બંગાળમાં ગાયની કુરબાની પર પ્રતિબંધ, હિંદુઓ કેમ નારાજ?:કહ્યું- દીદીથી પરેશાન થઈને સરકાર બદલી, ભાજપે 2500 કરોડ રૂપિયાનો ધંધો બગાડ્યો

પશ્ચિમ બંગાળના પૂર્વ મેદિનીપુરમાં રહેતા સુખદેવ મંડળ ખેતી કરે છે. તેનાથી જ પરિવારનો ખર્ચ ચાલે છે. આ વર્ષે દીકરીના લગ્ન કરવાના છે, તેથી એક વર્ષ પહેલા બેંકમાંથી લોન લઈને પશુઓ ખરીદ્યા હતા. એવી આશા હતી કે બકરી ઈદ પર વેચાઈ જશે અને લગ્નનો ખર્ચ નીકળી જશે, પરંતુ બંગાળ સરકારના એક નિર્ણયે તેમની આશા તોડી નાખી. 13 મે એટલે કે બકરી ઈદના 15 દિવસ પહેલાં બંગાળ સરકારે એક નોટિસ જાહેર કરી. તેમાં ગૌહત્યા સંબંધિત 1950ના કાયદા અને 2018ના કલકત્તા હાઈકોર્ટના આદેશનો ઉલ્લેખ કરતા કહેવામાં આવ્યું કે 'ફિટનેસ સર્ટિફિકેટ' વિના કોઈ પણ ગાય-ભેંસની કુરબાની આપવામાં આવશે નહીં. આ નિર્ણય પછી સુખદેવ ચિંતિત છે કે તેઓ પશુઓ લઈને ક્યાં જાય. તેમનો ખર્ચ કેવી રીતે ઉઠાવે અને બેંકની લોન કેવી રીતે ચૂકવે. તેઓ કહે છે, ‘કોઈને ફાંસી આપતા પહેલા પણ સમય મળે છે, અમને તે પણ ન મળ્યો.‘ 28 મે એટલે કે આજે બકરી ઈદ છે. આ નિર્ણયથી મુસ્લિમો પણ નારાજ છે. તેમને કુરબાની માટે પશુઓ મળી રહ્યા નથી. હિંદુ વેપારીઓ બોલ્યા… દીદીથી પરેશાન થઈને સરકાર બદલી, BJPએ ધંધો બરબાદ કર્યો બંગાળમાં પશુ હાટ બજારો સાથે લગભગ 3.7 કરોડ લોકોની રોજીરોટી સીધી રીતે જોડાયેલી છે. બંગાળમાં બકરી ઈદ પર લગભગ ત્રણ અઠવાડિયા માટે પશુઓનું બજાર લાગે છે. આ દરમિયાન લગભગ ₹2000 થી 2,500 કરોડનો વેપાર થાય છે. ફક્ત કોલકાતા અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં રોજ 1 થી 2 કરોડ રૂપિયાનો કારોબાર થાય છે. આ કામ સાથે જોડાયેલા સુખદેવ ગુસ્સામાં કહે છે, ‘સરકારના નિર્ણયે અમારો વેપાર ઠપ્પ કરી દીધો છે. આ આશામાં બેંકોમાંથી લોન લીધી હતી કે કુરબાની પછી પૈસા ભરી દઈશું. આખું વર્ષ ગાય-ભેંસને ખવડાવ્યું. જ્યારે વેચવાનો વારો આવ્યો, ત્યારે નવો નિયમ આવી ગયો. હવે સરકાર જ જણાવે કે દેવું કેવી રીતે ચૂકવીએ. બાળકોના ભણતર અને પરિવારનો ખર્ચ ક્યાંથી કાઢીએ. ‘દીદીની 15 વર્ષની ખરાબ નીતિઓના કારણે સરકાર બદલાઈ. જય શ્રી રામ બોલીને રાજ્યમાં નવી સરકાર લાવ્યા, પરંતુ હવે BJP સરકારની નીતિઓએ અમારી પરેશાની વધારી દીધી છે. હવે લાગે છે કે સુવેન્દુ બાબુની સરકાર પણ બદલવી પડશે.’ પૂર્વ મેદિનીપુરના સિલીપલ્લી મોહલ્લામાં રહેતા સુખદેવ એકલા નથી. શ્યામલ મંડળ પણ ગળગળા અવાજે આ જ મુશ્કેલીઓ ગણાવે છે, 'બેંકવાળા ઘરે પૈસા લેવા આવી રહ્યા છે. ઘરેણાં ગીરવે મૂકીને પશુઓને પાળ્યા. હવે આ નિર્ણયથી રસ્તા પર આવી ગયા છીએ. જો સરકારે સાથ ન આપ્યો, તો ઝેર ખાવા સિવાય અમારી પાસે બીજો કોઈ રસ્તો નહીં બચે.' પાસે ઉભેલા કૃષ્ણબદર ગુસ્સામાં કહે છે, 'સરકાર મુસલમાનોને પાઠ ભણાવવાના ચક્કરમાં હિંદુઓનું ખરાબ કરી રહી છે. કુરબાની મુસલમાનો આપે છે, પરંતુ તેનો વેપાર તો હિંદુઓ જ કરી રહ્યા છે. ગામમાં બધા દલિત હિંદુઓએ કુરબાનીના સમયે વેચવા માટે 8 થી 10 ગાય અને બકરીઓ પાળી છે. આખું વર્ષ તેમને દાણા-પાણી આપ્યા, જેથી નફો કમાઈ શકે.' 'પશુ ખરીદવા અને પાળવા માટે બેંકમાંથી 10 લાખની લોન લીધી છે. હવે સરકાર જણાવે કે આ કેવી રીતે ભરવું. આખા વર્ષ દરમિયાન પશુઓને દાણા-પાણી કેવી રીતે ખવડાવવા.‘ ‘નવા નિયમો-કાયદાઓએ ફસાવ્યા, BJP વાળા ધમકાવી રહ્યા છે’ ત્યારબાદ અમે હાવડા પહોંચ્યા. અહીં સંકરાલીમાં મોટાભાગના પરિવારો દૂધનો વેપાર કરે છે. જ્યારે ગાય કે ભેંસ દૂધ આપવાનું બંધ કરી દે છે, ત્યારે તેને વેચી દે છે. અહીં મળેલી સોમા સુધકા કહે છે, ‘છેલ્લા 16 વર્ષથી આ કામ કરી રહી છું. દર વર્ષે કુરબાનીના સમયે પશુઓ વેચીએ છીએ અને તે જ સમયે આવતા વર્ષ માટે નવા ખરીદી લઈએ છીએ. પછી આખા વર્ષ તેમને પાળીએ છીએ. હવે જ્યારે આ વર્ષે વેચાશે જ નહીં, તો આટલા પશુઓને અમે ક્યાંથી ખાવાનું ખવડાવીશું.’ 'કુરબાની પહેલા ફિટનેસ ટેસ્ટ કરાવવાની વાત કહેવામાં આવી છે. અમને ખબર નથી કે તેનો ટેસ્ટ ક્યાં થશે. અમે બધા આ નિયમો-કાયદાઓમાં ફસાઈ ગયા છીએ. જેમની પાસેથી એડવાન્સ પૈસા લીધા છે, તેઓ પાછા માંગી રહ્યા છે.' અહીં મળેલા બરુણ ઘોષ પણ દૂધના વેપારી છે. તેઓ આ વાતથી પરેશાન છે કે જો હવે વૃદ્ધ થઈ ગયેલી ગાયો નહીં વેચાય, તો ઉધાર ક્યાંથી ચૂકવશે અને ધંધો કેવી રીતે ચલાવશે. તેઓ કહે છે, ‘અમે શહેરમાં રહીએ છીએ, અહીં ક્યાંય ગાય-ભેંસોને ચરવા માટે પણ છોડી શકતા નથી. શેડમાં આટલી ગાય-ભેંસોને રહેવા માટે જગ્યા નથી. સરકારે આ નિર્ણય થોડો વહેલો લેવો જોઈતો હતો, જેથી અમારા જેવા નાના વેપારીઓ પોતાના માટે બીજો રસ્તો શોધી શકે.