ટ્રમ્પ-પુતિનના સમર્થન છતાં હંગેરીમાં ચૂંટણી હાર્યા ઓર્બન:16 વર્ષ પછી સત્તામાંથી બહાર, જૂના સાથી પીટર મગ્યાર ભારે બહુમતીથી જીત્યા

વિક્ટર ઓર્બન હંગેરીના વડાપ્રધાનની ચૂંટણી હારી ગયા છે. તેઓ 16 વર્ષથી સત્તામાં હતા. વિરોધ પક્ષની ટિસ્ઝા પાર્ટીના પીટર મગ્યાર આગામી વડાપ્રધાન બનશે. મગ્યાર અગાઉ ઓર્બનની પાર્ટી ફિડેઝ સાથે સંકળાયેલા હતા, પરંતુ પાર્ટીમાં ભ્રષ્ટાચાર વિરુદ્ધ તેઓ તેમનાથી અલગ થઈ ગયા હતા. ઓર્બન વિશ્વના એવા ગણ્યા-ગાંઠ્યા નેતાઓમાંના એક છે, જેમના અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ, રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન અને ઇઝરાયલી પીએમ બેન્જામિન નેતન્યાહુ સાથે ગાઢ સંબંધો છે. ન્યૂઝ એજન્સી AP અનુસાર, આ વખતે ચૂંટણીમાં લગભગ 80% રેકોર્ડ મતદાન થયું હતું. પરિણામોને મોટા રાજકીય ઉલટફેર તરીકે જોવામાં આવી રહ્યા છે. તેની અસર યુરોપ અને વૈશ્વિક રાજનીતિ પર પડશે. ઓર્બનના સમર્થનમાં વેન્સ પોતે પહોંચ્યા હતા અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સે 7 એપ્રિલ 2026ના રોજ હંગેરીની રાજધાની બુડાપેસ્ટની મુલાકાત લીધી. તેમની આ મુલાકાત ઘણી ચર્ચામાં રહી, કારણ કે તે હંગેરીની સંસદીય ચૂંટણીના માત્ર પાંચ દિવસ પહેલા થઈ હતી અને તેને વડાપ્રધાન વિક્ટર ઓર્બનના સમર્થન તરીકે જોવામાં આવી હતી. અમેરિકી ઇતિહાસમાં આવું પહેલીવાર બન્યું છે કે જ્યારે કોઈ વર્તમાન ઉપરાષ્ટ્રપતિ બીજા દેશમાં જઈને કોઈ ખાસ નેતાના પક્ષમાં ચૂંટણી પ્રચાર કરતા જોવા મળ્યા હોય. ટિસ્ઝા પાર્ટીની 138 બેઠકો સાથે મોટી જીત BBC મુજબ, શરૂઆતના પરિણામોમાં ટિસ્ઝા પાર્ટીએ 199માંથી 138 બેઠકો પર જીત મેળવી છે. જ્યારે, ઓર્બનની ફિડેસ પાર્ટીને માત્ર 55 બેઠકો જ મળી છે. ટિસ્ઝાને લગભગ 53% અને ફિડેસને લગભગ 37% મત મળ્યા. આ ચૂંટણી પરિણામો પછી હંગેરીની રાજધાની બુડાપેસ્ટમાં મોડી રાત સુધી ઉજવણી ચાલુ રહી. ડેન્યુબ નદી કિનારે હજારો લોકો એકઠા થયા. કારના હોર્ન, ઝંડા અને નારાબાજી વચ્ચે ઉજવણી ચાલુ રહી. ઘણી જગ્યાએ લોકોએ 'રશિયનો ઘરે જાઓ' જેવા નારા લગાવ્યા. હંગેરીમાં ઉજવણીની 4 તસવીરો… ટ્રમ્પના નજીકના મનાય છે ઓર્બન ઓર્બને પોતાની હાર સ્વીકારી લીધી છે અને પોતાના સમર્થકોનો આભાર માન્યો. તેમણે કહ્યું કે હવે તેઓ વિપક્ષમાંથી દેશની સેવા કરશે. ઓર્બનને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નજીકના સહયોગી માનવામાં આવે છે. તાજેતરમાં ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વેન્સે ચૂંટણી પહેલા હંગેરીનો પ્રવાસ કર્યો હતો અને તેમનું સમર્થન કર્યું હતું. ઓર્બન યુરોપમાં ટ્રમ્પના સૌથી ભરોસાપાત્ર સહયોગી રહ્યા છે. 