નેપાળમાં એવરેસ્ટ કૌભાંડનો પર્દાફાશ:ખાવામાં બેકિંગ સોડા ભેળવીને બીમાર કરતા હતા, પછી હેલિકોપ્ટરથી રેસ્ક્યુ કરાવીને વધુ કમાણી કરતા

નેપાળમાં માઉન્ટ એવરેસ્ટ સાથે સંકળાયેલું એક મોટું કૌભાંડ સામે આવ્યું છે. કાઠમંડુ પોસ્ટના અહેવાલ મુજબ, કેટલાક શેરપા અને ટ્રેકિંગ સાથે સંકળાયેલા લોકો મળીને ખાવામાં બેકિંગ સોડા અથવા એક ખાસ દવા ભેળવીને પ્રવાસીઓને બીમાર પાડીને મોંઘા હેલિકોપ્ટર રેસ્ક્યુ દ્વારા કરોડોનો વીમા કૌભાંડ કરી રહ્યા હતા. અહેવાલ અનુસાર, નેપાળ પોલીસે આ મામલે 32 લોકો પર કેસ દાખલ કર્યો છે. આમાં ટ્રેકિંગ કંપનીના માલિકો, હેલિકોપ્ટર ઓપરેટરો અને હોસ્પિટલ સાથે સંકળાયેલા લોકો શામેલ છે. તેમના પર સંગઠિત અપરાધ અને છેતરપિંડીના આરોપો લાગ્યા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય વીમા કંપનીઓ પાસેથી પૈસા વસૂલી નેપાળના ઊંચા પહાડી વિસ્તારોમાં હેલિકોપ્ટર દ્વારા બચાવ કાર્ય ઘણીવાર લોકોનો જીવ બચાવવા માટે એક આવશ્યક રીત હોય છે. ત્યાં ઓક્સિજન ઓછો હોય છે અને હવામાન અચાનક ખરાબ થઈ શકે છે, તેથી બીમાર અથવા ફસાયેલા ટ્રેકરને ઝડપથી કાઠમંડુ પહોંચાડવા જરૂરી હોય છે. પરંતુ આ જ સિસ્ટમનો ખોટો ફાયદો પણ ઉઠાવવામાં આવી રહ્યો છે. ઉતાવળ, સ્પષ્ટ માહિતીનો અભાવ અને યોગ્ય દેખરેખ ન હોવાને કારણે અહીં એક મોટો વીમા કૌભાંડ પણ ચાલી રહ્યું છે. તપાસમાં સામે આવ્યું કે કેટલાક શેરપા, ટ્રેકિંગ એજન્સીઓ સાથે મળીને પ્રવાસીઓના ભોજનમાં બેકિંગ સોડા ભેળવી દે છે. આનાથી પ્રવાસીઓને તીવ્ર પેટમાં દુખાવો, ઉલટી અને અન્ય સમસ્યાઓ થતી હતી, જે ઊંચાઈ પર થતી બીમારી (એલ્ટિટ્યુડ સિકનેસ) જેવી લાગતી હતી. કેટલાક કિસ્સાઓમાં લોકોને ડાયમોક્સ (એક દવા જે ઊંચાઈની બીમારી માટે આપવામાં આવે છે) સાથે વધુ પાણી પીવડાવીને એવા લક્ષણો પેદા કરવામાં આવ્યા, જેથી લાગે કે સ્થિતિ ગંભીર છે. જ્યારે પ્રવાસીઓ બીમાર પડે છે, ત્યારે તેમને મોંઘા હેલિકોપ્ટર દ્વારા બચાવવા માટે દબાણ કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ નકલી મેડિકલ રિપોર્ટ અને ફ્લાઇટ દસ્તાવેજો બનાવીને આંતરરાષ્ટ્રીય વીમા કંપનીઓ પાસેથી પૈસા વસૂલવામાં આવે છે. નેપાળ ચાર્ટર સર્વિસ, એવરેસ્ટ એક્સપિરિયન્સ એન્ડ આસિસ્ટન્સ અને માઉન્ટેન રેસ્ક્યુ જેવી કંપનીઓ આ કૌભાંડમાં મુખ્યત્વે સામેલ હોવાનું કહેવાય છે. વીમા કંપનીઓ માટે સત્ય શોધવું મુશ્કેલ રિપોર્ટ મુજબ, બચાવ કામગીરી દરમિયાન એક જ હેલિકોપ્ટરમાં ઘણા લોકોને બેસાડવામાં આવે છે, પરંતુ દરેક વ્યક્તિના નામે અલગ-અલગ આખું બિલ વીમા કંપનીને મોકલવામાં આવે છે, જાણે કે દરેક માટે અલગ ઉડાન થઈ હોય. જેમ કે 4000 ડોલરની ઉડાનને 12000 ડોલરનો ક્લેમ બનાવી દેવામાં આવે છે. આ માટે નકલી ફ્લાઇટ રેકોર્ડ બનાવવામાં આવે છે. હોસ્પિટલમાં પણ નકલી કાગળો તૈયાર થાય છે. સીનિયર ડોક્ટરની ડિજિટલ સહીનો ઉપયોગ કરીને રિપોર્ટ બનાવવામાં આવે છે, જ્યારે તે ડોક્ટર તે કેસમાં સામેલ જ હોતા નથી. ઘણીવાર તો ડોકટરોને ખુદને ખબર હોતી નથી કે તેમના નામે કાગળો બનાવવામાં આવ્યા છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં નકલી રેકોર્ડ બનાવીને પ્રવાસીઓને હોસ્પિટલમાં દાખલ બતાવવામાં આવ્યા, જ્યારે ખરેખર તેઓ તે જ સમયે હોસ્પિટલની કેન્ટીનમાં બેસીને બીયર પી રહ્યા હતા. વિદેશમાં બેઠેલી વીમા કંપનીઓ માટે આ તપાસ કરવી ખૂબ મુશ્કેલ હોય છે કે દૂર પહાડોમાં ખરેખર શું થયું. 3 મોટી કંપનીઓના 6 અધિકારીઓ પકડાયા આ આખી રમતમાં શેરપા, હેલિકોપ્ટર કંપનીઓ, ટ્રેકિંગ એજન્સીઓ અને હોસ્પિટલો મળીને પૈસા વહેંચી લેતા હતા. તપાસ જાન્યુઆરીમાં શરૂ થઈ હતી, જ્યારે ત્રણ મોટી રેસ્ક્યુ કંપનીઓના 6 અધિકારીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. પ્રથમ વખત 2018માં મામલો સામે આવ્યો આ નકલી રેસ્ક્યુ કૌભાંડ નવું નથી. પહેલીવાર 2018માં તે ઉજાગર થયું હતું. ત્યારબાદ સરકારે તપાસ કરાવી, 700 પાનાનો રિપોર્ટ બનાવ્યો અને સુધારાઓની જાહેરાત કરી. 2019માં તેના પર એક લાંબો તપાસ રિપોર્ટ પણ પ્રકાશિત થયો હતો. ત્યારબાદ સરકારે નિયમો બદલીને વચેટિયાઓને હટાવ્યા હતા અને ટૂર ઓપરેટરને જવાબદાર બનાવ્યા હતા, પરંતુ ગયા વર્ષે જ્યારે નેપાળ પોલીસના સેન્ટ્રલ ઇન્વેસ્ટિગેશન બ્યુરો (CIB)એ ફરીથી તપાસ શરૂ કરી, ત્યારે જાણવા મળ્યું કે કૌભાંડ અટક્યું નથી, પરંતુ વધુ વધી ગયું છે.