આજે ભગવાન મહાવીર જયંતિ:સફળતા, ક્ષમા અને અહંકાર મુક્તિનો માર્ગ દર્શાવતા 3 પ્રેરક કિસ્સાઓ જાણો

આજે (31 માર્ચ) ભગવાન મહાવીર જયંતિ છે. મહાવીર સ્વામીના વિચારો અને તેમની સાથે જોડાયેલા કિસ્સાઓમાં છુપાયેલા સૂત્રોને જીવનમાં ઉતારવાથી આપણી બધી સમસ્યાઓ દૂર થઈ શકે છે. મહાવીર જયંતિના અવસર પર વાંચો તેમની સાથે જોડાયેલા 3 પ્રેરક કિસ્સાઓ... પહેલો કિસ્સો- સફળતા ફક્ત જ્ઞાનથી નહીં, પરંતુ પોતાના દુર્ગુણો પર વિજય મેળવવાથી મળે છે એક દિવસ મહાવીર સ્વામી પોતાના શિષ્યો સાથે બેઠા હતા. શિષ્યોએ જીવન વિશે પ્રશ્નો પૂછ્યા. એક શિષ્યે પૂછ્યું, 'સ્વામીજી, એવું શું છે, જેનાથી કોઈ વ્યક્તિ બરબાદ થઈ શકે છે?' મહાવીર સ્વામી હસ્યા અને બધા શિષ્યો પાસેથી જવાબ માંગવા લાગ્યા. શિષ્યોએ કહ્યું, 'અહંકાર, કામવાસના, લાલચ અને ક્રોધ જેવી બુરાઈઓ આપણને બરબાદ કરી દે છે.' સ્વામીજીએ બધાની વાતો ધ્યાનથી સાંભળી અને પછી એક કમંડળ ઉઠાવ્યું. તેમણે પૂછ્યું, 'જો આપણે તેને નદીમાં છોડી દઈએ, તો શું તે ડૂબી જશે?' શિષ્યોએ કહ્યું, 'જો કમંડળનો આકાર યોગ્ય છે, તો તે ડૂબશે નહીં.' સ્વામીજીએ ફરી પૂછ્યું, 'જો તેમાં એક નાનું છિદ્ર થઈ જાય તો શું થશે?' શિષ્યોએ ઉત્તર આપ્યો, 'છિદ્રના કારણે કમંડળ ડૂબી જશે. જો છિદ્ર નાનું હશે તો ધીમે ધીમે અને મોટું હશે તો જલ્દી ડૂબી જશે.' મહાવીર સ્વામીએ સમજાવ્યું, 'જુઓ, આપણું શરીર પણ આ કમંડળ જેવું છે અને દુર્ગુણો તેમાં છિદ્ર જેવા છે. નાની સરખી પણ ખરાબ ટેવ, ભલે તે કામવાસના, ક્રોધ, અહંકાર, મોહ, લાલચ, નશો કે ઈર્ષ્યા હોય, આપણા જીવનને ડુબાડી શકે છે. જેમ કમંડળનું નાનું છિદ્ર પણ તેને ડુબાડી દે છે, તેમ જ નાની બુરાઈ પણ વ્યક્તિને બરબાદ કરી શકે છે. તેથી જીવનમાં આવતી દરેક બુરાઈને તરત જ છોડી દેવી જોઈએ. જે વ્યક્તિ પોતાની આદતોને નિયંત્રિત કરે છે અને બુરાઈઓથી દૂર રહે છે, તે જ સાચું સુખ મેળવી શકે છે.' મહાવીર સ્વામીના આ ઉદાહરણથી બધા શિષ્યોએ સમજ્યું કે, જીવનમાં સફળતા ફક્ત જ્ઞાનથી નહીં, પરંતુ પોતાના દુર્ગુણો પર વિજય મેળવવાથી મળે છે. વાર્તાનો બોધ બીજો કિસ્સો - બીજાની ભૂલોને માફ કરો, ધીરજ રાખો એક દિવસ મહાવીર સ્વામી એક ગામની બહાર જંગલમાં ધ્યાન કરી રહ્યા હતા. તેઓ શાંત અને પોતાના ધ્યાનમાં મગ્ન હતા. ત્યારે કેટલાક ગ્રામજનો પોતાની ગાયો ચરાવવા જંગલમાં આવ્યા. તેમણે ધ્યાનમાં બેઠેલા મહાવીર સ્વામીને એક સામાન્ય માણસ સમજ્યા અને તેમની સાથે મજાક-મસ્તી કરવા લાગ્યા. ગોવાળોએ સ્વામીજીને પરેશાન કર્યા, પરંતુ સ્વામીનું ધ્યાન બિલકુલ પણ તૂટ્યું નહીં. તેઓ પોતાની સાધનામાં મગ્ન હતા. ગામના કેટલાક