2016માં ટ્રમ્પના પહેલીવાર ચૂંટણી લડવાની ઘોષણા પર ઓર્બન પહેલા યુરોપિયન નેતા હતા જેમણે તેમને સમર્થન આપ્યું હતું. ઓર્બનને પુતિનના પણ સમર્થક માનવામાં આવે છે ઓર્બન રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનના નજીકના મનાય છે. તેમની રાજનીતિ રશિયા સાથે નિકટતા અને યુરોપિયન યુનિયનથી અંતર પર આધારિત રહી છે. તેમણે રશિયા પર લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધોનો ઘણી વખત વિરોધ કર્યો અને યુક્રેન યુદ્ધ વહેલી તકે સમાપ્ત કરવાની વાત કરી. તેમના ટીકાકારોનું કહેવું છે કે આ વલણ રશિયાને ખુશ કરવા માટે છે. ઓર્બને રશિયાના મોટા હુમલા સામે યુક્રેનને સમર્થન આપવાના યુરોપિયન યુનિયનના પ્રયાસોમાં વારંવાર અવરોધ ઊભો કર્યો. સાથે જ તેમણે પુતિન સાથે ગાઢ સંબંધો જાળવી રાખ્યા અને રશિયાથી ઊર્જા આયાત પર હંગેરીની નિર્ભરતા સમાપ્ત કરવાનો ઇનકાર કર્યો. પીટર મગ્યારનો રાજકીય એજન્ડા અને વચનો જીત બાદ પીટર મગ્યારે કહ્યું કે જનતાએ જૂઠાણા પર સત્યને પસંદ કર્યું છે. તેમણે યુરોપિયન યુનિયન (EU) અને NATO સાથે સંબંધો મજબૂત કરવાનું વચન આપ્યું. EUએ જોશે કે મગ્યાર યુક્રેનને લઈને હંગેરીની નીતિમાં શું ફેરફાર કરે છે. માનવામાં આવે છે કે વિદેશ નીતિમાં મોટો ફેરફાર આવી શકે છે. મગ્યારે ભ્રષ્ટાચાર ખતમ કરવા, ન્યાયપાલિકાની સ્વતંત્રતા પુનઃસ્થાપિત કરવા અને શિક્ષણ-સ્વાસ્થ્યમાં સુધારાની વાત કરી. આ સાથે તેમણે ઓર્બન કાળની 'પેટ્રોનેજ સિસ્ટમ' (NER) ખતમ કરવાનું વચન આપ્યું. ઓર્બન ન જીતવાના શું કારણો? વિક્ટર ઓર્બન 2010માં પહેલીવાર હંગેરીની સત્તામાં આવ્યા અને ત્યારથી તેમના પર ઘણા આરોપો લાગતા રહ્યા છે. આરોપ છે કે સત્તામાં આવતા જ તેમણે સિસ્ટમ પોતાના હિસાબે બદલવાનું શરૂ કર્યું. તેમણે ચૂંટણીના એવા નિયમો નક્કી કર્યા કે ફાયદો તેમની ફિદેસ પાર્ટીને મળે. તેમના પર એવો પણ આરોપ છે કે તેમણે દેશના લગભગ 80% મીડિયા અને સરકારી સંસ્થાઓને નિયંત્રણમાં રાખી હતી. તેમણે EUમાં પોતાના નજીકના લોકો માટે ઘણી મુશ્કેલીઓ ઊભી કરી, જેના કારણે હંગેરીના ઘણા નિર્ણયો વિવાદોમાં આવી ગયા.