પોવેલની વિદાય, કહ્યું હતું-પ્રામાણિકતાની કોઈ કિંમત હોતી નથી:ગોડાઉનમાં સામાન પર લેબલ ચોંટાડનાર યુવાનથી લઈને વૈશ્વિક અર્થતંત્રનો સૌથી મહત્વનો ચહેરો બનવા સુધીની કહાની

આઠ વર્ષ...ત્રણ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ... 66 રેટ સેટિંગ મીટિંગ...મહામારી, મોંઘવારી, રાજકીય હુમલા, ગુનાહિત તપાસ. આ બધાની વચ્ચે જેરોમ પોવેલે અમેરિકી કેન્દ્રીય બેંક ફેડરલ રિઝર્વની કમાન સંભાળી. 29 એપ્રિલે તેમણે ફેડ ચેર તરીકે છેલ્લી પોલિસી મીટિંગ લીધી. તેમની કહાની વિશ્વાસ, દબાણ અને ઇમાનદારીનું ઉદાહરણ બની ગઈ. 15 મેના રોજ ચેરમેન તરીકેનો કાર્યકાળ પૂરો થયા પછી પણ પોવેલ ફેડના ગવર્નર અને રેટ-સેટિંગ કમિટીના સભ્ય બની રહેશે. તેમણે કહ્યું કે ન્યાય વિભાગની તપાસ સંપૂર્ણ પારદર્શિતા અને અંતિમ પરિણામ પર પહોંચે ત્યાં સુધી તેમનું પદ પર રહેવું જરૂરી છે. આ નિર્ણય અસામાન્ય ચોક્કસ છે, પરંતુ કદાચ પોવેલ હંમેશા આવા જ રહ્યા છે - નિયમો કરતાં સંસ્થાની પ્રતિષ્ઠાને વધુ મહત્વ આપનારા. કોરોના મહામારીના શરૂઆતના દિવસોમાં દુનિયાની અર્થવ્યવસ્થા જાણે અચાનક થંભી ગઈ હતી. બજારો તૂટી રહ્યા હતા, સપ્લાય ચેઇન વિખેરાઈ રહી હતી અને કરોડો લોકો ભવિષ્યને લઈને ડરી ગયા હતા. માર્ચ 2020માં પોવેલે ઇમરજન્સી બેઠક બોલાવીને વ્યાજ દરોમાં ઘટાડો કર્યો. થોડા દિવસો પછી રવિવારે બીજી ઇમરજન્સી બેઠક બોલાવી અને દરો લગભગ શૂન્ય કરી દેવામાં આવ્યા. મહામારી પછી જ્યારે મોંઘવારી 40 વર્ષના હાઈ સ્તરે પહોંચી, ત્યારે પણ પોવેલ ટીકાઓના ઘેરામાં રહ્યા. ફેડે આક્રમક રીતે વ્યાજ દરો વધાર્યા. પોવેલે ચેતવણી આપી હતી કે લોકોને અને કોર્પોરેટ્સને થોડું દુઃખ સહન કરવું પડશે, પરંતુ કિંમતોને કાબૂમાં લાવવી જરૂરી છે. પરંતુ કદાચ તેમની સૌથી મોટી લડાઈ રાજકારણ સાથે રહી. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ક્યારેક તેમને ‘સ્માર્ટ’ અને મજબૂત કહ્યા હતા, પરંતુ પછીથી તે જ ટ્રમ્પ તેમને ‘સ્માર્ટ’, ‘નમ્બસ્કલ’ અને ‘મેજર લૂઝર’ જેવા શબ્દોથી નિશાન બનાવવા લાગ્યા. આ છતાં પોવેલે કદાચ જ ક્યારેય જાહેરમાં જવાબ આપ્યો. જ્યારે ફેડની સ્વતંત્રતા પર સવાલો ઉઠ્યા, ત્યારે તેમણે ખુલ્લેઆમ કહ્યું કે આ લડાઈ ફક્ત તેમની નથી, પરંતુ આ વાતની છે કે અમેરિકામાં વ્યાજ દરો આંકડાઓથી નક્કી થશે કે રાજકીય દબાણથી. પોવેલની અંગત કહાની પણ એટલી જ માનવીય છે. તેઓ શરૂઆતમાં ગોડાઉનમાં સામાન પર લેબલ લગાવવાનું કામ કરતા હતા. તેમણે ક્યારેક અર્થશાસ્ત્રને કંટાળાજનક સમજીને છોડી દીધું હતું, પરંતુ તે જ વ્યક્તિ વૈશ્વિક અર્થતંત્રનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ચહેરો બની ગયો. માત્ર એક પદનો અંત નહીં, સંસ્થાકીય વિશ્વાસની સંપૂર્ણ ગાથા છે પોવેલની કારકિર્દી જેરોમ પોવેલે 2024માં એક ઇન્ટરવ્યુમાં કહ્યું હતું કે, ‘પ્રામાણિકતાની કોઈ કિંમત હોતી નથી. અંતે તમારી પાસે ફક્ત તે જ બચે છે.’ આ જ તેમના સમગ્ર કાર્યકાળનો સાર બની ગયો. મહામારી હોય, મોંઘવારી હોય કે રાજકીય દબાણ - પોવેલે ઘણા નિર્ણયો પર ટીકા સહન કરી, પરંતુ ફેડની સ્વતંત્રતા અને પોતાની શાખ સાથે સમાધાન કર્યું નહીં. તેમની વિદાય માત્ર એક પદનો અંત નહીં, પરંતુ સંસ્થાકીય વિશ્વાસની કહાની બની ગઈ.