ટ્રમ્પની ટેરિફ નીતિને અમેરિકી કોર્ટે ગેરકાયદેસર ગણાવી:10% ફી લાદવાનો નિર્ણય રદ; કોર્ટે કહ્યું- રાષ્ટ્રપતિએ સત્તાનો દુરુપયોગ કર્યો

અમેરિકાની એક ફેડરલ ટ્રેડ કોર્ટે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા લાદવામાં આવેલી 10% ગ્લોબલ ટેરિફને ગેરકાયદેસર જાહેર કરી છે. કોર્ટે ગુરુવારે 2-1ના બહુમતીથી ચુકાદો આપતા કહ્યું કે આ ટેરિફ 1974ના વેપાર કાયદા હેઠળ યોગ્ય નહોતા અને વહીવટીતંત્ર પાસે કોંગ્રેસની મંજૂરી વિના આટલા મોટા પાયે આયાત શુલ્ક લાદવાનો અધિકાર નથી. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, કોર્ટ ઓફ ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડે પોતાના નિર્ણયમાં કહ્યું કે આ વર્ષની શરૂઆતમાં લાદવામાં આવેલી આ ટેરિફ કાયદેસર રીતે અમાન્ય છે. ટ્રમ્પે ફેબ્રુઆરીમાં એક એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર દ્વારા આ ગ્લોબલ ટેરિફ લાગુ કરવાની જાહેરાત કરી હતી. કોર્ટે ટ્રમ્પ પ્રશાસનની દલીલોને નકારી કાઢી પ્રશાસને ટ્રેડ એક્ટ 1974ની કલમ 122નો હવાલો આપતા દલીલ કરી હતી કે અમેરિકા 1.2 ટ્રિલિયન ડોલરની વેપાર ખાધ અને GDPના 4% જેટલી કરંટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટનો સામનો કરી રહ્યું છે. જોકે, ન્યાયાધીશોએ તેને ફગાવી દેતા કહ્યું કે આ પ્રકારની વેપાર ખાધ કાયદાની ફરજિયાત શરતોને પૂર્ણ કરતી નથી. કોર્ટના નિર્ણય બાદ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી આ મામલો એટલા માટે પણ મહત્વનો છે, કારણ કે અમેરિકી સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉ જ ટ્રમ્પ પ્રશાસનના કેટલાક ટેરિફ નિર્ણયોને એમ કહીને રદ કર્યા હતા કે રાષ્ટ્રપતિની ઇમરજન્સી ઇકોનોમિક પાવર્સ અમર્યાદિત નથી. નાના વેપારીઓએ કોર્ટમાં દલીલ કરી હતી કે 10% ટેરિફનો નવો આદેશ સુપ્રીમ કોર્ટના જૂના નિર્ણયને અવગણવા માટે લાવવામાં આવ્યો હતો. કોર્ટે માન્યું કે સરકારે કોંગ્રેસ દ્વારા આપવામાં આવેલી સત્તાઓનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે. જોકે, ત્રણ સભ્યોની પેનલમાંથી એક જજે અસંમતિ વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે વ્યાપારિક બાબતોમાં રાષ્ટ્રપતિ પાસે સત્તા હોવી જોઈએ. રમકડા ઉત્પાદકોએ કહ્યું- આ અમારી જીત છે ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઇન પર નિર્ભર નાના વેપારીઓએ આ નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું છે. બેઝિક ફન કંપનીના CEO જે મય ફોરમેને કહ્યું કે આ તે અમેરિકન કંપનીઓ માટે એક મોટી જીત છે જે સસ્તી અને સુરક્ષિત વસ્તુઓ બનાવવા માટે ગ્લોબલ મેન્યુફેક્ચરિંગ પર નિર્ભર છે. તેમણે આગળ કહ્યું કે ગેર-કાનૂની ટેરિફને કારણે કંપનીઓ માટે બજારમાં ટકી રહેવું અને આગળ વધવું મુશ્કેલ બની રહ્યું હતું. હવે આ નિર્ણયથી સપ્લાય ચેઇનને મેનેજ કરતી કંપનીઓને સ્પષ્ટતા મળશે. ભારત માટે કોર્ટના આ નિર્ણયના શું અર્થ છે ટ્રમ્પ હંમેશા ભારત સાથેના વ્યાપારિક કરારો અને ટેરિફને લઈને સ્પષ્ટવક્તા રહ્યા છે. જો અમેરિકામાં ગ્લોબલ ટેરિફની નીતિ નબળી પડે છે, તો ભારતીય નિકાસકારો માટે આ એક સકારાત્મક સંકેત હોઈ શકે છે. આનાથી ભારતીય સામાનની અમેરિકન બજારમાં પહોંચ સરળ બની રહેશે અને ખર્ચમાં અનપેક્ષિત વધારાનો ડર ઓછો થશે. આ મામલે આગળ શું થશે? એવું માનવામાં આવે છે કે ટ્રમ્પ પ્રશાસન આ નિર્ણય સામે અપીલ કરશે. આ મામલો સૌપ્રથમ વોશિંગ્ટનની 'યુએસ કોર્ટ ઓફ અપીલ્સ ફોર ધ ફેડરલ સર્કિટ'માં જશે. જો ત્યાં પણ સમાધાન ન નીકળ્યું, તો આ મામલો ફરી એકવાર સુપ્રીમ કોર્ટના દરવાજા સુધી પહોંચી શકે છે. શું છે ટ્રેડ એક્ટ 1974ની કલમ 122? આમાં રાષ્ટ્રપતિને 150 દિવસ માટે અસ્થાયી ટેરિફ લગાવવાનો અધિકાર મળે છે, પરંતુ આનો ઉપયોગ ફક્ત ગંભીર ચુકવણી સંતુલન (બેલેન્સ ઓફ પેમેન્ટ્સ) સંકટ અથવા મુદ્રા સ્થિરતાના જોખમના સમયે જ કરી શકાય છે. અમેરિકાની વેપાર ખાધ: વર્તમાનમાં અમેરિકાની માલ વેપાર ખાધ (ગુડ્સ ટ્રેડ ડેફિસિટ) 1.2 ટ્રિલિયન ડોલરની નજીક પહોંચી ગઈ છે.