ભક્તિ કરતી વખતે ધ્યાન ભટકી જાય છે?:પૂજારીએ દૂધના ગ્લાસ દ્વારા મહિલાને આપ્યો એકાગ્રતાનો અજોડ મંત્ર, જાણો કથા

એક લોકકથા છે, વર્ષો પહેલાં એક મહિલા રોજ પોતાના ઘરની નજીકના મંદિરમાં પૂજા કરવા જતાં હતાં. તે ખૂબ નિયમિતપણે ભક્તિ કરતાં હતાં અને ભગવાનમાં તેમની ઊંડી શ્રદ્ધા હતી, પરંતુ ધીમે ધીમે તેમના મનમાં એક વાત ઘર કરી ગઈ કે, મંદિરમાં આવતા ઘણા લોકો ફક્ત દેખાડો કરે છે. કેટલાક લોકો પૂજાના સમયે પણ એકબીજા સાથે વાતો કરતા રહે છે, જેનાથી વાતાવરણ ભક્તિમય લાગતું નથી. એક દિવસ તે મહિલા ખૂબ પરેશાન થઈને મંદિરના પૂજારી પાસે ગયાં અને બોલ્યાં, “હું હવે આ મંદિરમાં આવવા નથી માંગતી. અહીં લોકો ભગવાનની ભક્તિ નથી કરતા, બસ દેખાડો કરે છે અને નકામી વાતો કરે છે.” પૂજારીએ શાંતિથી તેમની વાત સાંભળી. તેઓ તે મહિલાને સારી રીતે ઓળખતા હતા, કારણ કે તે વર્ષોથી મંદિર આવતાં હતાં. તેમણે પૂછ્યું, “શું તમે ખરેખર આ બધું જોયું છે?” મહિલાએ કહ્યું, “હા, મેં જોયું છે અને મને સારું લાગતું નથી.” પૂજારી હસ્યા અને બોલ્યા, “ઠીક છે, જો તમારું મન નથી તો ન આવશો, પરંતુ તે પહેલાં મારું એક નાનું કામ કરી દો.” મહિલાએ કહ્યું, “કહો શું કરવાનું છે?” પૂજારીએ તેને એક ગ્લાસ દૂધ આપ્યું અને કહ્યું, “આ ગ્લાસ લઈને મંદિરની બે પરિક્રમા કરો, પણ ધ્યાન રહે કે એક પણ ટીપું દૂધ જમીન પર ન પડે.” મહિલાએ દૂધનો ગ્લાસ લીધો અને ધીમે ધીમે ચાલવા લાગ્યાં. તે ખૂબ કાળજીપૂર્વક ચાલી રહ્યા હતાં. તેમનું પૂરું ધ્યાન ફક્ત દૂધ પર હતું. તેઓ આમતેમ બિલકુલ જોઈ રહ્યા નહોતા. મંદિરના લોકો શું કરી રહ્યા છે, કોણ શું બોલી રહ્યું છે- તેમણે કંઈ પણ જોયું-સાંભળ્યું નહીં. બે પરિક્રમા પૂરી કર્યા પછી તેઓ પાછા પૂજારી પાસે પહોંચ્યાં. પૂજારીએ પૂછ્યું, “શું તમે જોયું કે મંદિરમાં કોણ શું કરી રહ્યું છે? શું કોઈ વ્યક્તિની વાતોએ તમને પરેશાન કર્યા?” મહિલાએ કહ્યું, “ના, મારું પૂરું ધ્યાન તો દૂધ પર હતું. હું કંઈ બીજું જોઈ-સાંભળી જ ન શકી.” પૂજારી હસ્યા અને બોલ્યા, “આ જ તો શીખ છે. જ્યારે તમે ધ્યાન ફક્ત એક કામ પર લગાવ્યું, તો બાકી બધી વસ્તુઓ મહત્વહીન થઈ ગઈ. આ જ રીતે જ્યારે આપણે પૂજા કરીએ છીએ, તો આપણે પણ પૂરું ધ્યાન ભગવાન પર રાખવું જોઈએ. જો મન આમતેમ ભટકશે, તો પૂજાનું પૂરું ફળ નહીં મળે.” મહિલાને પોતાની ભૂલ સમજાઈ ગઈ. તેણે નિશ્ચય કર્યો કે હવે તે બીજાઓ તરફ ધ્યાન નહીં આપે અને ફક્ત ભક્તિ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. પ્રસંગમાંથી શીખ જ્યારે આપણે એક સાથે ઘણા કામ કરવાનો પ્રયત્ન કરીએ છીએ, ત્યારે આપણું ધ્યાન ભટકી જાય છે. સારું છે કે એક સમયે એક જ કામ કરીએ અને તેને પૂરી ધગશથી પૂરા કરીએ, ત્યારે જ સફળતા મળી શકે છે. આસપાસની વ્યર્થ ઘટનાઓ પર ધ્યાન ન આપો, આ ઘટનાઓ આપણા મનને ભટકાવી શકે છે. કામ હોય કે પૂજા, આપણે આપણું પૂરું ધ્યાન એક જગ્યાએ કેન્દ્રિત રાખવું જોઈએ. આપણે ઘણીવાર જોઈએ છીએ કે આપણી આસપાસના અન્ય લોકો શું કરી રહ્યા છે, પરંતુ તેનાથી આપણું ધ્યાન ભટકી જાય છે. આપણા લક્ષ્ય અને કામ પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. મનને નિયંત્રિત કરવું જોઈએ. રોજ થોડો સમય ધ્યાન એટલે કે મેડિટેશન કરવાથી મન શાંત અને સ્થિર રહે છે. પૂજા હોય કે કોઈ કામ, જો આપણે તેને પૂરી નિષ્ઠા, એકાગ્રતા અને મનથી કરીએ તો તેનું પરિણામ વધુ સારું મળે છે. બીજાની ખામીઓ જોવાથી મન અશાંત થાય છે. સકારાત્મક વિચારસરણી અપનાવવાથી જીવન સરળ અને શાંત બને છે. પોતાના વ્યક્તિગત સુધારા અને પોતાની આદતો પર ધ્યાન આપવું સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે. બીજાને બદલવા કરતાં પોતાને સુધારવું વધુ જરૂરી છે. જો આપણે આપણા મનને એક દિશામાં સ્થિર રાખતા શીખી જઈએ, તો જીવનમાં સફળતા, શાંતિ અને સંતોષ સરળતાથી મળી શકે છે. પૂજા હોય કે જીવનનું કોઈ પણ કાર્ય, એકાગ્રતા જ સૌથી મોટી શક્તિ છે.