રાહુલ સાથેની મીટિંગ પછી સિદ્ધારમૈયાએ 48 કલાક માંગ્યા:પહેલા 4 વાતો મનાવી પછી રાજીનામું આપ્યું, ડીકેને મુખ્યમંત્રી બનાવવા પાછળ કોંગ્રેસનો શું પ્લાન છે?

28 મે 2026, 77 વર્ષીય સિદ્ધારમૈયાએ કર્ણાટકના CM પદેથી રાજીનામું આપ્યું, હવે 64 વર્ષીય ડીકે શિવકુમાર 3 જૂને રાજ્યના નવા મુખ્યમંત્રી તરીકે શપથ લેશે. આ અચાનક લેવાયેલો નિર્ણય નથી. 4 મેના રોજ દિલ્હીમાં રાહુલ ગાંધી, મલ્લિકાર્જુન ખડગે અને કેસી વેણુગોપાલ સાથે સિદ્ધારમૈયાની બેઠક થઈ હતી. તેમાં તેમને નેતૃત્વ પરિવર્તન માટે કહેવામાં આવ્યું હતું. સિદ્ધારમૈયાએ 48 કલાકનો સમય માંગ્યો અને વચન પૂરું કરીને રાજીનામું આપી દીધું. CM પદ છોડવા માટે સિદ્ધારમૈયા આખરે કેવી રીતે માન્યા? કર્ણાટકના વરિષ્ઠ પત્રકાર ગૌતમ શંકર કહે છે કે, ‘કોંગ્રેસ સત્તા પરિવર્તનને ભલે સરળતાથી રજૂ કરી રહી હોય, પરંતુ સિદ્ધારમૈયાની કારકિર્દી જોયા પછી હું કહી શકું છું કે આટલી સરળતાથી પદ છોડી દેવું તેમના સ્વભાવથી વિરુદ્ધ છે. 1996માં જે.એચ. પટેલ અને 2004માં ધર્મ સિંહને CM બનાવવામાં આવ્યા ત્યારે તેમણે ખુલ્લો પડકાર આપ્યો હતો. આ જ હઠીલા વલણને કારણે 2005માં પૂર્વ PM દેવગૌડાએ તેમને JDSમાંથી કાઢી મૂક્યા હતા.’ તો આ વખતે શું બદલાયું? 'અહિંદા જૂથના કેટલાક નેતાઓ પાસેથી મળેલી માહિતી અનુસાર, મુખ્યત્વે 4 મુખ્ય માંગણીઓ મૂકી છે.' 1. ત્રણ નાયબ મુખ્યમંત્રી પદોની માગ. 2. કેબિનેટમાં પોતાના વફાદારો માટે મહત્વના વિભાગો. 3. MLC પુત્ર યતીન્દ્રને કેબિનેટમાં સ્થાન અને મોટી જવાબદારી. 4. કોંગ્રેસના નવા પ્રદેશ અધ્યક્ષની પસંદગીમાં તેમની સલાહ અનિવાર્ય. એવી ઘણી સંભાવના છે કે સતીશ જારકીહોળીને નવા અધ્યક્ષ બનાવવામાં આવે કારણ કે તેઓ એક શક્તિશાળી ST નેતા છે અને પોતાને આગામી અહિંદા નેતા તરીકે પણ સ્થાપિત કરી રહ્યા છે. ગૌતમ આગળ કહે છે, 'સીટ છોડ્યા પછી સિદ્ધારમૈયા સૌથી પહેલા પુત્ર યતીન્દ્ર સાથે દિલ્હી ગયા. 