ઈરાનમાં અસલી કંટ્રોલ કોની પાસે?:સરકાર અને સેના આમને-સામને, મુજતબા ખામેનીને નથી મળી શકતા રાષ્ટ્રપતિ; રિપોર્ટમાં ચોંકાવનારા દાવા

ઈરાનમાં સરકાર અને ધાર્મિક સેના (IRGC) વચ્ચે સંઘર્ષ વધવાના સમાચાર છે. તેહરાન ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, ઈરાનની શક્તિશાળી સેના જેવી સંસ્થા ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) અને રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પજશકિયાન વચ્ચે સત્તા માટે ખેંચતાણ ચાલી રહી છે. અખબાર મુજબ IRGC એ દેશનો કંટ્રોલ હવે પોતાના હાથમાં લઈ લીધો છે. દાવો એ પણ છે કે રાષ્ટ્રપતિ પજશકિયાનની મુલાકાત સુપ્રીમ લીડર મુજતબા ખામેની સાથે થઈ શકી નથી. આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ઈરાનને લઈને એક મોટો દાવો કર્યો. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવા માટે વાતચીત ચાલુ છે. ટ્રમ્પના મતે, તેમની ટીમ કેટલાક 'સમજદાર' ઈરાની નેતાઓના સંપર્કમાં છે અને વાતચીત દ્વારા પરિસ્થિતિને શાંત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. જોકે, ઈરાને ટ્રમ્પના આ દાવાને તરત જ નકારી કાઢ્યો. ઈરાની અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કહ્યું કે કોઈપણ પ્રકારની સીધી વાતચીત ચાલી રહી નથી. ટ્રમ્પનો દાવો નકારાયા પછી આ સવાલ ઉઠવા લાગ્યો કે આખરે ઈરાનમાં અસલી કંટ્રોલ કોની પાસે છે. રાષ્ટ્રપતિના નિર્ણયોમાં IRCG દખલગીરી કરી રહી છે રિપોર્ટ અનુસાર પજેશકિયાન કોઈ મોટો નિર્ણય લઈ શકતા નથી. IRCG, જેનું કામ અમેરિકાના હુમલાઓનો જવાબ આપવાનું હતું, હવે સરકારના મહત્વના નિર્ણયો પણ લઈ રહ્યું છે. અખબારે સૂત્રોને ટાંકીને જણાવ્યું છે કે પજેશકિયાને 26 માર્ચે નવા ગુપ્તચર મંત્રીની નિમણૂક કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. તેઓ હુસૈન દેહગાનને આ પદ આપવા માંગતા હતા, પરંતુ IRCG ચીફ અહેમદ વહીદીએ તેને રોકી દીધું. વહીદીએ આ પદ ત્યારે સંભાળ્યું હતું, જ્યારે યુદ્ધની શરૂઆતમાં અગાઉના કમાન્ડર મોહમ્મદ પાકપુર માર્યા ગયા હતા. વહીદીનું કહેવું છે કે યુદ્ધની સ્થિતિમાં તમામ મહત્વપૂર્ણ અને સંવેદનશીલ પદો પર IRGC જ નિમણૂક કરશે અને તે જ તેમને સંભાળશે. સામાન્ય રીતે ઈરાનની વ્યવસ્થામાં રાષ્ટ્રપતિ ગુપ્તચર મંત્રીનું નામ ત્યારે જ નક્કી કરે છે, જ્યારે સુપ્રીમ લીડરની મંજૂરી મળી જાય છે, કારણ કે સુરક્ષા સંબંધિત મામલાઓમાં અંતિમ અધિકાર તેમની પાસે જ હોય છે. IRGC સિસ્ટમ પર પકડ મજબૂત કરી રહ્યું છે અખબાર લખે છે કે ઈરાનમાં સુપ્રીમ લીડર કોણ છે, તેને લઈને સ્થિતિ સ્પષ્ટ નથી. 