સ્વામી વિવેકાનંદની શીખ:ધૈર્ય અને સહનશીલતાનો ગુણ માતા પાસેથી શીખો, મુશ્કેલીઓનો સામનો સ્મિત સાથે કરવો જોઈએ, તો જ સુખ-શાંતિ મળે છે

સ્વામી વિવેકાનંદ સાથે જોડાયેલો એક એવો કિસ્સો પ્રખ્યાત છે, જેમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે માતાને સૌથી મહાન કેમ માનવામાં આવે છે. એકવાર એક વ્યક્તિએ સ્વામી વિવેકાનંદને પ્રશ્ન કર્યો- "સ્વામીજી, આ સંસારમાં સૌથી વધુ મહત્વ માતાને જ કેમ આપવામાં આવે છે?" સ્વામી વિવેકાનંદ હસ્યા. તેમણે તે વ્યક્તિને કહ્યું, "જો તું આ પ્રશ્નનો ઉત્તર સમજવા માંગે છે, તો પહેલા એક કામ કર. પાંચ શેરનો એક પથ્થર લે, તેને કપડામાં બાંધ અને તારી કમરથી બાંધીને આખો દિવસ આમ જ રહે. આવતીકાલે સવારે આ જ અવસ્થામાં મને મળજે. હું તને તારા પ્રશ્નનો ઉત્તર સમજાવી દઈશ." તે વ્યક્તિએ સ્વામીજીની વાત માની લીધી. તેણે પાંચ શેરનો એક પથ્થર લીધો અને પોતાની કમર પર બાંધી લીધો. તે આખો દિવસ તે ભારે પથ્થરને કમરમાં બાંધીને ફરતો રહ્યો. થોડા જ કલાકોમાં તેને ભારે અસ્વસ્થતા, થાક અને પીડા અનુભવવા લાગી. જ્યારે તેનાથી આ પીડા સહન ન થઈ, ત્યારે તે સ્વામીજી પાસે પહોંચ્યો. તે બોલ્યો, "સ્વામીજી, આ તો ખૂબ જ કઠિન હતું. હું એક દિવસ પણ આ બોજ સહન ન કરી શક્યો. તમે આવું કરવાનું કેમ કહ્યું?" સ્વામી વિવેકાનંદે શાંત સ્વરે ઉત્તર આપ્યો, “તમે એક પથ્થરનો ભાર થોડા કલાકો પણ સહન ન કરી શક્યા, જ્યારે એક માતા પોતાના બાળકને નવ મહિના પોતાના ગર્ભમાં રાખે છે. તે ફક્ત શારીરિક જ નહીં, પરંતુ માનસિક અને ભાવનાત્મક કષ્ટ પણ સહન કરે છે. છતાં તે હસે છે, ઘર સંભાળે છે અને પોતાના કર્તવ્યોથી પાછળ હટતી નથી.” આ સાંભળીને તે વ્યક્તિની આંખો ભરાઈ આવી. તેને સમજાઈ ગયું કે માતાનો ત્યાગ સૌથી મહાન છે. એટલે જ માતાને મહાન કહેવામાં આવી છે. પ્રસંગની શીખ માતાની સૌથી મોટી વિશેષતા તેની સહનશીલતા છે. જીવન હંમેશા આપણા અનુસાર ચાલતું નથી. આવી સ્થિતિમાં ધીરજ રાખવી અને પરિસ્થિતિઓને સમજીને પ્રતિક્રિયા આપવી એ એક મજબૂત વ્યક્તિત્વની ઓળખ છે. સહનશીલતાનો ગુણ માતા પાસેથી શીખી શકાય છે. માતા કોઈ પણ સ્વાર્થ વિના પોતાના પરિવાર માટે જીવે છે. જીવનમાં જ્યારે આપણે બીજાના ભલા માટે વિચારીએ છીએ, કામ કરીએ છીએ, ત્યારે આપણા સંબંધો અને સામાજિક જીવન વધુ મજબૂત બને છે. માતા પ્રત્યે સન્માન ફક્ત શબ્દોમાં નહીં, પરંતુ વ્યવહારમાં હોવું જોઈએ. એ જરૂરી છે કે આપણે આપણી આસપાસના દરેક વ્યક્તિ, ખાસ કરીને મહિલાઓનું સન્માન કરીએ, માતાના ત્યાગને સમજીએ અને માતાને હંમેશા ખુશ રાખવાનો પ્રયાસ કરીએ. માતા મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં પણ પોતાની ભાવનાઓને નિયંત્રિત રાખે છે. આ ગુણ આપણને શીખવે છે કે ગુસ્સા કે દુઃખના દિવસોમાં પણ ભાવનાત્મક નિયંત્રણ જાળવી રાખવું જોઈએ, તો જ જીવનમાં સુખ-શાંતિ મળે છે. માતા હંમેશા પોતાની જવાબદારીઓને પ્રથમ રાખે છે. આપણે પણ આપણા કર્તવ્યોને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ અને કામ ટાળવાની આદતથી બચવું જોઈએ. ઘર-પરિવાર હોય કે સમાજ, આપણે દરેક પરિસ્થિતિમાં આપણી જવાબદારીઓને ઈમાનદારીથી પૂરી કરવી જોઈએ. માતા થાક અને પીડા છતાં હસતી રહે છે. જીવનમાં સકારાત્મક વિચારસરણી આપણને મુશ્કેલ સમયમાં પણ આગળ વધવાની શક્તિ આપે છે. ગમે તેટલી મુશ્કેલીઓ આવે, આપણે સ્મિત સાથે તેનો સામનો કરવો જોઈએ. સુખી જીવન માટે સૌથી વધુ જરૂરી છે - સંબંધોને સમય આપવો. માતા આપણને શીખવે છે કે પ્રેમ અને સમય જ કોઈપણ સંબંધને મજબૂત બનાવે છે.