વિદ્વાન લોકોને આ વિશે જાણ થઈ, તો તેઓ તરત જ સ્વામીજી પાસે પહોંચ્યા. તેઓ જાણતા હતા કે આ મહાવીર સ્વામી છે. તેમણે ગોવાળોની હરકત માટે ક્ષમા માંગી. સ્વામીજીએ આંખો ખોલી અને બધાની વાતો ધ્યાનથી સાંભળી. વિદ્વાનોએ કહ્યું, 'સ્વામીજી, અમે તમારા માટે જંગલમાં એક ઓરડો બનાવી દઈશું, જેથી તમારી સાધનામાં કોઈ અવરોધ ન આવે.' મહાવીર સ્વામીએ હસતાં હસતાં કહ્યું, 'આ બધા ગ્રામજનો પણ મારા પોતાના જ છે. બાળકો અણસમજણમાં પોતાના માતા-પિતાનું મોં ખેંચે છે, મારે છે, છતાં માતા-પિતા નારાજ થતા નથી. હું આ ગોવાળોથી નારાજ નથી. મને ઓરડાની જરૂર નથી. તમે જે ધન ઓરડો બનાવવામાં ખર્ચ કરવાનું વિચારી રહ્યા છો, તેને જરૂરિયાતમંદોના ભલા માટે ખર્ચ કરો. આ જ મારા માટે સૌથી સારું રહેશે.' મહાવીર સ્વામીએ સૌને સંદેશ આપ્યો કે, બીજાની ભૂલ પર પ્રતિક્રિયા આપવાને બદલે ધૈર્ય અને કરુણાથી કામ લેવું જોઈએ. વાર્તાનો બોધ ત્રીજો કિસ્સો- અહંકાર છોડવાથી જીવનમાં શાંતિ આવે છે એક રાજા મહાવીર સ્વામીના દર્શન કરવા આવતો હતો. તે ઘમંડી હતો. દર વખતે જ્યારે રાજા સ્વામીજી પાસે જતો, ત્યારે તે પોતાની સાથે સોના-ચાંદી, રત્નો અને કિંમતી વસ્તુઓ લઈને આવતો હતો. મહાવીર સ્વામી હંમેશા હસતા અને કહેતા, 'રાજન્, આને નીચે પાડી દો.' રાજા દર વખતે સ્વામીજીની વાત માનીને બધી કિંમતી વસ્તુઓ ત્યાં જ પાડી દેતો, પરંતુ ધીમે ધીમે રાજાને સ્વામીજીની આ આદત ખરાબ લાગવા માંડી. તેણે વિચાર્યું, 'એક ને એક દિવસે સ્વામીજી મારી ભેટો ચોક્કસ સ્વીકારશે.' રાજાએ પોતાના મંત્રી પાસેથી સલાહ લીધી. મંત્રીએ કહ્યું, 'રાજન્, આ વખતે તમે ફક્ત ફૂલ લઈને જાઓ.' રાજાએ ફૂલ સ્વામીજી સામે મૂક્યા, તેમ છતાં મહાવીર સ્વામીએ કહ્યું, 'આને નીચે પાડી દો.' રાજા નિરાશ થઈને ફૂલ ત્યાં જ છોડીને પાછો ફર્યો. મંત્રીએ ફરી કહ્યું, 'રાજન્, તમે ખાલી હાથે જાઓ.' બીજા દિવસે રાજા કોઈ પણ વસ્તુ વગર સ્વામીજી સમક્ષ પહોંચ્યો. રાજાએ કહ્યું, 'સ્વામીજી, હું ઘણી વાર તમારા માટે કિંમતી વસ્તુઓ લાવ્યો, છતાં તમે દર વખતે તેમને ફેંકી દેવાનું કહેતા રહ્યા. હવે હું ખાલી હાથે આવ્યો છું, હવે તમે શું કહેશો?' મહાવીર સ્વામીએ સ્મિત સાથે કહ્યું, 'રાજન્, હવે પોતાને નીચે પાડી દો.' રાજા સમજી ગયો કે સ્વામીનો મતલબ તેનો અહંકાર છોડાવવાનો હતો. તેણે પ્રણામ કર્યા અને અહંકાર છોડવાનો સંકલ્પ લીધો. સ્વામીજીએ રાજાને સંદેશ આપ્યો કે, ધન કે સન્માન કરતાં અહંકાર પર વિજય મેળવવો વધુ મહત્વપૂર્ણ છે. ફક્ત બાહ્ય વસ્તુઓનો ત્યાગ કરવાથી નહીં, પરંતુ પોતાના અહંકારને છોડવાથી જીવનમાં શાંતિ અને સાચી સફળતા મળે છે. વાર્તાનો બોધ