29 મેના રોજ તેમણે પુત્રની મુલાકાત સોનિયા ગાંધી અને રાહુલ ગાંધી સાથે કરાવી. તેનાથી લગભગ નક્કી છે કે આ વખતે યતીન્દ્રને કેબિનેટમાં સામેલ કરવામાં આવશે.' કર્ણાટકની રાજનીતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહેલા રાજકીય વિશ્લેષક કેએ શાજી કહે છે, 'પાર્ટીના વિશ્વસનીય સૂત્રો પાસેથી જાણવા મળ્યું છે કે સિદ્ધારમૈયા પુત્ર યતીન્દ્ર માટે ડેપ્યુટી CMનું પદ અથવા પછી પછાત વર્ગ કલ્યાણ વિભાગ, ઉદ્યોગ અને જળ સંસાધન વિભાગ અને મેડિકલ એજ્યુકેશન જેવા વિભાગો ઇચ્છે છે.' સિદ્ધારમૈયા જૂથ ખુશ નથી, પરંતુ નિર્ણય સ્વીકાર્યો સિદ્ધારમૈયાના નજીકના મનાતા ધારાસભ્ય અશોક એમ. પટ્ટને જણાવ્યું કે, ‘આ પહેલાથી જ નક્કી હતું કે હાઈકમાન્ડનો જે પણ નિર્દેશ હશે, બંને નેતાઓ (સિદ્ધારમૈયા અને શિવકુમાર) તેનું પાલન કરશે. હવે જ્યારે ડીકે શિવકુમાર આગામી મુખ્યમંત્રી બનશે, ત્યારે બધા તેમની સાથે છે.‘ ‘પછાત વર્ગ, દલિત અને લઘુમતી સમુદાયમાંથી આવતા ધારાસભ્યોએ હાઈકમાન્ડ સુધી સંદેશ પહોંચાડ્યો છે કે જો અમારા (અહિંદા) આટલા મોટા નેતાને પદ પરથી હટાવવામાં આવી રહ્યા છે, તો ભવિષ્યમાં પણ આ વર્ગના હિતો અને પ્રતિનિધિત્વનું સંપૂર્ણ ધ્યાન રાખવું જોઈએ.‘ કેરળ ચૂંટણીને કારણે CM બદલવાની કવાયત ટળી કર્ણાટકમાં 2023ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં સિદ્ધારમૈયા અને ડીકે શિવકુમાર મુખ્યમંત્રી પદના દાવેદાર તરીકે ઉભરી આવ્યા. આને ધ્યાનમાં રાખીને એક ફોર્મ્યુલા બનાવવામાં આવ્યો કે બંને અઢી-અઢી વર્ષ માટે મુખ્યમંત્રી બનશે. નવેમ્બર 2025માં સિદ્ધારમૈયાના અઢી વર્ષ પૂરા થઈ ગયા, પરંતુ તેઓ ત્યારે પણ CM પદ પર રહેવા માટે અડગ રહ્યા. કર્ણાટક કોંગ્રેસ સાથે સંકળાયેલા સૂત્રો અનુસાર, નક્કી ફોર્મ્યુલા મુજબ ડિસેમ્બર 2025થી શિવકુમારને CM પદ સંભાળવાનું હતું, પરંતુ રાહુલ ગાંધી સહિત પાર્ટીના તમામ વરિષ્ઠ નેતાઓ કેરળમાં ચૂંટણીની તૈયારીઓમાં વ્યસ્ત હતા, તેથી ત્યારે આ બદલાવ થઈ શક્યો નહીં. નવા CM માટે શું પડકાર… વોક્કાલિગાને એક રાખવા ડીકે સામે પડકાર કોંગ્રેસના સૂત્રો અનુસાર, નવી સરકારમાં 4 નાયબ CM અને 6 મંત્રીઓને શપથ લેવડાવી શકાય છે. નિષ્ણાતો માને છે કે શિવકુમારની ઓળખ પૈસા અને સત્તાના જોરે કામ કરનારા નેતા તરીકે રહી છે. હવે CM બનીને તેમને પોતાની વહીવટી ક્ષમતા સાબિત કરવાની છે. જો તેઓ સારા પરિણામો આપે છે, તો તેમની રાજકીય સફર પર બ્રેક લગાવવો મુશ્કેલ બનશે. શિવકુમાર પ્રભાવશાળી વોક્કાલિગા સમુદાયમાંથી છે. રાજ્યમાં તેમનો હિસ્સો લગભગ 15% છે. CM બનતા શિવકુમારનું સૌથી