'રાજા શિવાજી' માટે અભિષેક-સલમાને એકપણ રૂપિયો નથી લીધો:રિતેશ દેશમુખને 10 વર્ષના તપનું ફળ મળ્યું; છત્રપતિ સંભાજી રાજેના પરિવારની પ્રતિક્રિયા જણાવી

રિતેશ દેશમુખ આ દિવસોમાં તેની ફિલ્મ 'રાજા શિવાજી' ને લઈને ચર્ચામાં છે. આ માત્ર એક ફિલ્મ નથી, પરંતુ છત્રપતિ શિવાજી મહારાજની શૌર્ય ગાથા છે, જેને રિતેશે એક્ટર, લેખક, ડિરેક્ટર અને પ્રોડ્યુસર તરીકે પડદા પર ઉતારી છે. દિવ્ય ભાસ્કર સાથેની વાતચીતમાં રિતેશે ફિલ્મ સાથે જોડાયેલા ઘણા ભાવનાત્મક કિસ્સાઓ શેર કર્યા અને એક પિતા, એક પુત્ર અને એક ફિલ્મ નિર્માતા તરીકે પોતાની ભાવનાઓ રજૂ કરી. તેણે સૌથી મોટો ખુલાસો કાસ્ટની ફીને લઈને કર્યો. રિતેશે જણાવ્યું કે સલમાન ખાન, અભિષેક બચ્ચન અને વિદ્યા બાલન જેવા મોટા સિતારાઓએ આ ઐતિહાસિક ફિલ્મ માટે એક પણ રૂપિયો લીધો નથી. અભિષેકે તો ફીને બદલે રિતેશની માતાના હાથનો બનેલો 'ઠેચા' (મહારાષ્ટ્રીયન વાનગી) માંગ્યો. રિતેશે પોતાના 10 વર્ષના સંઘર્ષ, પિતા વિલાસરાવ દેશમુખ દ્વારા અપાયેલી શીખ અને પોતાના પર લાગેલા કોમેડી એક્ટરના ટેગને તોડવા પર પણ ખૂલીને વાત કરી. પ્રશ્ન: સલમાન ખાન, અભિષેક બચ્ચન અને વિદ્યા બાલન જેવા કલાકારોએ ફિલ્મ માટે કોઈ ફી લીધી નથી? જવાબ: હા, આ બિલકુલ સાચું છે. અમે એક મરાઠી ફિલ્મને મોટા સ્તરે બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા. જ્યારે મેં અભિષેક બચ્ચનને વાર્તા સંભળાવી અને જણાવ્યું કે, હું તેને ડિરેક્ટ કરી રહ્યો છું અને આ છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ પર છે, ત્યારે તેમણે કહ્યું- 'મને પૈસા નથી જોઈતા, મને બસ તારી માતાના હાથનો બનાવેલો ઠેચા જોઈએ છે.' વિદ્યા બાલન, બોમન ઈરાની, ફરદીન ખાન કોઈએ પણ પૈસા લીધા નથી. અહીં સુધી કે જેનેલિયા અને મેં પણ એક્ટિંગ, ડિરેક્શન કે પ્રોડક્શનની કોઈ ફી લીધી નથી. બધાએ આ ફિલ્મ મહારાજ છત્રપતિ શિવાજી પ્રત્યે સન્માન અને આસ્થાને કારણે કરી છે. પ્રશ્ન: સલમાન ખાનને 'જીવા મહાલે' વાળા કેમિયો માટે કેવી રીતે રાજી કર્યા? જવાબ: સલમાન ભાઉએ તો પોતે મને કહ્યું હતું કે- 'તમે ફિલ્મ બનાવી રહ્યા છો, તો મારા માટે પણ એક રોલ લખજો. મારા વગર તમે ફિલ્મ નહીં બનાવો.' તેમનો પ્રેમ જ એવો છે. મેં વિચાર્યું કે જો તેઓ આવી રહ્યા છે, તો તેમના ચાહકોને સ્ક્રીન પર તેમને જોઈને મજા આવવી જોઈએ. જ્યારે મેં તેમને જીવા મહાલેના પાત્રમાં સ્ક્રીન પર ઉતાર્યા