ઈર્ષાળુ પૂજારીએ સંત વિરુદ્ધ ગ્રામજનોના કાન ભર્યા:ગુરુની ટીકા થતાં શિષ્ય ગુસ્સે ભરાયો, સંતે શાંતિ અને ધૈર્યનો અદ્ભુત પાઠ આપ્યો

એક લોકકથા છે. જૂના સમયમાં એક સંત પોતાના શિષ્ય સાથે સતત યાત્રાઓ કરતા રહેતા હતા. વચ્ચે-વચ્ચે તેઓ કોઈ ગામમાં થોડા દિવસ રોકાઈ જતા અને ત્યાંના લોકોને ઉપદેશ આપીને ફરી આગળની યાત્રા શરૂ કરતા હતા. સંતનો સ્વભાવ અત્યંત સરળ હતો અને તેમની વાણીમાં એવી મીઠાશ હતી કે, જે કોઈ તેમને મળતું, તે તેમનો અનુયાયી બની જતું હતું. એકવાર તેઓ આવા જ કોઈ ગામમાં રોકાયેલા હતા. ગામના લોકો પોતાની સમસ્યાઓ લઈને તેમની પાસે આવવા લાગ્યા. કોઈ પારિવારિક કલહથી દુઃખી હતું, કોઈ આર્થિક સંકટથી, તો કોઈ તણાવથી. સંત બધાને ધૈર્ય, સમજ અને સદાચારનો માર્ગ બતાવતા. ધીમે ધીમે સંતની ખ્યાતિ આખા વિસ્તારમાં ફેલાઈ ગઈ. દૂર દૂરથી લોકો તેમના પ્રવચન સાંભળવા આવવા લાગ્યા. ગામનું વાતાવરણ પણ બદલાવા લાગ્યું. લોકો પહેલાં કરતાં વધુ શાંત અને સકારાત્મક રહેવા લાગ્યા, પરંતુ ગામના એક પૂજારી આ બધું જોઈને અંદરથી દ્વેષની અગ્નિમાં બળી રહ્યા હતા. તેને ડર હતો કે લોકો હવે તેની પાસે ઓછા આવશે અને સંતને વધુ માન-સન્માન આપશે, જેનાથી તેની કમાણી પણ બંધ થઈ જશે. ઈર્ષ્યાએ ધીમે ધીમે તેના મનને ઘેરી લીધું. તેણે ગામમાં સંત વિરુદ્ધ વાતો ફેલાવવાનું શરૂ કર્યું. તે લોકોને કહેતો, “આ સંત ફક્ત દેખાડો કરે છે. તે લોકોને ભ્રમિત કરી રહ્યો છે.” કેટલાક લોકો તેની વાતોમાં આવી ગયા અને સંતની ટીકા કરવા લાગ્યા. પૂજારીના સાથીઓ પણ ઠેર ઠેર સંતની છબી ખરાબ કરવાનો પ્રયાસ કરવા લાગ્યા. એક દિવસ સંતનો શિષ્ય બજારમાંથી પસાર થઈ રહ્યો હતો. ત્યાં તેણે કેટલાક લોકોને પોતાના ગુરુની બુરાઈ કરતા સાંભળ્યા. તે ગુસ્સે ભરાઈ ગયો. તેનું મન થયું કે તરત જઈને તે લોકોને જવાબ આપે, પરંતુ તેણે પોતાને રોકતા સંત પાસે પહોંચીને બધી વાતો કહી દીધી. શિષ્ય બોલ્યો, “ગુરુદેવ, લોકો તમારી આટલી બુરાઈ કરી રહ્યા છે અને તમે શાંત બેઠા છો. શું આપણે તેમને જવાબ ન આપવો જોઈએ?” સંત હસ્યા અને શાંત સ્વરમાં બોલ્યા, “બેટા, સંસારમાં દરેક વ્યક્તિ આપણા પક્ષમાં નહીં હોય. કેટલાક લોકો કારણ વગર પણ વિરોધ કરશે. જો આપણે દરેક ટીકાનો જવાબ આપવા લાગીશું, તો આપણા લક્ષ્યથી ભટકી જઈશું.” પછી સંતે કહ્યું, “જેમ હાથી