મોટું લક્ષ્ય સમગ્ર વોક્કાલિગા વોટબેંકને કોંગ્રેસના પક્ષમાં કરવાનું રહેશે. આવી સ્થિતિમાં, BJPની સહયોગી પાર્ટી JD(S)ના નેતા અને પૂર્વ મુખ્યમંત્રી કુમારસ્વામી માટે વોક્કાલિગા મતદારોનો ટેકો મેળવવો મુશ્કેલ બની શકે છે. BJP ની પણ ચિંતા વધી BJP ના એક સૂત્ર જણાવે છે કે શિવકુમારના મુખ્યમંત્રી બન્યા પછી JD(S) માં ભંગાણ પડવાની આશંકા પણ વધી ગઈ છે. સૂત્ર મુજબ, શિવકુમાર એ નક્કી કરશે કે JD(S) ના નેતાઓ અને કાર્યકર્તાઓનો એક ભાગ કોંગ્રેસમાં આવે. JD(S) માટે પોતાના નેતાઓ અને કાર્યકર્તાઓને એકજૂટ રાખવા મોટી પડકાર હશે. આ ઉપરાંત રાજ્યની સૌથી મોટી કોમ્યુનિટી લિંગાયતને સાધવી પણ એક પડકાર છે. આ BJP ના સમર્થક રહ્યા છે. BJP નેતા અને કર્ણાટકના પૂર્વ CM બીએસ યેદિયુરપ્પાની વધતી ઉંમરને કારણે પાર્ટીનો તેમના પરનો કંટ્રોલ ઓછો થઈ રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં BJP ના નેતૃત્વ હેઠળની NDA આગામી ચૂંટણીમાં માત્ર એન્ટી-ઇન્કમ્બન્સીના ભરોસે રહી શકતી નથી. તેને કોંગ્રેસને પડકારવા માટે નવી રણનીતિ અને મુદ્દાઓ શોધવા પડશે. ડીકેનો કર્ણાટક માટે રોડમેપ વરિષ્ઠ પત્રકાર ગૌતમ શંકરના મતે, કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી બન્યા પછી ડીકે શિવકુમારે સૌ પ્રથમ એ સુનિશ્ચિત કરવું પડશે કે રાજ્ય દેવામાં ન ડૂબે અને કરદાતાઓ પર વધુ બોજ ન વધે. નાયબ મુખ્યમંત્રી તરીકે શિવકુમારે અનેક મેગા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ શરૂ કર્યા હતા, પરંતુ તે બધા ભંડોળની અછતનો સામનો કરી રહ્યા છે. આમાં બેંગલુરુમાં 40 કિલોમીટરની ટનલ પરિયોજનાનો સમાવેશ થાય છે, જે 40,000 કરોડથી વધુના ખર્ચે શહેરને ટ્રાફિક જામથી મુક્ત કરવા માટે બનાવવામાં આવશે. આ પ્રોજેક્ટથી લોકોને ઘણી અપેક્ષાઓ છે, તેથી તેના પરનું કામ વહેલી તકે પૂર્ણ કરવું જોઈએ. ગૌતમ કહે છે, ‘રાજ્યના સિંચાઈ મંત્રી તરીકે ડીકેએ કાવેરી નદી પર મેકેદાતુ સંતુલન જળાશય અને પીવાના પાણીની પરિયોજના માટે કેન્દ્ર પાસેથી મંજૂરી મેળવવા માટે સખત મહેનત કરી છે. તેનો ખર્ચ લગભગ 14,000 કરોડ છે. તેઓ CM બનતા જ આ પ્રોજેક્ટ શરૂ કરશે. આ ઉપરાંત, સરકાર પરિવહન અને કાયદો અને વ્યવસ્થા નિયંત્રણની દિશામાં મોટા નિર્ણયો લઈ શકે છે.’