અને હવે લોકોના જે રિએક્શન આવી રહ્યા છે, તેમના ફોટો વાયરલ થઈ રહ્યા છે, તે જોઈને મને ડિરેક્ટર તરીકે ખૂબ ખુશી થઈ રહી છે. મને લાગે છે કે હું તેમની પર્સનાલિટી સાથે ન્યાય કરી શક્યો. પ્રશ્ન: 'રાજા શિવાજી' તમારા માટે માત્ર એક ફિલ્મ નથી, પરંતુ એક મોટી જવાબદારી છે. તેને બનાવવામાં 10 વર્ષ કેવી રીતે લાગ્યા? જવાબ:10 વર્ષ પહેલા અમે છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ પર ફિલ્મ બનાવવાનું વિચાર્યું હતું. ઘણી વાર પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ તારાઓ જાણે એકસાથે આવી શકતા ન હતા. 2016 થી 2019 સુધી પ્રયાસ કર્યો, પછી કોવિડ આવી ગયો. આખરે 2023માં કામ શરૂ થયું અને હવે 2026માં તે રિલીઝ થઈ છે. મહારાજ અમારા માટે પહેલા સુપરહીરો છે, અમારું ગૌરવ છે. આવી સ્થિતિમાં, તેમના દ્વારા રચાયેલા ઇતિહાસને યોગ્ય રીતે પડદા પર લાવવો એક મોટી જવાબદારી હતી, કારણ કે લોકોની આસ્થા તેમની સાથે જોડાયેલી છે. પ્રશ્ન: ટ્રેલર લોન્ચ પર તમે ખૂબ જ ભાવુક થઈ ગયા હતા, જેનેલિયાની આંખોમાં પણ આંસુ હતા. તે સમયે શું અનુભવાઈ રહ્યુ હતું? જવાબ: જ્યારે તમે કોઈ પ્રોજેક્ટ પર વર્ષો સુધી કામ કરો છો અને જુઓ છો કે સંજય દત્ત, અભિષેક બચ્ચન જેવા લોકો કોઈ સ્વાર્થ વિના તમારી મદદ કરવા આવે છે, ત્યારે તમે ભાવુક થઈ જાઓ છો. મને લાગ્યું કે જીવનમાં મેં જે પણ સંબંધો કમાયા છે, આજે તે બધા મહારાજજી પ્રત્યેની પોતાની ફરજ રૂપે મારી સાથે ઊભા છે. આ તે જ ભાવના હતી. પ્રશ્ન: ત્રણ કલાકની ફિલ્મમાં મહારાજના આટલા મોટા જીવનને સમાવવું કેટલું મુશ્કેલ હતું? જવાબ: તેમનું જીવન અને કીર્તિ એટલી વિશાળ છે કે, એક ફિલ્મમાં બધું જ સમાવી શકાતું નથી. એટલે અમે એક ભાગ પસંદ કર્યો. અમે વિચાર્યું કે એ બતાવીએ કે તેમનો જન્મ એ જ સમયે અને એ જ સંજોગોમાં શા માટે થયો? જેમ શ્રીકૃષ્ણનો જન્મ એ જ કારાગૃહમાં થવાનો નક્કી હતો, તેમ જ તે સમયના અંધકારને દૂર કરવા માટે મહારાજનો જન્મ થયો. આ વાર્તા જેટલી તેમની છે, તેટલી જ તેમના પરિવારની પણ છે કે તેમના માતા-પિતા અને ભાઈ કયા સમયગાળામાંથી પસાર થયા. પ્રશ્ન: ઐતિહાસિક સત્ય અને સિનેમેટિક લિબર્ટી (સ્વતંત્રતા) વચ્ચે સંતુલન કેવી રીતે જાળવ્યું? જવાબ: ઇતિહાસમાં તારીખો અને ઘટનાઓ નોંધાયેલી હોય છે, પરંતુ તેમની વચ્ચેના સંબંધો અને લાગણીઓ નહીં. મહારાજ અને તેમના મોટા ભાઈ શંભુરાજે વચ્ચે શું વાતો થતી હતી, માતા