28 ફેબ્રુઆરીના રોજ જ્યારે યુદ્ધ શરૂ થયું તે જ દિવસે અયાતુલ્લાહ અલી ખામેની અને ઘણા મોટા નેતાઓ માર્યા ગયા હતા. થોડા દિવસો પછી ખામેનીના પુત્ર મુજતબા ખામેનીને સર્વોચ્ચ નેતા બનાવવામાં આવ્યા, પરંતુ ત્યારથી તેઓ ન તો સામે આવ્યા છે અને ન તો સીધું કોઈ નિવેદન આપ્યું છે. તેમના સંદેશાઓ ફક્ત ટીવી પર વાંચીને સંભળાવવામાં આવી રહ્યા છે. રિપોર્ટ અનુસાર, હવે IRGCના મોટા અધિકારીઓની એક ‘મિલિટરી કાઉન્સિલ’ રોજિંદા નિર્ણયો લઈ રહી છે. એટલું જ નહીં, IRGCએ મુજતબાની આસપાસ કડક સુરક્ષા ગોઠવી દીધી છે. અહીં સુધી કે દેશની સ્થિતિ સાથે જોડાયેલા સરકારી રિપોર્ટ્સ પણ તેમના સુધી પહોંચવા દેવામાં આવી રહ્યા નથી. અખબારે સૂત્રોને ટાંકીને જણાવ્યું છે કે રાષ્ટ્રપતિ પજશકિયાન અને ખામેની વચ્ચે તાજેતરના દિવસોમાં કોઈ સંપર્ક થયો નથી. પજશકિયાને ઘણી વખત સુપ્રીમ લીડરને મળવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ IRGCએ તેમની વાતને અવગણી દીધી. રાષ્ટ્રપતિ અને IRGC વચ્ચે મતભેદ પહેલાથી જ સામે આવવા લાગ્યા હતા. પજશકિયાન એ વાતથી નારાજ હતા કે IRGC પડોશી દેશોને નિશાન બનાવીને તણાવ વધારી રહ્યું છે. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે તેનાથી ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થા પર લાંબા સમય સુધી ખરાબ અસર પડશે. પહેલેથી જ ઘણા અઠવાડિયાના યુદ્ધને કારણે ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થા નબળી પડી ચૂકી છે અને દારૂગોળો પણ ઓછો થતો જાય છે. હોર્મુઝ પર પણ IRGC નો કંટ્રોલ ઈરાનમાં હવે IRGC, જે નિયમિત સેનાથી અલગ કામ કરે છે, દેશની કમાન સંભાળતું દેખાઈ રહ્યું છે. IRGC ની શરૂઆત 1979 ની ક્રાંતિ પછી એક અર્ધસૈનિક દળ તરીકે થઈ હતી, પરંતુ સમય જતાં તે ખૂબ શક્તિશાળી બની ગયું. આજે તે ઓઈલ, ટ્રાન્સપોર્ટ, બેન્કિંગ અને રિયલ એસ્ટેટ જેવા મોટા સેક્ટરમાં પણ કામ કરે છે અને પોતાની કમાણીથી પોતાને મજબૂત બનાવે છે. હવે હોર્મુઝ જેવા મહત્વના ઓઈલ માર્ગનું નિયંત્રણ પણ IRGC પાસે છે, જેને ઈરાને અસરકારક રીતે બંધ કરી દીધો છે. મુજતબા ખામેની ક્યાં છે, તે પણ સ્પષ્ટ નથી. આ જ કારણોસર IRGC એ પોતાની પકડ વધુ મજબૂત કરી લીધી છે. કેટલાક લોકોનું કહેવું છે કે મુજતબાનું મૃત્યુ થઈ ગયું છે. જ્યારે કેટલાક અહેવાલોમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તેઓ કદાચ કોમામાં છે. ટ્રમ્પે પણ ઈશારો કર્યો છે કે તેમની હાલત ગંભીર હોઈ શકે છે, જ્યારે અમેરિકી સંરક્ષણ મંત્રી પીટ હેગસેથે કહ્યું કે તેમનો ચહેરો ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થયો છે. --------------------------------- ઈરાન યુદ્ધ સંબંધિત આ સમાચાર પણ વાંચો… રિપોર્ટ-અમેરિકાની ઈરાનમાં ઘૂસીને યુરેનિયમ જપ્ત કરવાની તૈયારી:ટ્રમ્પ 10 હજાર વધારાના સૈનિકો મોકલી રહ્યા છે, એપ્રિલ સુધીમાં યુદ્ધ સમાપ્ત કરવાનો હેતુ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ ઈરાન વિરુદ્ધ જમીની કાર્યવાહી કરવાનો આદેશ આપી શકે છે. અમેરિકી અખબાર ધ વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલના રિપોર્ટ અનુસાર, ટ્રમ્પ ઈરાન પાસે રહેલા યુરેનિયમને પોતાના કબજામાં લેવા માંગે છે. ઈરાન પાસે લગભગ 400 કિલો સમૃદ્ધ (એનરિચ્ડ) યુરેનિયમ છે, જેનો ઉપયોગ પરમાણુ બોમ્બ બનાવવામાં થઈ શકે છે. ટ્રમ્પે પોતાના સહયોગીઓને કહ્યું છે કે ઈરાનને આ યુરેનિયમ છોડવું જ પડશે. જો વાતચીતથી વાત ન બની, તો તેને જબરદસ્તી પણ લઈ શકાય છે. વાંચો સંપૂર્ણ સમાચાર…