પોતાની મસ્ત ચાલમાં ચાલતો રહે છે અને રસ્તામાં ભસતા શ્વાન પર ધ્યાન આપતો નથી, તેવી જ રીતે બુદ્ધિમાન વ્યક્તિ પણ ટીકાઓથી વિચલિત થતો નથી. આપણે આપણું ધ્યાન આપણા કર્મ અને ઉદ્દેશ્ય પર રાખવું જોઈએ.” શિષ્યને ગુરુની વાત સમજાઈ ગઈ. તેણે શીખ્યું કે મહાન બનવાનો રસ્તો શાંતિ, ધૈર્ય અને આત્મવિશ્વાસમાંથી પસાર થાય છે. પ્રસંગની શીખ સમાજમાં દરેક વ્યક્તિ આપણા વિચારો સાથે સહમત ન હોઈ શકે. કેટલાક લોકો આપણને ટેકો આપશે, તો કેટલાક વિરોધ પણ કરશે. ઘણીવાર લોકો આપણી સફળતા, લોકપ્રિયતા કે સારા કાર્યોથી ઈર્ષ્યા અનુભવે છે અને આપણી ટીકા કરવા લાગે છે. આવી પરિસ્થિતિઓમાં પોતાને સંભાળવું એ જ સાચી જીવન કળા છે. જો કોઈ વ્યક્તિ તમારા વિશે ખોટી વાતો કરી રહ્યું હોય, તો તરત પ્રતિક્રિયા આપવી હંમેશા યોગ્ય નથી હોતી. ઘણી વાર મૌન સૌથી પ્રભાવશાળી જવાબ હોય છે. દલીલ કરવાથી વિવાદ વધે છે અને માનસિક શાંતિ સમાપ્ત થાય છે. બીજાની વાતોમાં ફસાઈને આપણે આપણા ઉદ્દેશ્યથી ભટકી જઈએ છીએ. સફળ વ્યક્તિ તે જ છે જે ટીકાઓ વચ્ચે પણ પોતાના કામ પર કેન્દ્રિત રહે છે. હાથીની જેમ પોતાની ચાલ જાળવી રાખવી જરૂરી છે. ઘણીવાર લોકો પોતાની અસુરક્ષા કે ઈર્ષ્યાને કારણે બીજાની બુરાઈ કરે છે. તેને વ્યક્તિગત અપમાન માનવાને બદલે સામાન્ય માનવ સ્વભાવ સમજવો જોઈએ. તેનાથી મન શાંત રહે છે. ગુસ્સામાં લેવાયેલો નિર્ણય સંબંધો અને પ્રતિષ્ઠા બંનેને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. મુશ્કેલ સમયમાં શાંત રહેવું એ જ પરિપક્વતાની નિશાની છે. જો તમારું વર્તન અને કામ સાચા હોય, તો સમય જતાં સત્ય સામે આવી જ જાય છે. લોકોનો અભિપ્રાય બદલવાનો પ્રયાસ કરવા કરતાં તમારા કર્મોને મજબૂત બનાવવું વધુ સારું છે. નકારાત્મક લોકોની વાતોથી બચવા માટે જરૂરી છે કે આપણે એવા લોકો સાથે રહીએ જે આપણને પ્રેરિત કરે અને સાચી દિશા બતાવે. આપણે સકારાત્મક લોકોની સંગતમાં રહેવું જોઈએ. અન્યની ટીકાથી તમારો આત્મવિશ્વાસ નબળો પડવા દેવો ન જોઈએ. જો તમે સાચા માર્ગ પર છો, તો ધીરજ રાખો અને આગળ વધતા રહો. જીવનમાં સફળતા ફક્ત મહેનતથી જ નથી મળતી, પરંતુ માનસિક સંતુલન અને સાચા દૃષ્ટિકોણથી મળે છે. જ્યારે આપણે ટીકાઓથી ઉપર ઉઠીને આપણા કાર્ય પર ધ્યાન આપીએ, ત્યારે જીવનમાં સુખ-શાંતિ અને સફળતા જળવાઈ રહે છે.