ગુરુવારે અધિક માસની એકાદશીનો સંયોગ:11 જૂને પરમા એકાદશી, કુબેર અને રાજા હરિશ્ચંદ્રએ કર્યું હતું વ્રત; હવે 2029માં આવશે આ તિથિ

ગુરુવાર, 11 જૂનના રોજ અધિક જ્યેષ્ઠ માસના કૃષ્ણ પક્ષની એકાદશી છે. તેને પરમા, પુરુષોત્તમી અથવા કમલા એકાદશી પણ કહે છે. અધિક માસમાં હોવાને કારણે આ વ્રત ત્રણ વર્ષમાં એકવાર આવે છે. હવે આ વ્રત 9 એપ્રિલ 2029ના રોજ આવશે. ધાર્મિક માન્યતા છે કે આ વ્રતથી પાપ, દુઃખ અને દરિદ્રતા દૂર થાય છે. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ-લક્ષ્મીની પૂજા, વ્રત, દાન, જપ, ભજન અને રાત્રિ જાગરણ કરવામાં આવે છે. ભવિષ્યોત્તર પુરાણના એકાદશી માહાત્મ્ય નામના અધ્યાયમાં આ વ્રતનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. વૈષ્ણવ પરંપરામાં પ્રચલિત કથા અનુસાર, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને અધિક માસના કૃષ્ણ પક્ષની આ એકાદશીનું નામ, વિધિ અને મહત્વ જણાવ્યું હતું. કથાની અંદર કૌણ્ડિન્ય ઋષિએ સુમેધા બ્રાહ્મણ અને તેમની પત્ની પવિત્રાને આ વ્રત કરવાની સલાહ આપી હતી. ભગવાન વિષ્ણુના પુરુષોત્તમ રૂપની પૂજા સવારે સ્નાન કરીને ભગવાન વિષ્ણુ સમક્ષ વ્રતનો સંકલ્પ કરો. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુના પુરુષોત્તમ રૂપની પૂજા કરવાનો વિધાન છે. આ રૂપમાં ભગવાનને ચાર ભુજાઓ હોય છે. જેમના હાથમાં શંખ, ચક્ર, ગદા અને પદ્મ રહે છે. પૂજામાં દીપ, ધૂપ, પુષ્પ, તુલસી અને નૈવેદ્ય અર્પણ કરો. દિવસભર સંયમ રાખો. સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન રાખીને ફળાહાર અથવા નિર્જળ વ્રત કરી શકાય છે. સાંજે વિષ્ણુ સહસ્રનામ, ગીતા, એકાદશી કથા અથવા ભગવાન વિષ્ણુના મંત્રોનો જાપ કરો. રાત્રે ભજન-કીર્તન અને જાગરણનું પણ મહત્વ જણાવવામાં આવ્યું છે. દ્વાદશી પર પારણાં કરો અને જરૂરિયાતમંદોને દાન આપો. સુમેધા-પવિત્રાની કથા: કૌણ્ડિન્ય ઋષિએ પરમા એકાદશી વ્રતની વિધિ જણાવી કામ્પિલ્ય નગરમાં સુમેધા નામના બ્રાહ્મણ અને તેમની પત્ની પવિત્રા રહેતા હતા. બંને ખૂબ ગરીબ હતા, પરંતુ ધર્મ અને અતિથિ સેવામાં કમી રાખતા ન હતા. ગરીબીથી પરેશાન થઈને સુમેધાએ પરદેશ જવાનું મન બનાવ્યું, પરંતુ પવિત્રાએ કહ્યું કે ભાગ્ય અને પાછલા કર્મોનું ફળ ઘેર રહીને ધર્મથી જ બદલાશે. થોડા સમય પછી કૌણ્ડિન્ય ઋષિ તેમના ઘરે આવ્યા. બંનેએ પોતાની ક્ષમતા અનુસાર ઋષિની સેવા કરી. પવિત્રાએ તેમને દરિદ્રતા દૂર કરવાનો ઉપાય પૂછ્યો. ઋષિએ કહ્યું કે અધિક માસના કૃષ્ણ પક્ષની પરમા એકાદશીનું વ્રત કરો. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા, વ્રત, દાન અને જાગરણ કરવાથી દુઃખ, પાપ અને દરિદ્રતા દૂર થાય છે. સુમેધા અને પવિત્રાએ શ્રદ્ધાથી આ વ્રત કર્યું. આ પછી તેમના જીવનમાં બદલાવ આવ્યો. કથા અનુસાર, એક રાજકુમારે તેમને સુંદર ઘર અને જીવન ચલાવવા માટે ગામ આપ્યું. બંનેએ જીવનમાં સુખ મેળવ્યું અને અંતે ભગવાન વિષ્ણુના લોકને પ્રાપ્ત થયા. સૌથી પહેલા કુબેર પછી રાજા હરિશ્ચંદ્રએ કર્યું હતું આ વ્રત કથામાં મુખ્યત્વે સુમેધા અને પવિત્રાને આ વ્રત કરતા દર્શાવવામાં આવ્યા છે. જોકે કૌણ્ડિન્ય ઋષિ આ વ્રતનું મહત્વ જણાવતા કુબેર અને રાજા હરિશ્ચંદ્રનું પણ ઉદાહરણ આપે છે. કથા અનુસાર, કુબેરે આ વ્રતના પ્રભાવથી ધનાધ્યક્ષ પદ મેળવ્યું અને હરિશ્ચંદ્રએ પણ મુશ્કેલ સમયમાં આ વ્રતથી સુખ મેળવ્યું. પરંતુ શ્રીકૃષ્ણએ પરમા એકાદશીની જે કથા યુધિષ્ઠિરને સંભળાવી હતી તે અનુસાર સુમેધા-પવિત્રાએ આ વ્રત કર્યું હતું.