દૃષ્ટિકોણ બદલો, ભાગ્ય બદલાશે:ત્રણ શ્રમિકોની વાર્તામાં છૂપાયેલું છે જીવનનું સાચું રહસ્ય, જાણો પ્રેરણાદાયી કથા

એક સંત પોતાના શિષ્યો સાથે યાત્રા પર નીકળ્યા હતા. તેઓ જ્યાં-જ્યાં જતાં, ત્યાં રોકાઈને લોકોને જીવન જીવવાની સાચી દિશા બતાવતા. એક દિવસ તેઓ એક એવી જગ્યાએ પહોંચ્યા, જ્યાં મોટા પાયે બાંધકામ ચાલી રહ્યું હતું. ચારે બાજુ પથ્થરોનો અવાજ, મજૂરોની અવરજવર અને કામનો ઘોંઘાટ હતો. સંતે વિચાર્યું કે અહીં કામ કરી રહેલા લોકો સાથે વાત કરવી જોઈએ. તેઓ એક મજૂર પાસે ગયા, જે પથ્થર તોડી રહ્યો હતો. સંતે તેને શાંત સ્વરમાં પૂછ્યું, 'બેટા, અહીં શું બની રહ્યું છે?' મજૂર પહેલેથી જ ચીડાયેલો હતો. તેણે ગુસ્સામાં જવાબ આપ્યો, 'મને ખબર નથી બાબા, તમે આગળ વધો.' તેના અવાજમાં થાક અને ચીડ સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી હતી. સંત કશું કહ્યા વિના આગળ વધ્યા અને બીજા મજૂર પાસે પહોંચ્યા. તેમણે તે જ પ્રશ્ન ફરી પૂછ્યો. આ વખતે મજૂરે ગુસ્સા વિના પણ ઉદાસીનતાથી જવાબ આપ્યો, 'મને એનાથી શું ફરક પડે છે? હું તો અહીં મજૂરી કરવા આવ્યો છું. દિવસભર કામ કરું છું અને સાંજે પૈસા લઈને ઘરે જતો રહું છું.' સંત ફરી આગળ વધ્યા અને ત્રીજા મજૂર પાસે પહોંચ્યા. આ મજૂરે સંતને જોતા જ હાથ જોડીને પ્રણામ કર્યા. જ્યારે સંતે તેને પૂછ્યું કે, 'અહીં શું બની રહ્યું છે?' ત્યારે તેના ચહેરા પર સ્મિત આવી ગયું. તેણે ઉત્સાહથી કહ્યું, 'ગુરુજી, અહીં એક સુંદર મંદિર બની રહ્યું છે. અમારા ગામમાં પહેલા મંદિર નહોતું, હવે લોકોને પૂજા માટે દૂર જવું નહીં પડે.' સંતે હસતા હસતા પૂછ્યું, ‘શું તને આ કામમાં ખુશી મળે છે?’ મજૂરે જવાબ આપ્યો, 'હા ગુરુજી, મને ખૂબ આનંદ મળે છે. જ્યારે હું પથ્થર કોતરું છું, ત્યારે મને એવું લાગે છે કે હું ભગવાનના ઘરનું નિર્માણ કરી રહ્યો છું. આ કામમાં મને સંગીત જેવો આનંદ આવે છે.' આ સાંભળીને સંતે પોતાના શિષ્યો તરફ જોયું અને કહ્યું, 'આ જ જીવનનું સાચું રહસ્ય છે. ત્રણેય મજૂરોનું કામ એક જ છે, ત્રણેયની પરિસ્થિતિઓ એક જ છે, પરંતુ ત્રણેયની વિચારસરણી અલગ-અલગ છે. જે વ્યક્તિ કામને બોજ સમજે છે, તે દુઃખી રહે છે. જે તેને ઉદ્દેશ્ય અને આનંદ સાથે કરે છે, તે જ સાચું સુખ પામે છે.' કથાની શીખ આ કથામાંથી આપણને જીવન વ્યવસ્થાપનના ઘણા મહત્વપૂર્ણ સૂત્રો મળે છે. સૌથી પહેલું અને જરૂરી સૂત્ર છે- દૃષ્ટિકોણ બદલવોઃ કામ એ જ રહે છે, પરંતુ આપણી વિચારસરણી તેને સરળ કે મુશ્કેલ બનાવે છે. જો આપણે દરેક કામને બોજ માનીશું, તો તે આપણને થકવી દેશે. જ્યારે, જો આપણે તેને એક અવસર તરીકે જોઈશું, તો તે જ કામ આનંદ આપવા લાગશે. બીજું સૂત્ર છે- ઉદ્દેશ્ય સાથે કામ કરવુંઃ જ્યારે આપણને આપણા કામનો ઉદ્દેશ્ય ખબર હોય છે, ત્યારે તેમાં રુચિ વધી જાય છે. જેમ ત્રીજા મજૂરને ખબર હતી કે, તે મંદિર બનાવી રહ્યો છે, તેથી તેને પોતાના કામમાં ગર્વ અને ખુશી મળી રહી હતી. તેથી દરેક કામ પાછળ 'શા માટે' સમજવું જરૂરી છે. ત્રીજું સૂત્ર છે- વર્તમાનમાં જીવવુંઃ ઘણી વાર આપણે કામ કરતી વખતે ફક્ત પરિણામ વિશે વિચારતા રહીએ છીએ, જેનાથી તણાવ વધે છે. જો આપણે કામ કરતી વખતે તે જ ક્ષણમાં સંપૂર્ણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીએ, તો કામ વધુ સારું પણ થશે અને માનસિક શાંતિ પણ મળશે. ચોથું સૂત્ર છે- કામમાં આનંદ શોધવોઃ દરેક કામમાં કંઈક ને કંઈક સકારાત્મક ચોક્કસ હોય છે. આપણે તે જ સકારાત્મક પાસા પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. જેમ કે તે મજૂરને છીણી-હથોડીના અવાજમાં પણ સંગીત સંભળાતું હતું. આ દૃષ્ટિકોણ આપણને તણાવથી બચાવે છે. પાંચમું સૂત્ર છે- કૃતજ્ઞતાઃ આપણે એ સમજવું જોઈએ કે કામ કરવું પણ એક અવસર છે. ઘણા લોકોને કામ મળતું નથી, તેથી જે આપણી પાસે છે, તેના માટે આભાર વ્યક્ત કરવાનું શીખો. આનાથી મનમાં સંતોષ આવે છે. છઠ્ઠું સૂત્ર છે- ભાવનાત્મક સંતુલન જાળવી રાખવુંઃ પહેલો મજૂર ગુસ્સામાં હતો, તેથી તે દુઃખી હતો. ગુસ્સો અને નકારાત્મકતા આપણા કામની ગુણવત્તા અને માનસિક શાંતિ બંનેને અસર કરે છે. તેથી શાંત અને સકારાત્મક રહેવું જરૂરી છે. છેવટે, સૌથી મહત્વની વાત- ખુશી અંદરથી આવે છે, બહારથી નહીંઃ કામ, પૈસા કે પરિસ્થિતિઓ આપણને કાયમી ખુશી આપી શકતી નથી. સાચી ખુશી આપણા દૃષ્ટિકોણ અને વિચારમાં હોય છે. જો આપણે આ નાના-નાના ફેરફારોને આપણી દિનચર્યામાં સામેલ કરી લઈએ, તો માત્ર આપણું કામ જ નહીં સુધરશે, પરંતુ જીવનમાં સુખ, શાંતિ અને સફળતા પણ સરળતાથી પ્રાપ્ત થશે.