જાપાન અન્ય દેશોને ઘાતક હથિયારો વેચશે:50 વર્ષ પછી નીતિમાં ફેરફાર કર્યો, ઓસ્ટ્રેલિયા સાથે 7 અબજ ડોલરની ડીલ

જાપાને બીજા વિશ્વ યુદ્ધ પછી તેની શાંતિવાદી નીતિમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. વડાપ્રધાન સાને તાકાઇચીની કેબિનેટે ઘાતક હથિયારોની નિકાસ પર દાયકાઓ જૂનો પ્રતિબંધ હટાવી દીધો છે. આ અંતર્ગત હવે જાપાન ફાઇટર જેટ, મિસાઇલ અને યુદ્ધ જહાજ જેવા હથિયારો અન્ય દેશોને વેચી શકશે. મંગળવારે X પર પોસ્ટ કરતા તાકાઇચીએ કહ્યું કે હવે તમામ સંરક્ષણ ઉપકરણોનું ટ્રાન્સફર શક્ય બનશે. તેમણે કહ્યું કે હથિયારો ફક્ત તે દેશોને જ આપવામાં આવશે જેઓ UN ચાર્ટર (બંધારણ) મુજબ તેનો ઉપયોગ કરવાનું વચન આપશે. જાપાનના સંરક્ષણ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે ઘણા દેશો જાપાની હથિયારો ખરીદવામાં રસ દાખવી રહ્યા છે. તાજેતરમાં જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયા વચ્ચે 7 અબજ ડોલરનો કરાર થયો છે. આ અંતર્ગત મિત્સુબિશી હેવી ઇન્ડસ્ટ્રીઝ ઓસ્ટ્રેલિયન નૌકાદળ માટે 11 માંથી પ્રથમ 3 યુદ્ધ જહાજો બનાવશે. આ પહેલા 1976 માં લાગુ કરાયેલા નિયમો હેઠળ જાપાન ફક્ત બિન-ઘાતક સૈન્ય ઉપકરણોની જ નિકાસ કરી શકતું હતું. આમાં દેખરેખ અને માઇન સ્વીપિંગ જેવા ઉપકરણોનો સમાવેશ થતો હતો. જાપાનની 'શાંતિવાદી નીતિ' શું હતી? બીજા વિશ્વ યુદ્ધ અને હિરોશિમા-નાગાસાકી પરમાણુ હુમલા પછી, જાપાને નક્કી કર્યું કે તે યુદ્ધથી દૂર રહેશે. બંધારણના અનુચ્છેદ 9 માં સ્પષ્ટપણે લખવામાં આવ્યું હતું કે જાપાન યુદ્ધ કરશે નહીં અને સેના ફક્ત આત્મરક્ષા સુધી મર્યાદિત રહેશે. આ જ કારણોસર, જાપાને સેલ્ફ ડિફેન્સ ફોર્સ (SDF) બનાવી. 1976માં જાપાને ઘાતક હથિયારોની નિકાસ પર લગભગ સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. જોકે, 2014માં થોડી છૂટછાટ આપવામાં આવી હતી, પરંતુ કડક મર્યાદાઓ યથાવત રહી હતી. હવે નવા નિર્ણયમાં જાપાને તેની શાંતિ નીતિમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. 17 દેશ જાપાન પાસેથી હથિયારો ખરીદી શકે છે અલ જઝીરા અનુસાર, આ નિર્ણય હેઠળ ઓછામાં ઓછા 17 દેશો જાપાન પાસેથી હથિયારો ખરીદી શકશે. આમાં ઓસ્ટ્રેલિયા, ન્યુઝીલેન્ડ, ફિલિપાઈન્સ અને ઇન્ડોનેશિયા જેવા દેશો સામેલ છે. જો વધુ દેશો જાપાન સાથે કરાર કરશે તો આ યાદી વધી શકે છે. જ્યારે, જાપાની અખબાર અસાહી અનુસાર જાપાન એવા દેશોને હથિયારો નહીં વેચે જ્યાં હાલમાં યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે. જોકે ખાસ સંજોગોમાં જેમ કે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાનો મામલો હોય તો તેમાં છૂટછાટ આપી શકાય છે. બદલાતા સુરક્ષા માહોલની અસર બદલાતી સુરક્ષા પરિસ્થિતિઓને કારણે આ બદલાવ લાવવામાં આવ્યો છે. ખાસ કરીને ઇન્ડો-પેસિફિકમાં ચીનની વધતી તાકાત, ઉત્તર કોરિયાના મિસાઈલ પરીક્ષણો અને રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ જેવી ઘટનાઓ તેના મુખ્ય કારણો માનવામાં આવે છે. હવે જાપાન માત્ર શાંતિવાદી દેશ રહેવા નથી માંગતો, પરંતુ પ્રાદેશિક સુરક્ષામાં એક સક્રિય અને જવાબદાર ભાગીદાર બનવા માંગે છે. અલ જઝીરા અનુસાર, તાકાઇચીએ આ નિર્ણયને બદલાતી વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓ સાથે જોડ્યો. તેમના મતે, વર્તમાન સમયમાં કોઈ પણ દેશ એકલા પોતાની શાંતિ અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરી શકતો નથી, તેથી સહયોગ અને ભાગીદારી જરૂરી બની ગઈ છે. જાપાનના ડિફેન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીને શું ફાયદો થશે જાપાનના આ નિર્ણયને માત્ર વિદેશ નીતિમાં બદલાવ જ નહીં, પરંતુ તેની ડિફેન્સ ઇન્ડસ્ટ્રી માટે એક મોટો ટર્નિંગ પોઈન્ટ માનવામાં આવી રહ્યો છે. દાયકાઓ સુધી હથિયારોની નિકાસ પર પ્રતિબંધ હોવાને કારણે, જાપાનની સંરક્ષણ કંપનીઓ ઘરેલું ઓર્ડર સુધી સીમિત હતી, જેના કારણે તેમની વૃદ્ધિ ધીમી રહી. હવે આ અવરોધ દૂર થવાથી કંપનીઓ માટે વૈશ્વિક બજાર ખુલી ગયું છે, જેનાથી ઘરેલું ડિફેન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીને સ્કેલ વધારવાની તક મળશે. સૌથી મોટો ફાયદો એ થશે કે જાપાની કંપનીઓને મોટા પાયે નવા ગ્રાહકો મળશે. અત્યાર સુધી અમેરિકા, રશિયા અને યુરોપિયન દેશોનું હથિયાર બજાર પર પ્રભુત્વ હતું, પરંતુ હવે જાપાન પણ તેમાં પ્રવેશ કરી રહ્યું છે. રોજગાર અને અર્થતંત્ર પર પણ તેની અસર પડશે. સંરક્ષણ ઉત્પાદનમાં નવી નોકરીઓ બનશે, સપ્લાય ચેઇન મજબૂત થશે અને નાના-નાના સપ્લાયર્સ પણ આ ઇકોસિસ્ટમ સાથે જોડાશે. આનાથી જાપાનના અર્થતંત્રને પણ ટેકો મળશે.