‘ મુસ્લિમ પક્ષની વાત… ‘બકરાના ભાવ બમણા થયા, કુરબાની પણ નહીં આપી શકાય’ ગાયની કુરબાની પર લાગેલા પ્રતિબંધથી હિંદુ જ નહીં, મુસ્લિમ પણ પરેશાન છે. મુર્શિદાબાદના રહેવાસી સમીમ રહેમાનનું કહેવું છે કે આ વખતે બંગાળના ઘણા ઘરોમાં કુરબાની થઈ રહી નથી. પહેલા કેટલાક પરિવારો ભેગા મળીને ગાય-ભેંસની કુરબાની કરતા હતા, પરંતુ નવા નિયમને કારણે તેઓ તેને લઈ શકતા નથી. જ્યારે ગાયનું વેચાણ બંધ થયા બાદ બકરાના ભાવ બમણા થઈ ગયા છે, જેનો ખર્ચ ઉઠાવવો શક્ય નથી. બેલડાંગાના રહેવાસી રહેમાન શેખ કહે છે, ‘અમારી માગ છે કે સરકાર બાકીના રાજ્યોમાં પણ કતલખાના બંધ કરે, પરંતુ તેનાથી નુકસાન હિંદુ ભાઈઓનું જ છે.' અહીં મળેલા શાહરુબદ્દીન શેખ પોતે કુરબાની પહેલા બેલડાંગાના હાટમાં ગાય વેચતા રહ્યા છે. તેઓ કહે છે, ‘બકરી ઈદ પહેલા હાટમાં સતત બે-ત્રણ અઠવાડિયા વેપાર થાય છે. આ વખતે પણ હાટમાં ગાય વેચવા લાવવામાં આવી હતી, પરંતુ નવો નિયમ આવ્યા પછી બધું બદલાઈ ગયું. મને પણ ઘણું નુકસાન થયું. હિંદુ ભાઈઓને વધુ નુકસાન થયું છે.' ‘હું પોતે ગાયની કુરબાની આપતો હતો, પરંતુ આ વખતે બકરાની આપીશ. ગાયનું વેચાણ ન થવાથી આ વખતે બકરાના ભાવ પણ વધી ગયા છે.’ બકરી ઈદ પર દર વર્ષે કેટલા પશુઓની કુરબાની આપવામાં આવે છે, તેનો કોઈ સત્તાવાર આંકડો ઉપલબ્ધ નથી. બંગાળના પશુપાલન વિભાગ દ્વારા જાહેર કરાયેલા છેલ્લા એક વર્ષના આંકડા જોઈએ તો 2025માં રાજ્યમાં લગભગ 4.76 કરોડ બકરા અને લગભગ 1.33 લાખ ગાય, બળદ, મારી નાખવામાં આવ્યા. મૌલાના બોલ્યા- જો ગાયની કુરબાની થઈ, તો આંદોલન કરીશું કુરબાનીના નિર્ણય પર આસનસોલના એક મૌલાના નામ ન લખવાની શરતે કહે છે, ‘જરૂરી નથી કે બધા કુરબાની આપે. જે સક્ષમ છે, તેઓ બકરા કે ઘેટાની કુરબાની આપી શકે છે. આ વખતે ગાયની કુરબાની નહીં થાય.' જ્યારે, ઓલ ઇન્ડિયા ઇમામ મુજ્જિન એન્ડ સોશિયલ વેલફેર ઓર્ગેનાઇઝેશનના સ્ટેટ જનરલ સેક્રેટરી મૌલાના અબ્દુર રઝાક કહે છે, ‘અમે રાજ્યના તમામ 26 જિલ્લાઓમાં મસ્જિદમાંથી જાહેરાત કરાવી છે કે આ વખતે બકરી ઈદ પર ગાયની કુરબાની નહીં થાય. કુરાનમાં પણ ક્યાંય ગાયની કુરબાનીનો ઉલ્લેખ નથી.' તેઓ આગળ કહે છે, ઘણા મુસ્લિમ સંગઠનો અલગ-અલગ જગ્યાએ ગાયની કુરબાનીનો બહિષ્કાર કરી રહ્યા છે. આ પછી પણ જો ક્યાંય આવું થયું, તો અમે ત્યાં આંદોલન કરીશું.' શું પહેલા ક્યારેય કુરબાનીને લઈને આવા નિયમ-કાયદા બનાવવામાં આવ્યા હતા. તેના જવાબમાં તેઓ કહે છે, ’આવું પહેલીવાર થઈ રહ્યું છે, પરંતુ તેનો કોઈ રાજકીય મતલબ નથી. રાજકીય પક્ષો આવે છે અને જાય છે, પરંતુ અમારી એક જ માગ છે કે સરકાર જે પણ કાયદો બનાવે, તેને સંપૂર્ણપણે લાગુ કરે. એવું ન થાય કે અમને કુરબાની માટે ના પાડી દેવામાં આવે અને પછી ગાયો ક્યાંક બીજે સપ્લાય થઈ જાય.’