યું કે બંને દેશો વચ્ચે વિશ્વાસ, પરસ્પર સમજણ અને સમાન સહયોગનો સંબંધ છે. પુતિને કહ્યું કે બંને દેશો સાર્વભૌમત્વ અને રાષ્ટ્રીય એકતા જેવા મુદ્દાઓ પર એકબીજાને સમર્થન આપે છે. તેમના મતે, રશિયા અને ચીન રાજકારણ, અર્થતંત્ર અને ઊર્જા સહિત અનેક ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારી રહ્યા છે. અમેરિકા-રશિયા વચ્ચે સંતુલન જાળવી રહ્યું ચીન ટ્રમ્પ પછી હવે પુતિનની મુલાકાતને લઈને જાણકારોનું કહેવું છે કે સતત થઈ રહેલી આ મોટી મુલાકાતો દર્શાવે છે કે ચીન એકસાથે અમેરિકા અને રશિયા બંને સાથે સંબંધો સંતુલિત રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે યુક્રેન અને ઈરાન સંબંધિત મુદ્દાઓ પર વૈશ્વિક તણાવ પ્રવર્તી રહ્યો છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ચીન પાસે આ તક છે કે તે એકસાથે અમેરિકા અને રશિયા બંને સાથે વાતચીત કરીને પોતાની વૈશ્વિક ભૂમિકાને મજબૂત દર્શાવે. પુતિન 40થી વધુ વખત જિનપિંગને મળી ચૂક્યા છે પુતિન અને શી જિનપિંગ અત્યાર સુધીમાં 40 થી વધુ વખત મુલાકાત કરી ચૂક્યા છે. પુતિન અને જિનપિંગની મિત્રતા વિશ્વની સૌથી મજબૂત રાજકીય ભાગીદારીઓમાંની એક માનવામાં આવે છે. 2013 માં રાષ્ટ્રપતિ બન્યા પછી, શી જિનપિંગે તેમની પ્રથમ વિદેશ યાત્રા રશિયાની કરી હતી. જ્યારે પુતિન પણ ઘણી વખત ચીનને તેમની શરૂઆતની વિદેશ યાત્રાઓમાં પ્રાધાન્ય આપતા રહ્યા છે. બંને નેતાઓ સાર્વજનિક મંચો પર એકબીજાને નજીકના મિત્ર અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર ગણાવી ચૂક્યા છે. ક્રેમલિન અનુસાર, બંને નેતાઓ વચ્ચે માત્ર ઔપચારિક રાજદ્વારી જ નહીં, પરંતુ સતત અંગત સંવાદ પણ થતો રહ્યો છે. ફેબ્રુઆરી 2026 માં યોજાયેલી વીડિયો બેઠકમાં શી જિનપિંગે પુતિનને ચીન આવવાનું આમંત્રણ આપ્યું હતું, જેને પુતિને તરત જ સ્વીકારી લીધું હતું. બંને નેતાઓ BRICS, શાંઘાઈ સહયોગ સંગઠન (SCO) અને એશિયા-પ્રશાંત મંચો પર પણ અવારનવાર સાથે જોવા મળે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય મામલાઓમાં અમેરિકા અને પશ્ચિમી દેશોના દબાણ સામે રશિયા અને ચીન પોતાને મલ્ટિપોલર વર્લ્ડ ઓર્ડરના સમર્થક તરીકે રજૂ કરતા રહ્યા છે. મલ્ટિપોલર વર્લ્ડ ઓર્ડર એટલે એવી દુનિયા, જ્યાં સત્તા માત્ર એક દેશમાં નહીં પરંતુ ઘણા મોટા દેશોમાં વહેંચાયેલી હોય. ચીન-રશિયાના આર્થિક સંબંધો સતત મજબૂત થયા છે અમેરિકી પ્રભાવને લઈને વહેંચાયેલી ચિંતાને કારણે ચીન અને રશિયાએ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં પોતાના સંબંધો ઘણા મજબૂત કર્યા છે. બંને દેશો વચ્ચે સંરક્ષણ, વિદેશ નીતિ, કાયદો અને વ્યવસ્થા તથા આર્થિક વિકાસ જેવા મુદ્દાઓ પર સતત ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકો થતી રહી છે. યુક્રેન યુદ્ધ શરૂ થયા પછી ચીન અને રશિયા વચ્ચે વેપાર ઝડપથી વધ્યો છે. ચીને રશિયા પાસેથી તેલ, કોલસો અને ગેસની ખરીદી વધારી છે. જ્યારે, ચીન રશિયાને કાર, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને અન્ય મોટી વસ્તુઓની નિકાસ પણ કરી રહ્યું છે. સત્તાવાર આંકડાઓ અનુસાર, ગયા વર્ષે બંને દેશો વચ્ચેનો વેપાર 228.1 અબજ અમેરિકી ડોલર સુધી પહોંચી ગયો હતો. રશિયાને તેમાં 21.49 અબજ ડોલરનો ટ્રેડ સરપ્લસ મળ્યો, જે 2024ની સરખામણીમાં 55% વધુ છે. જોકે, પશ્ચિમી દેશોએ ચીન પર આરોપ લગાવ્યો છે કે તે યુક્રેન યુદ્ધ દરમિયાન રશિયાને આર્થિક ટેકો આપી રહ્યું છે. પાવર ઓફ સાઇબેરિયા-2 પાઇપલાઇન પર પણ નજર એવું માનવામાં આવે છે કે પુતિન અને શી જિનપિંગની આગામી બેઠકમાં આ પ્રોજેક્ટ પર પણ ચર્ચા થઈ શકે છે. રશિયા લાંબા સમયથી ‘પાવર ઓફ સાઇબેરિયા-2’ ગેસ પાઇપલાઇન પ્રોજેક્ટને આગળ વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. આ એક ખૂબ મોટો ગેસ પાઇપલાઇન પ્રોજેક્ટ છે, જેને રશિયા અને ચીન મળીને બનાવી રહ્યા છે. તેનો હેતુ રશિયાના ગેસને સીધો ચીન સુધી પહોંચાડવાનો છે, જેથી બંને દેશો વચ્ચે ઊર્જા સહયોગ વધુ મજબૂત બની શકે. રિપોર્ટ્સ અનુસાર, આ પાઇપલાઇન દ્વારા રશિયાના યામાલ દ્વીપકલ્પમાંથી દર વર્ષે લગભગ 50 અબજ ક્યુબિક મીટર કુદરતી ગેસ મંગોલિયાના માર્ગે ઉત્તર ચીન મોકલી શકાશે. આટલા ગેસથી 15 થી 20 કરોડ ઘરોની એક વર્ષની જરૂરિયાત પૂરી થઈ શકે છે. બંને દેશો વચ્ચે પહેલાથી જ એક પાઇપલાઇન ચાલી રહી છે, જેનું નામ પાવર ઓફ સાઇબેરિયા-1 છે. આ રશિયાના પૂર્વીય ભાગમાંથી ચીનને ગેસ પૂરો પાડે છે, જે ડિસેમ્બર 2019 માં શરૂ થઈ હતી. બીજી પાઇપલાઇન રશિયાના પશ્ચિમી ભાગમાંથી ગેસ લાવશે. ઈરાન સંકટ અને તેલની કિંમતોથી રશિયાને રાહત અમેરિકા-ઇઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવની અસર હવે વિશ્વના ઊર્જા બજાર પર પણ દેખાવા લાગી છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ લગભગ બંધ થવા જેવી સ્થિતિથી તેલ સપ્લાયને લઈને ચિંતા વધી ગઈ છે. આનાથી દુનિયાભરમાં આર્થિક મંદીનો ખતરો પણ ઘેરાયો છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે તેલ અને ગેસની કિંમતો વધવાથી હાલમાં રશિયાને થોડો ફાયદો થયો છે. રશિયા વિશ્વના સૌથી મોટા તેલ અને કુદરતી ગેસ ભંડાર ધરાવતા દેશોમાં સામેલ છે. જોકે, યુક્રેન યુદ્ધને કારણે રશિયા હજુ પણ અમેરિકા અને યુરોપિયન દેશોના આર્થિક પ્રતિબંધોનો સામનો કરી રહ્યું છે. આ પ્રતિબંધોની અસર રશિયન અર્થતંત્ર પર સતત બની રહી છે.