જીજાબાઈ સાથે તેમનો કેવો સંબંધ હતો... આ બધું સાહિત્યમાં મળતું નથી. આવી સ્થિતિમાં, અમારે માન-મર્યાદાને ધ્યાનમાં રાખીને તે સંબંધોને ઘડવા પડ્યા, જેથી ઇતિહાસ સાથે કોઈ છેડછાડ ન થાય અને દર્શકોની ભાવનાઓને ઠેસ ન પહોંચે. પ્રશ્ન: મહારાજનું પાત્ર ભજવતી વખતે તમારામાં કેવું ભાવનાત્મક પરિવર્તન ચાલી રહ્યુ હતું? જવાબ: લખતી વખતે જ મને સમજાઈ ગયું હતું કે, મહારાજ માત્ર યુદ્ધભૂમિમાં આક્રમક નહોતા, પરંતુ ખૂબ સંવેદનશીલ પણ હતા. તેઓ દૂરનું વિચારતા હતા. ગનીમી કાવા (ગોરિલા યુદ્ધ) માત્ર હથિયારોની લડાઈ નહીં, પરંતુ માઇન્ડ ગેમ પણ હતી. જો તમારે મોટી છલાંગ લગાવવી હોય, તો બે ડગલાં પાછળ લેવા જ પડે છે. મેં પડદા પર તેમના તે જ શાંત અને વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિકોણને જીવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. પ્રશ્ન: ફિલ્મને લઈને અત્યાર સુધીનો સૌથી સારો પ્રતિભાવ કોના તરફથી મળ્યો? જવાબ: સૌથી સંતોષકારક પ્રતિભાવ છત્રપતિ સંભાજી રાજેના પરિવાર તરફથી મળ્યો. તેમણે ફિલ્મ જોઈ અને અમારા વખાણ કર્યા. જ્યારે તેમના પરિવારે કહ્યું કે, તેમને અમારું કામ ગમ્યું, ત્યારે મારા હૃદય પરથી એક મોટો બોજ ઉતરી ગયો. એવું લાગ્યું કે અમે અમારી જવાબદારી બરાબર નિભાવી લીધી. પ્રશ્ન: 'એક વિલન' અને 'રેડ 2' જેવી ફિલ્મોથી તમે તમારા પર લાગેલા 'કોમેડી એક્ટર'ના ટેગને કેવી રીતે તોડ્યો? જવાબ: કોમેડી શૈલીએ મને ઇન્ડસ્ટ્રીમાં ટકી રહેવામાં ઘણી મદદ કરી. એક સમય હતો જ્યારે મારી કોમેડી ફિલ્મો સતત હિટ થઈ રહી હતી. પરંતુ સિનેમા સમય સાથે બદલાય છે. જો તમે એક જ ફ્રેમમાં અટવાયેલા રહેશો, તો જૂના થઈ જશો. પોતાને અપગ્રેડ કરવું જરૂરી હતું, તેથી મેં ગંભીર અને નકારાત્મક ભૂમિકાઓ કરી. દર્શકોએ જ મને તે ટેગમાંથી બહાર કાઢ્યો છે. પ્રશ્ન: તમે હિન્દી સિનેમામાં પણ હિટ છો, તો પછી મરાઠી સિનેમાને આટલું આગળ લઈ જવાનું વિઝન ક્યાંથી આવ્યું? જવાબ: આ મારા પિતાજી (સ્વર્ગસ્થ વિલાસરાવ દેશમુખ)ને કારણે છે. તેમણે મને કહ્યું હતું- 'તું હિન્દી ફિલ્મોમાં કામ કરી રહ્યો છે, પણ તારી મરાઠી ફિલ્મો માટે શું કરીશ?' ત્યારે મેં મુંબઈ ફિલ્મ કંપની બનાવી. આજ સુધી અમે 7 ફિલ્મો બનાવી છે અને બધી મરાઠી છે. જે માટીમાં તમે જન્મ્યા છો, તેને કંઈક પાછું આપવું એ તમારી ફરજ બને છે. પિતાજી આજે ઉપરથી એ જ દુઆ આપી રહ્યા હશે કે તેં સારું કર્યું.