બફેટને લો-પ્રોફાઇલ ભારતીય બિઝનેસમાંથી 4,378 કરોડની આવક:પેટીએમમાં 40% નુકસાન, પરંતુ કાચા માલવાળી નાની-નાની ફર્મોમાંથી મોટો નફો

જાણીતા રોકાણકાર વોરેન બફેટ ક્યારેય ભારત આવ્યા નથી. તેમ છતાં, તેમની 1 ટ્રિલિયન ડોલર (લગભગ 95 લાખ કરોડ)ની કંપની બર્કશાયર હેથવેએ અહીં મજબૂત વ્યવસાયિક મૂળ જમાવી દીધા છે. ગ્રેગ એબેલ સીઈઓ બનતા જ આ 'અજાણ્યા' પોર્ટફોલિયોનું અસલી ચિત્ર સામે આવી રહ્યું છે. એબેલને એવો ભારતીય પોર્ટફોલિયો મળ્યો, જે દાયકાઓથી શાંતિથી વધી રહ્યો છે. પેટીએમમાં 26 કરોડના રોકાણ પર 40% નુકસાન સહન કરનાર બર્કશાયરની અસલી તાકાત તેની 58 બિન-સૂચિબદ્ધ કંપનીઓમાં છે, જેમાંથી ઘણી ભારતમાં સક્રિય છે. આનાથી ગયા વર્ષે 4,378 કરોડની આવક થઈ. ભારતની દરેક મોટી ઇન્ડસ્ટ્રીમાં બફેટની ‘અદ્રશ્ય’ પકડ, તમારી કારના એન્જિનથી લઈને શેમ્પૂ સુધી ફેલાયેલું છે બર્કશાયરનું સામ્રાજ્ય આ કંપનીઓ દ્વારા ભારતમાં બર્કશાયર હેથવેનો વ્યવસાય થઈ રહ્યો છે કંપની- આવક લુબ્રિઝોલ ઇન્ડિયા - 3,292 આઇએમસી ગ્રુપ ઇન્ડિયા - 1,086 કંપની રોકાણ CPVC મેન્યુફેક્ચરિંગ -1,238 3 વર્ષનું કુલ રોકાણ 2,380 (આંકડા કરોડ રૂપિયામાં 2025ના, સ્ત્રોત: ફોર્ચ્યુન ઇન્ડિયા) એન્જિન ઓઈલથી લઈને મેડિકલ ઉપકરણો સુધી, પાઈપથી લઈને શેમ્પૂ સુધી બર્કશાયરનું ભારત કનેક્શન જેટલું ઊંડું છે, તેટલું જ ઓછું ચર્ચિત છે. ભારતમાં લુબ્રિઝોલ ઇન્ક (Lubrizol Inc) ની હાજરી 6 દાયકાથી - શરૂઆત ઇન્ડિયન ઓઇલ સાથે 60:40 ના સંયુક્ત સાહસથી. હવે ભારતીય કંપનીનો હિસ્સો માત્ર 26% - મૂળ વ્યવસાય- મોબિલિટી એડિટિવ્સ- કાર, ટ્રક, 125 સીસી મોટરસાયકલના એન્જિન ઓઈલની કેમિસ્ટ્રી. - બીજો મોટો દાવ - સીપીવીસી (CPVC) પાઇપ રેઝિન - ગ્રાસિમ સાથે સંયુક્ત સાહસ, વાર્ષિક ઉત્પાદન ક્ષમતા 1 લાખ ટન. પેઇન્ટ બિઝનેસથી રોજિંદા એફએમસીજી (FMCG) સુધી પહોંચ - એશિયન પેઇન્ટ્સ, બર્જર પેઇન્ટ્સ, બિરલા ઓપસને ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા રેઝિન્સ અને હાઇપર-ડિસ્પર્સન્ટ્સનો અવિરત પુરવઠો. - પોલિહોસ (ચેન્નઈ) સાથે સંયુક્ત સાહસ - મેડિકલ ડિવાઇસ માટે પોલિયુરેથેન્સનો પુરવઠો. - યુનિલિવરને શેમ્પૂ, સાબુ અને ફાર્મા ફોર્મ્યુલેશન માટે પોલિમર સપ્લાય કરે છે. વિસ્તાર - ભારતમાં ક્વિક કોમર્સથી લઈને ફૂડ બિઝનેસ પર ફોકસ - 30 કરોડનું ટેકનોલોજી સેન્ટર નિર્માણાધીન. અહીં ભારતીય ઇજનેરો ભારતીય સમસ્યાઓ પર સંશોધન કરશે. - રૂપા ગ્રુપ સાથે ભાગીદારીથી આગળ બ્રેડફોર્ડ દ્વારા નવા ભાગીદારોની શોધ કરી રહી છે બફેટની કંપની. -ઈ-કોમર્સ અને ક્વિક કોમર્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત, વુમન ઇનરવેરમાં મોટી સંભાવના જોઈ રહી છે બર્કશાયર હેથવે. - દેવયાની ઇન્ટરનેશનલ સાથે જોડાણ કર્યું. અમે પડદા પાછળથી કામ કરીએ છીએ જ્યારે મારા સસરાએ સ્કિપર પાઇપ્સની તે જાહેરાત જોઈ જેમાં એમએસ ધોની છે ત્યારે તેમને લુબ્રિઝોલનું નામ ક્યાંય દેખાયું નહીં. જ્યારે તેમણે મને આ જણાવ્યું ત્યારે મેં કહ્યું- આ જ તો જોઈતું હતું. અમે પડદા પાછળ કામ કરીએ છીએ, સામે આવતા નથી. - અભિષેક શ્રીવાસ્તવ, એમડી, લુબ્રિઝોલ ઇન્ડિયા, મિડલ ઇસ્ટ અને આફ્રિકા