ભારતને રશિયન તેલ પર અમેરિકાની છૂટ નહીં મળે:US ટ્રેઝરી સેક્રેટરીએ કહ્યું- જનરલ લાઇસન્સ રિન્યુ નહીં થાય; 11 એપ્રિલ સુધી રાહત મળી હતી

અમેરિકાએ રશિયા અને ઈરાન પાસેથી તેલ ખરીદી પર આપવામાં આવતી છૂટને રોકવાનો નિર્ણય કર્યો છે. અમેરિકી ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટે બુધવારે જણાવ્યું હતું કે અમે રશિયન તેલ પર આપવામાં આવેલી છૂટને રિન્યુ નહીં કરીએ. આ પહેલા મંગળવારે જ ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટે ઈરાની તેલ પર મળતી છૂટ પર પણ રોક લગાવી દીધી હતી. વ્હાઇટ હાઉસની પ્રેસ બ્રીફિંગ દરમિયાન પત્રકારો સાથે વાત કરતા બેસેન્ટે જણાવ્યું હતું કે અમે રશિયન અને ઈરાની તેલ પર દેશોને મળી રહેલા જનરલ લાઇસન્સને રિન્યુ નહીં કરીએ. તેમણે કહ્યું કે આ છૂટ તે તેલના જથ્થા માટે હતી જે 11 માર્ચ પહેલા સમુદ્રમાં હતો અને તેનો ઉપયોગ થઈ ચૂક્યો છે. આવી સ્થિતિમાં, આગળ કોઈ પણ દેશને આ રાહત મળશે નહીં. અમેરિકાએ 5 માર્ચે ભારતને 30 દિવસની વિશેષ છૂટ આપી હતી, જેના પછી ભારત યુક્રેન યુદ્ધને કારણે લાગેલા પ્રતિબંધો છતાં રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદી રહ્યું હતું. આ છૂટ પછીથી કેટલાક અન્ય દેશોને પણ આપવામાં આવી હતી અને 11 એપ્રિલે સમાપ્ત થઈ ગઈ. અમેરિકાએ 30 દિવસની છૂટ આપી હતી માર્ચમાં અમેરિકા-ઇઝરાયલની ઇરાન સાથે ચાલી રહેલી જંગને કારણે વિશ્વભરમાં ક્રૂડ ઓઇલની કિંમતો વધીને 100 ડોલરને પાર કરી ગઈ હતી. તેને કાબૂમાં લેવા માટે ટ્રમ્પ પ્રશાસને અન્ય દેશોને પણ રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવાની કામચલાઉ મંજૂરી આપી હતી. રશિયાના ઘણા ઓઇલ ટેન્કર સમુદ્રમાં ફસાયેલા છે. આ છૂટ માત્ર 11 એપ્રિલ સુધી માટે આપવામાં આવી હતી. અમેરિકી ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેન્ટે ત્યારે જણાવ્યું હતું કે તેનો હેતુ વિશ્વભરમાં તેલનો પુરવઠો વધારવાનો છે, જેથી વધતી કિંમતો પર અંકુશ લગાવી શકાય. રશિયાથી તેલની આયાત દરરોજ 19 લાખ બેરલ પર પહોંચી પોતાની ક્રૂડ તેલની જરૂરિયાતોનો લગભગ 90% આયાત કરનાર ભારતે છેલ્લા બે મહિનામાં રશિયન ક્રૂડની ખરીદીમાં ભારે વધારો કર્યો છે. અમેરિકા-ઇઝરાયલ અને ઇરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં તેલની અછત વધી ગઈ છે, જેના કારણે ભારતીય રિફાઇનર્સ હવે રશિયા પાસેથી વધુને વધુ તેલ મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. ઇન્ટેલિજન્સ ફર્મ કેપ્લરના ડેટા અનુસાર, માર્ચ મહિનામાં રશિયાથી ક્રૂડ તેલની આયાત સરેરાશ 1.98 મિલિયન એટલે કે દરરોજ 19 લાખ બેરલ (bpd) રહી. આ જૂન 2023 પછીનું સૌથી ઊંચું સ્તર છે. જો કે, એપ્રિલમાં આ આંકડો ઘટીને 1.57 મિલિયન એટલે કે 15.7 લાખ બેરલ પ્રતિ દિવસ રહ્યો છે, પરંતુ જાણકારોનું કહેવું છે કે આ ઘટાડો માંગની અછતને કારણે નહીં, પરંતુ નાયરા એનર્જીની રિફાઇનરીમાં મેન્ટેનન્સ માટે કરવામાં આવેલા શટડાઉનને કારણે આવ્યો છે. આવતા મહિનાથી તેમાં ફરીથી ઉછાળો આવવાની અપેક્ષા છે. ભારત રશિયન તેલ પર પોતાની નિર્ભરતા જાળવી રાખશે સિંગાપોર સ્થિત કન્સલ્ટન્સી 'વાંડા ઇનસાઇટ્સ'ના સ્થાપક વંદના હરિનું કહેવું છે કે ભારત તે તમામ રશિયન તેલ ખરીદવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે જે તેને મળી શકે છે. તેમણે જણાવ્યું કે જ્યાં સુધી ફારસની ખાડીમાંથી થતી સપ્લાયમાં મુશ્કેલી રહેશે, ભારત રશિયન તેલ પર પોતાની નિર્ભરતા જાળવી રાખશે. ખરેખરમાં, અમેરિકા અને ઇઝરાયેલ દ્વારા ઇરાન વિરુદ્ધ સૈન્ય કાર્યવાહી અને હોર્મુઝ રૂટ બંધ થવાથી વિશ્વભરમાં સપ્લાય ચેઇન પ્રભાવિત થઈ છે. -------------------------------------- આ સમાચાર પણ વાંચો... ભારત-અમેરિકા ટ્રેડ ડીલ પર ફરી વાતચીત શરૂ થશે: ભારતીય ડેલિગેશન આવતા અઠવાડિયે વોશિંગ્ટન રવાના થશે; નવા ટેરિફ સ્ટ્રક્ચર પર ચર્ચા થશે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે અટકેલી વચગાળાના વેપાર સોદા પર ફરી વાતચીત શરૂ થશે. કેન્દ્ર સરકારનું હાઈ-લેવલ ડેલિગેશન આવતા અઠવાડિયે વોશિંગ્ટન જશે. આ મુલાકાત એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે અમેરિકામાં ટેરિફ નિયમો અને અદાલતી નિર્ણયોને કારણે વેપારી સમીકરણો બદલાઈ ગયા છે.